Uzasadnienie
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny ewie decyzją z dnia 1 lutego 2010 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.), stwierdził u A. D. chorobę zawodową – zespól wibracyjny postać mieszana: naczyniowo - nerwowa i kostno-stawowa, wymienioną w poz. 22 pkt 3 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 poz. 869).
Decyzją z dnia 17 marca 2010 r., Nr [...]Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu odwołania A. O. – właściciela Zakładu Usługowo - Produkcyjno - Handlowego "A" w T., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy powołał się na treść karty oceny narażenia zawodowego, z której wynika, że A. D. pracował zawodowo w latach 1973-2009 w różnych zakładach pracy, w tym w narażeniu na wibrację miejscową w następujących zakładach pracy: "B" S.A., ZUPH "A" w T. i "C" Sp. z o.o. w T. W tym ostatnim zakładzie narażenie na wibrację zostało stwierdzone, bowiem A. D. pracował ok. 10 godz. (w systemie 12 godzinnym) używając do pracy różnego rodzaju szlifierek. Organ, pomimo braku wyników pomiarów wibracji z okresu zatrudnienia A.D. w dwóch pozostałych w/w zakładach, nie wykluczył wysokiego prawdopodobieństwa narażenia na wibracje, w ZUPH "A" podczas szlifowania spawów i odprysków spawalniczych szlifierką kątową.
Potwierdził to również A.D. w protokole z dnia 18 lutego 2010 r. Powołując się na powyższe organ stwierdził, że: "zarzut odwołania odnośnie braku sprzętu powodującego narażenia na wibracje wydaje się być nieprawdziwy."
Organ odwoławczy wskazał nadto, że orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej zostało wydane przez podmiot uprawniony do rozpoznawania chorób zawodowych. Z orzeczenia tego wynika, że u A. D. rozpoznano określone schorzenia mające swą etiologię w środowisku pracy. Tym samym, powołując się na treść art. 2351 i 2352 Kodeksu pracy w przedmiotowym postępowaniu zostały spełnione wszystkie wymienione w tych przepisach warunki niezbędne do stwierdzenia choroby zawodowej.
A. O. w złożonej przez siebie skardze wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji zarzucając im naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 5 ust. 4a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez wydanie decyzji w sytuacji braku podstaw do stwierdzenia, że do powstania choroby zawodowej u A. D. przyczyniło się świadczenie pracy u skarżącego. Zarzucono również naruszenie art. 2351 k.p. poprzez wydanie zaskarżonych decyzji w sytuacji, gdy do stwierdzenia choroby zawodowej wymagane jest udowodnienie bezspornego lub wysokiego prawdopodobieństwa działania czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy albo ze sposobem wykonywania pracy.
Nadto decyzjom zarzucono naruszenie art. 6, 7, 8 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz art. 77 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez nie rozważenie w sposób wnikliwy zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Argumentację potwierdzającą zasadność postawionych w skardze zarzutów przedstawiono w obszernym uzasadnieniu skargi, jak również w piśmie procesowym z dnia 22 czerwca 2010 r.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonych rozstrzygnięć.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Orzeczenie o stwierdzeniu choroby zawodowej bądź o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej następuje w drodze decyzji wydanej przez uprawniony organ administracji publicznej. Sąd nie może wypowiadać się w kwestii stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej, a jedynie ocenić legalność – zgodność z prawem rozstrzygnięcia dokonanego przez organy państwowej inspekcji sanitarnej.
Stosownie do art. 2351 kodeksu pracy chorobą zawodową jest choroba, wymieniona w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Procedura związana z postępowaniem w takiej sprawie uregulowana jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869).
Przesłanki w postaci: rozpoznania choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych przez upoważnioną placówkę służby zdrowia oraz potwierdzenie związku przyczynowego rozpoznanej choroby z wykonywaną pracą zawodową są wystarczające do stwierdzenia choroby zawodowej.
Pozostaje bezspornym, iż w wykazie chorób zawodowych po pozycją 22 pkt 3 załącznika do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. wymieniono zespól wibracyjny, postać mieszana: naczyniowo – nerwowa i kostno - stawowa. Taka jednostka chorobowa została rozpoznana u A. D., o czym świadczy orzeczenie lekarskie z dnia 12 stycznia 2010 r. wystawione przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy. Natomiast z oceny narażenia zawodowego, a także wyjaśnień A. D. wynika, że rozpoznana choroba pozostaje w związku ze sposobem wykonywania pracy (wibracja miejscowa) w "B" S.A., Zakładzie Usługowo - Produkcyjno - Handlowym "A" i C Sp. z o.o. W oparciu o to organy obu instancji uznały, że choroba skarżącego pozostaje w związku z warunkami pracy panującymi w w/w zakładach. W odniesieniu do skarżącego organ stwierdził, że nie wyklucza wysokiego prawdopodobieństwa narażenia na wibracje.
