Uzasadnienie
Starosta, działając na podstawie m.in. art. 180 pkt 2, art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 575 ze zm.) skierował w dniu 17 października 2016 r. małoletniego M. B. do Placówki Opiekuńczo-Wychowawczej w L. od dnia 18 października 2016 r. w celu zapewnienia całkowitej opieki i wychowania.
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia wniosła – w imieniu małoletniego M. B. – jego opiekun prawny J. Ż., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 19 grudnia 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu wskazano, że skierowanie ma charakter czynności materialno-technicznej. Zatem wniesienie odwołania było, z przyczyn przedmiotowych, niedopuszczalne.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnieśli J. Ż. i L. Ż., wnosząc o jego uchylenie. Zarzucili, że skierowanie do placówki opiekuńczo –wychowawczej jest decyzją administracyjną, wobec czego odwołanie od tej decyzji przysługuje.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Postanowieniem z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w S. III Wydział Rodzinny i Nieletnich ustanowił kuratora w osobie L. D. do reprezentowania małoletniego M. B. we wszelkich sprawach dotyczących osoby i majątku małoletniego do czasu zakończenia postępowania o zmianę opiekuna prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zauważyć należy, że skarga została wniesiona nie przez małoletniego M. B., ale przez J. Ż. i L. Ż.. Nie ma żadnych podstaw do uznania, że skarżący wnieśli skargę w imieniu małoletniego, tym bardziej, że skarżąca prawo do reprezentacji małoletniego utraciła, a skarżący nigdy do takiej reprezentacji upoważniony nie był. Wnosząc odwołanie od skierowania M. B. do placówki opiekuńczo –wychowawczej J. Ż. wyraźnie wskazywała, że stroną postępowania jest małoletni, którego reprezentuje. L. Ż. nie był opiekunem prawnym małoletniego i nie wnosił odwołania w jego imieniu. Skargę natomiast wnieśli J. Ż. i L. Ż. - we własnym imieniu. Działając przez fachowego pełnomocnika – adwokata, wyraźnie podali w skardze, że są skarżącymi.
W tej sytuacji rozważenia wymagało, czy skarga jest dopuszczalna.
Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
Z powyższego przepisu wynika, że legitymacja do złożenia skargi, z wyłączeniem wskazanych wyjątków, oparta jest na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić podmiot, który wykaże, że istnieje związek między chronionym przez przepisy materialne jego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Istnienie tak rozumianego interesu prawnego jest warunkiem nie tylko wszczęcia postępowania, lecz również materialną przesłanką uwzględnienia np. skargi, a zatem interes prawny podmiotu, który wszczął postępowanie sądowoadministracyjne musi istnieć w dacie rozpoznawania sprawy (wyrok NSA z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 461/06).
Skargę do sądu administracyjnego może zatem wnieść wyłącznie podmiot, który dysponuje legitymacją skargową – legitymacją do uruchomienia postępowania sądowoadministracyjnego. W przypadku niewykazania tego rodzaju legitymacji skargowej sąd administracyjny jest zobowiązany skargę odrzucić (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda (w:) R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, s. 289).
Przedmiotem postępowania administracyjnego było skierowanie małoletniego M. B. do Placówki Opiekuńczo-Wychowawczej w L. w celu zapewnienia całkowitej opieki i wychowania. Podstawą materialnoprawną skierowania stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Odwołanie w sprawie zostało wniesione w imieniu małoletniego przez J. Ż., która została ustanowiona jego opiekunem prawnym postanowieniem Sądu Rejonowego w S. z dnia 9 listopada 2011 r. sygn. akt [...]. Jednak postanowieniem z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w S. ustanowił kuratora w osobie L. D. do reprezentowania małoletniego we wszelkich sprawach dotyczących jego osoby i majątku do czasu zakończenia postępowania o zmianę opiekuna prawnego. Z treści w/w postanowienia wynika, że osobą uprawnioną do reprezentowania małoletniego jest kurator L. D..
Skarżący, reprezentowani przez adwokata, nie wskazali i nie wykazali swego interesu prawnego we wniesieniu skargi.
W ocenie Sądu skarżący nie mają własnego interesu prawnego we wniesieniu skargi na postanowienie w sprawie skierowania małoletniego do placówki opiekuńczo- wychowawczej. Konstatacja taka - w odniesieniu do L. Ż. – jest oczywista w świetle zaistniałego w sprawie stanu faktycznego i zgromadzonych dokumentów. Natomiast w odniesieniu do J. Ż. takiego interesu nie można upatrywać w fakcie, że była ona ustanowiona opiekunem prawnym małoletniego, ani w fakcie, że jest ona dyrektorem Placówki Opiekuńczo- Wychowawczej im. [...] w S., w której wcześniej małoletni przebywał. Doręczenie skarżącym zaskarżonego skargą postanowienia nie stwarza po ich stronie interesu prawnego we wniesieniu skargi.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., odrzucił skargę jako niedopuszczalną.
Zauważyć jedynie należy, że organ odwoławczy powinien doręczyć odpis przedmiotowego postanowienia kuratorowi małoletniego – L. D..