Uzasadnienie
Postanowieniami z dnia 4 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przyznał skarżącym, W. K. oraz G. K. - wspólnikom spółki cywilnej "A" w [...], prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] jako pełnomocnika z urzędu wyznaczyła radcę prawnego J. S., która w dniu 25 września 2009 r. przedłożyła pełnomocnictwa do występowania w sprawie.
W trakcie postępowania sądowoadministracyjnego doszło do przekształcenia spółki cywilnej "A" w [...] w "A" spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...].
Wyrokiem z dnia 12 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę spółki na opisaną decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] oraz przyznał pełnomocnikowi wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu.
Wnioskiem z dnia 12 lipca 2011 r. zawartym w skardze kasacyjnej od powołanego wyroku, skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, podnosząc m.in., że wyznaczony pełnomocnik nie będzie mógł jej reprezentować w postępowaniu kasacyjnym. W dniu 11 sierpnia 2011 r. wniosek został uzupełniony na urzędowym formularzu PPPr.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 150, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Z brzmienia cytowanego przepisu wynika, że uprawniony podmiot może wystąpić ze stosownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w każdym czasie, aż do zakończenia postępowania sądowego prawomocnym wyrokiem. Wydanie korzystnego orzeczenia co do zwolnienia od kosztów sądowych lub ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu eliminuje dalsze pozytywne rozpoznawanie wniosków w tym właśnie zakresie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażany jest bowiem pogląd, iż w przypadku gdy strona, której przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym zwróci się z ponownym wnioskiem w zakresie węższym bądź pokrywającym się z zakresem przyznanego prawa pomocy, to postępowanie wszczęte w tym przedmiocie jest bezprzedmiotowe (por. postanowienia NSA: z dnia 2 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OZ 575/07, niepubl.; z dnia 22 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 262/05; z dnia 19 października 2010 r. sygn. akt II FZ 444/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Prezentowany pogląd pozostaje aktualny również w okolicznościach niniejszej sprawy, bowiem w przypadku przekształcenia spółki cywilnej (której wspólnikom przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym) w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością zarówno przed jak i po przekształceniu mamy do czynienia z tym samym podmiotem (przedsiębiorcą), który jedynie zmienia swą formę prawną (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Gl 704/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zatem wyznaczenie radcy prawnego z urzędu przez okręgową izbę radców prawnych i podjęcie przez niego czynności stanowi wykonanie wydanego w danej sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
W niniejszej sprawie wyznaczony pełnomocnik – radca prawny J. S. brała udział w postępowaniu oraz otrzymała wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu. Została ona wprawdzie zwolniona z obowiązku zastępowania strony skarżącej w niniejszej sprawie (dowód: pismo Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia 4 sierpnia 2011 r., akta sprawy, k. 330), jednakże w jej miejsce wyznaczony został nowy pełnomocnik - radca prawny Z. J. (dowód: pismo Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia 4 sierpnia 2011 r., akta sprawy, k. 329).
Za bezprzedmiotowe uznać również należy ponowne żądanie skarżącej co do zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Pokreślić bowiem należy, że w myśl art. 239 pkt 4 P.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Ponadto zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w postanowieniu sądu administracyjnego bez określenia zakresu tego zwolnienia - oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków (art. 241 P.p.s.a.)
Reasumując, ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w tej samej sprawie w sytuacji, gdy w obrocie prawnym znajdują się prawomocne postanowienia sądu z dnia 4 czerwca 2009 r. o przyznaniu takiego prawa w zakresie całkowitym uznać należy za bezprzedmiotowy. W tej sytuacji należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 258 w związku z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.