Sąd pragnie zauważyć, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków (Dz. U. Nr 200, poz. 1692) każdy stwierdzony przypadek choroby zawodowej (obok innych czynników) ma wpływ na wysokość stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych ustalanej dla zakładu pracy jako płatnika składek. Z tych przyczyn ustalenie w postępowaniu w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej pracodawców zatrudniających pracownika w warunkach, które stwarzały możliwość powstania choroby zawodowej jest, z punktu widzenia tych podmiotów, bardzo istotne.
W niniejszej sprawie sporną rzeczą było stwierdzenie czy w okresie zatrudnienia w Zakładzie "A" A. D. pracował na stanowisku na którym istniało narażenie na czynniki szkodliwe dla zdrowia tj. wibracje miejscowe. Skarżący takim ustaleniom organu zaprzeczał w toku postępowania podając, że w jego zakładzie nie było stanowiska pracy na którym pracownik byłby narażony na wibracje (pismo z 28 października 2009 r. - k. [...] akt administracyjnych). W tymże piśmie powołał się na sprawozdanie z badań środowiska pracy Nr [...] wykonanych w zakładzie przez Państwową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną. Do w/w sprawozdania z badań odwołał się również organ I instancji w skierowanym do WOMP piśmie z dnia 17 listopada 2009 r. podając, że nie wykonywano badań na wibrację. W tym miejscu Sąd pragnie zauważyć, że wspomniane sprawozdanie z badań nie zostało dołączone do akt sprawy, tym samym Sąd nie może się do tych twierdzeń organu i skarżącego ustosunkować.
Również w odwołaniu skarżący stwierdził, że A.D. był zatrudniony głównie przy pracach montażowych, zaś prace polegające na szlifowaniu spawów i odprysków spawalniczych były przez niego wykonywane jedynie incydentalnie. Nadto skarżący nie dysponował sprzętem, które działanie mogłoby narazić pracownika na wibracje. Organ nie dysponował żadnymi danymi odnośnie źródeł i czasu narażenia na wibracje.
Powyższemu zaprzeczył A. D., co wynika z treści sporządzonego przez organ pierwszej instancji protokołu z dnia 18 lutego 2010 r. (k. 18 akt administracyjnych).
W tym miejscu Sąd stwierdza, że zgodnie z art. 80 k.p.a. organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Dokonując z tego punktu widzenia działania organów w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do uznania, że choroba zawodowa powstała w związku z pracą w Zakładzie "A". W sytuacji bowiem, gdy organ dysponował sprzecznymi twierdzeniami pracownika i pracodawcy odnośnie tej okoliczności jego obowiązkiem było podjęcie kroków zmierzających do wszechstronnego jej wyjaśnienia. W takim przypadku, najlepszą formą postępowania wyjaśniającego jest rozprawa administracyjna – art. 89 ust. 2 k.p.a. stanowi, że organ powinien ja przeprowadzić wówczas, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron, a więc wówczas, gdy w sprawie biorą udział co najmniej dwie strony o sprzecznych interesach. Właśnie taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
W ocenie Sądu brak wyjaśnienia powyższej kwestii powoduje, iż postępowanie organów w sprawie nie spełnia podstawowych standardów; niewątpliwe narusza art. 7 i 77 oraz art. 80 k.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie ustalił bowiem w sposób bezsporny, że A.D. pracował u skarżącego w narażeniu na wibracje: sporna jest kwestia jakim narzędziami pracownik wykonywał szlifowanie spawów i jak często taką pracę wykonywał.
Mając na względnie powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Sąd uchylił jedynie decyzję organu drugiej instancji uznał bowiem, że ponowne rozstrzygnięcie sprawy nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości ani w znacznej części i może być uzupełnione przez ten organ z zastosowaniem art. 136 k.p.a.
W dalszym toku postępowania organ winien uwzględnić w/w rozważania koncentrujące się wokół prawidłowości postępowania dowodowego stanowiącego podstawę wydania poprawnego rozstrzygnięcia administracyjnego, w tym powinien przeprowadzić rozprawę administracyjną, w toku której będzie można skonfrontować stanowiska skarżącego i A. D. odnośnie narażenia zawodowego w czasie pracy w Zakładzie "A".