Uzasadnienie
Decyzją z dnia 5 maja 2003 r. nr [...] Prezes Sądu Okręgowego odwołał z dniem 5 maja 2003 r. K. P. z funkcji kierownika sekretariatu IV Wydziału Pracy Sądu Rejonowego w M. (koperta k. [...]).
Decyzja nie zawierała uzasadnienia ani pouczenia o sposobie wniesienia odwołania.
K. Pł. wniosła w dniu 3 czerwca 2003 r. (data nadania przesyłki listem poleconym) pozew do Sądu Rejonowego w M., odwołując się w nim od wyżej opisanej decyzji.
Postanowieniem z dnia 12 września 2003 r. Sąd Okręgowy Sąd Pracy [..] z siedzibą G. wyłączył od rozpoznania sprawy sędziów Sądu Rejonowego w M. i znaczył w miejsce Sądu Rejonowego w M. Sąd Rejonowy w G. Wydział IV Pracy.
Na posiedzeniu wyjaśniającym w dniu 28 października 2003 r. K. P. podała, że pismem z dnia 3 czerwca 2003 r. zwróciła się do Prezesa Sądu Okręgowego w G. o zmianę decyzji i o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego(k. [...]). Prezes Sądu Okręgowego w G. w dniu 13 czerwca 2003 r. podtrzymał swoje stanowisko w przedmiocie odwołania K. P. z funkcji kierownika sekretariatu IV Wydziału Pracy. Do zarzutów nie odniósł się stwierdzając, że będą one analizowane przez Sąd rozpoznający sprawę (koperta k.[...]).
K. P. wskazała, że nie składała skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego z uwagi na treść pisma Prezesa Sądu Okręgowego z dnia 13 czerwca 2003 r.
Prezes Sądu Okręgowego w G. w odpowiedzi na pozew wniósł o jego odrzucenie podnosząc, że droga sądowa w sprawie niniejszej jest niedopuszczalna, ewentualnie o jego oddalenie, bowiem obsada stanowisk kierowniczych stanowi suwerenną decyzję kierownika zakładu pracy.
Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2003 r. Sąd Rejonowy w G. IV Wydział Pracy uznał się niewłaściwym i przekazał sprawę do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu - Ośrodkowi Zamiejscowemu w Gdańsku (k.[...]).
Postanowienie to stało się prawomocne z dniem 22 grudnia 2003 r.(k. [...]).
Akta sprawy zostały przekazane przez Sąd Rejonowy w G. Sądowi Administracyjnemu w dniu 6 stycznia 2004 r. (data stempla pocztowego k.[...]).
Na rozprawie w dniu 12 maja 2005 r. skarżąca oświadczyła, że wobec przekazania sprawy przez Sąd Pracy Sądowi Administracyjnemu swój pozew z dnia 3 czerwca 2003 r. traktuje jako skargę na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w G. z dnia 5 maja 2003 r. i poparła skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należało rozważyć, czy sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego.
Zaskarżona decyzja została wydana w dniu 5 maja 2003 r. wobec skarżącej - urzędnika państwowego mianowanego, co było w sprawie niesporne i wynikało z akt sprawy.
W dacie wydania decyzji art. 38 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 86, poz. 953 ze zm.) nosił następujące brzmienie:
"od decyzji w sprawach wypowiedzenia lub rozwiązania stosunku pracy z urzędnikiem państwowym mianowanym, przeniesienia albo zlecenia mu wykonywania innej pracy, przeniesienia na niższe lub inne stanowisko bądź zawieszenia w pełnieniu obowiązków urzędnik ten może, w terminie siedmiu dni, wnieść odwołanie do kierownika organu nadrzędnego nad urzędem, w którym jest zatrudniony. Od decyzji wydanej przez ministra odwołanie nie przysługuje (ust. 1 art. 38).
Od decyzji w sprawach określonych w ust. 1 urzędnikowi państwowemu mianowanemu przysługuje skarga do sądu administracyjnego na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego (ust. 2 art. 38).
Brzmienie przepisu art. 38 w/w ustawy uległo zmianie z dniem 1 stycznia 2004 r. - art. 38 ust. 2 został skreślony przez art. 11 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1271).
Wynika z powyższego, że od dnia 1 stycznia 2004 r. sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skarg na decyzje w sprawach wypowiedzenia lub rozwiązania stosunku pracy z urzędnikiem państwowym mianowanym, przeniesienia albo zlecenia mu wykonywania innej pracy, przeniesienia na niższe lub inne stanowisko bądź zawieszenia w pełnieniu obowiązków.
Wobec powyższego skarga powinna ulec odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Należy mieć jednak na względzie, że w sprawie niniejszej zastosowanie mieć powinien art. 58 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że Sąd nie może odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w § l pkt l, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy.
W sprawie niniejszej zaistniała właśnie taka sytuacja- Sąd powszechny uznał się za niewłaściwy, wobec czego sąd administracyjny nie mógł odrzucić skargi skarżącej z uwagi na swoją niewłaściwość - wobec treści art. 58 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W ocenie Sądu orzekającego w składzie niniejszym istnieje jednak podstawa do odrzucenia skargi na mocy art. 58 § l pkt 6 wyżej przywołanej ustawy, który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Należy wskazać, że sądy administracyjne są powołane do sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- decyzje administracyjne;
- postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 (art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Art.52 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi:
§ 1. Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich.
§ 2. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
§ 3. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa.
§ 4. W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania.
Także obowiązująca w dniu wydania zaskarżonej decyzji ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o
Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368) stanowiła w art. 34:
- Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków odwoławczych, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich.
- Przez wyczerpanie środków odwoławczych należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek odwoławczy przewidziany w ustawie.
- Jeżeli ustawa nie przewiduje środków odwoławczych w sprawie będącej przedmiotem skargi, należy przed wniesieniem jej do Sądu zwrócić się do właściwego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Skarga może być wniesiona po upływie 30 dni od dnia doręczenia wezwania.
Przepis art. 38 ustawy o pracownikach urzędów państwowych w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji przewidywał, że od decyzji w sprawach wymienionych w tym przepisie urzędnikowi państwowemu przysługiwało odwołanie do kierownika organu nadrzędnego, a następnie do sądu administracyjnego. Tymczasem skarga skarżącej z dnia 3 czerwca 2003 r. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w G. z dnia 5 maja 2003 r. (wniesiona jako pozew do Sądu Rejonowego w M.) została przez nią wniesiona bezpośrednio do sądu, bez uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, tj. bez wniesienia odwołania do organu, o którym mowa w art. 38 ust. 1 ustawy o pracownikach urzędów państwowych i przed jego rozpatrzeniem.
Jest to fakt, który sąd administracyjny musi wziąć pod uwagę niezależnie od braku pouczenia skarżącej przez organ wydający decyzję o sposobie i terminie zaskarżenia decyzji.
Wyczerpanie środka zaskarżenia to sytuacja, kiedy strona postępowania złoży określony środek zaskarżenia od danego aktu lub czynności i wówczas uzyskuje ona prawo zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięcia wydanego wskutek złożenia środka zaskarżenia. W sprawie niniejszej skarga została wniesiona przez skarżącą przedwcześnie, przed wyczerpaniem środków zaskarżenia, bowiem wniosła ona skargę jedynie na decyzję z dnia 5 maja 2003 r., co potwierdziła na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 12 maja 2005 r.
Należy w tej sytuacji stwierdzić, że skarga skarżącej jest niedopuszczalna z powodu nie wyczerpania środków zaskarżenia.
Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 58 § l pkt 6) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne, orzekł jak w sentencji postanowienia.