Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę K. W. na opisane postanowienie Sądu [...].
Wnioskiem z dnia 20 kwietnia 2009 r. (data stempla pocztowego) złożonym na urzędowym formularzu skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
Zgodnie ze złożonym przez skarżącego oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Oboje są osobami niepełnosprawnymi, zaś jedynym źródłem ich dochodu jest wynagrodzenie ze stosunku pracy małżonki wnioskodawcy w wysokości 1 280 zł brutto miesięcznie. Oprócz mieszkania o powierzchni 49,3 m2 oraz garażu, małżonkowie nie posiadają nieruchomości, przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro oraz jakichkolwiek zasobów pieniężnych, w tym oszczędności i papierów wartościowych.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej - P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W świetle powołanych uregulowań przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeżeli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
W związku z tym, iż oświadczenie strony skarżącej zawarte we wniosku okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, na podstawie art. 255 P.p.s.a., zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 23 kwietnia 2009 r., doręczonym w dniu 28 kwietnia 2009 r. wezwano skarżącego do przedłożenia - w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania - następujących dokumentów: odpisów złożonych przez niego oraz małżonkę zeznań podatkowych za 2008 r., a w przypadku ich nieskładania, odpisów imiennych informacji o wysokości osiągniętego dochodu lub rocznego obliczenia podatku za ten rok; dodatkowego oświadczenia, czy aktualnie posiada status bezrobotnego, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej, przedłożenia stosownego dokumentu potwierdzającego tę okoliczność (zaświadczenia, bądź kopii decyzji właściwego organu); zaświadczenia od pracodawcy o wysokości średniego wynagrodzenia małżonki brutto/netto za okres ostatnich trzech miesięcy; wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez niego oraz małżonkę rachunków bankowych, maklerskich (i innych na których gromadzone są środki pieniężne), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownych oświadczeń w tym przedmiocie; kopii dokumentów obrazujących miesięczną wysokość ponoszonych kosztów utrzymania (czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, innych); oświadczenia w przedmiocie wszystkich zarejestrowanych na niego bądź małżonkę pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji i aktualnej wartości).
W odpowiedzi na to wezwanie skarżący nadesłał odpisy informacji od płatników podatku dochodowego od osób fizycznych, z których wynika, iż w 2008 r. uzyskał on dochód od organu rentowego w kwocie 11 870,12 zł, zaś jego małżonka w okresie od 1 czerwca 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. otrzymywała dochody ze stosunku pracy oraz umów cywilnoprawnych w łącznej kwocie 4 860,81 zł; kopię umowy o pracę z dnia 1 lutego 2009 r., zawartej przez małżonkę wnioskodawcy za wynagrodzeniem w kwocie 1 276 zł brutto miesięcznie; wyciąg z rachunku bankowego małżonków za okres od 31 marca 2009 r. do 28 kwietnia 2009 r. dla którego ustanowiony został limit dopuszczalnego salda debetowego w wysokości 3 500 zł; odpisy asygnat na zakup drewna w łącznej kwocie 276,96 zł; dokumenty obrazujące ponoszone wydatki z tytułu opłat za energię elektryczną, wodę, ścieki, usuwanie odpadów, podatek od nieruchomości, korzystanie z internetu, telefonu komórkowego, abonament TV, ubezpieczenie OC samochodu [...], rok produkcji 1981, spłaty rat pożyczki na zakup komputera.
Średnia miesięczna wysokość tych wydatków wynosi 505,69 zł. W dodatkowym oświadczeniu z dnia 5 maja 2009 r. wnioskodawca podał, że nie posiada rachunków związanych z wydatkami na zakup węgla (30 zł miesięcznie), gazu (50 zł miesięcznie), leków, środków czystości, wyżywienia i ubrań. Skarżący nadesłał również odpisy orzeczeń o niepełnosprawności małżonków z 5 grudnia 2008 r. oraz 30 stycznia 2009 r. oraz pisma Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 23 kwietnia 2009 r. skierowanego do Dyrektora Oddziału ZUS [...] w związku ze skargą wnioskodawcy.
Analiza przedłożonego materiału dowodowego wykazała, iż wnioskodawca selektywnie wykonał nałożony na niego obowiązek przedłożenia wymienionych w wezwaniu dokumentów. I tak w pierwszej kolejności wskazać należy, iż wnioskodawca nie przedłożył wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez niego i jego małżonkę rachunków bankowych, maklerskich (i innych na których gromadzone są środki pieniężne) obejmujących okres ostatnich trzech miesięcy. Nadesłany dokument obrazuje bowiem obroty na rachunku bankowym jedynie w okresie od 31 marca 2009 r. do 28 kwietnia 2009 r. Wnioskodawca nie przedstawił również odpisów zeznań podatkowych za 2008 r., złożonych przez niego oraz małżonkę, mimo, iż w dniu 28 kwietnia br. na ich rachunek bankowy wpłynęła nadpłata wynikająca z rozliczenia podatkowego za 2008 r. W tych okolicznościach, nadesłanie odpisów imiennych informacji o wysokości osiągniętego dochodu nie czyni zadość wezwaniu w trybie art. 255 P.p.s.a.
W konsekwencji powyższego stwierdzić trzeba, że przedłożony przez skarżącego materiał dowodowy nie potwierdza bardzo ważnych dla oceny jego sytuacji finansowej okoliczności jak: historia i saldo rachunków bankowych w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz wysokość i źródła dochodów zadeklarowanych w zeznaniach podatkowych za 2008 r.
Wymienione braki i niejasności nie pozwalają uznać, iż wnioskodawca dokonał wszelkich starań, by w sposób pełny zobrazować swoją sytuację finansową, co skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych.
Postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wymaga, by wszelkie okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku zostały wykazane przez stronę, o czym świadczy użycie w przepisie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. określenia "gdy wykaże". Ponieważ w niniejszej sprawie wniosek nadesłany na urzędowym formularzu nie zawierał dostatecznych danych, skarżący został wezwany w trybie art. 255 P.p.s.a. do podania dodatkowych, bardziej szczegółowych informacji dotyczących swojej sytuacji materialnej. Z tego obowiązku skarżący wywiązał się jedynie w części. Niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia natomiast dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06 niepubl.).
W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.