Uzasadnienie
Decyzją z 23 września 2019 r. Wójt Gminy P. po ponownym rozpoznaniu wniosku z 29 maja 2019 r. odmówił przyznania J. Ś. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym siostrą E. D. W podstawie prawnej wydanego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji przywołał art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), zwaną dalej jako "k.p.a.", art. 17 ust. 1, ust. 1a i 1b, ust. 5 oraz art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.ś.r." lub "ustawa".
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ wskazał, że strona złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na E. D. legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, który datuje się od 16 roku życia, niepełnosprawność zaś istnieje od urodzenia.
Organ wskazał również, mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy oraz ustalenia wywiadu środowiskowego, że nie ma wątpliwości, że wnioskodawczyni sprawuje opiekę nad siostrą E. D. i w związku z tym nie podejmuje zatrudnienia.
Organ uznał jednak, że należało odmówić stronie wnioskowanego świadczenia, gdyż zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 17 ust. 1a u.ś.r. siostrze, jako osobie niespokrewnionej w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w przypadku, gdy spełnione są łącznie następujące warunki: rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z akt sprawy wynika natomiast, że żyjący ojciec osoby niepełnosprawnej – I. D. (mieszkający z córkami – E. D. i J. Ś.) nie ma ustalonego znacznego stopnia niepełnosprawności, a jego wiek i stan zdrowia wskazują, że jest w stanie uczynić zadość swojemu obowiązkowi w zakresie sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką. Ponadto pozostaje on od 1 sierpnia 2017 r. w zatrudnieniu i nie wyraża woli rezygnacji z tego zatrudnienia.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Wójta Gminy P. J. Ś. wniosła odwołanie, w którym podniosła, że I. D. (ojciec niepełnosprawnej w stopniu znacznym E. D.) nie może opiekować się córką, gdyż z uwagi na prace przebywa poza domem znaczną część dnia (od 5 do 19). Poza tym chce pracować do osiągnięcia wieku emerytalnego. Jego zarobki w wysokości 1500 zł wystarczają jedynie na rachunki, życie i leki (choruje na serce). Dodatkowo ze względu na zakres opieki (E. D. jest dorosłą kobietą, przy której należy wykonywać czynności higieniczne) sprawowanie jej przez ojca (mężczyznę) stanowiłoby niekomfortową sytuację zarówno dla niego, jak również dla jego córki.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania, decyzją z 7 listopada 2019 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że podziela stanowisko organu pierwszej instancji, że wnioskodawczyni, jako siostrze osoby niepełnosprawnej, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w przypadku, gdy: rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z oceny sytuacji rodziny dokonanej przez pracownika socjalnego wynika, iż I. D. - ojciec niepełnosprawnej w stopniu znacznym E. D., nie ma ustalonego stopnia niepełnosprawności. Jest zatrudniony na umowę o pracę na czas nieokreślony w zakładzie budowlanym A. w G. Nie wyraża woli rezygnacji z zatrudnienia. Córką zajmuje się sporadycznie z uwagi na pracę. W ocenie organu pierwszej instancji jest obiektywnie zdolny wypełnić obowiązek alimentacyjny wobec swojej niepełnosprawnej córki.
J. Ś. zaskarżyła powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o uchylenie wydanych w jej sprawie rozstrzygnięć oraz o przyznanie jej wnioskowanego świadczenia od dnia złożenia wniosku.
Zaskarżonej decyzji organu odwoławczego skarżąca zarzuciła:
- 1) naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oparte na literalnym brzmieniu tych przepisów, co doprowadziło do odmowy przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, mimo że spełnia ona wszystkie ustawowe wymogi do przyznania wnioskowanego świadczenia;
- 2) naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, która doprowadziła do niezasadnej odmowy przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną siostrą E. D. Zdaniem skarżącej, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, wydanie orzeczenia w oparciu o wykładnię literalną art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r. jest niezasadne, bowiem jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, regulacja zawarta w ustawie o świadczeniach rodzinnych uzależniająca przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom zobowiązanym do alimentacji innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, tylko w sytuacji, gdy rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawienie praw rodzicielskich, są małoletni lub posiadają orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, narusza konstytucyjną zasadę równości i sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), a także godzi w konstytucyjne nakazy ochrony i opieki nad rodziną (art. 18 Konstytucji RP).
Zatem regulacje te należy odczytywać przez pryzmat zasad i wartości wyrażonych w Konstytucji RP, z uwzględnieniem celu tych unormowań, którym jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które rzeczywiście sprawują opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi i wymagającymi takiego wsparcia.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wskazała, że po śmierci matki E. D. przejęła opiekę nad siostrą, z która ma bardzo dobry kontakt. Jest jej również opiekunem prawnym, gdyż E. D. jest ubezwłasnowolniona całkowicie. To właśnie ona dba o jej wszystkie potrzeby, jeździ z nią do lekarzy, pomaga jej w czynnościach higienicznych. Jej zdaniem tylko ona może sprawować opiekę nad niepełnosprawną siostrą z uwagi na rodzaj i zakres tej opieki, co czyni ją osobą uprawnioną do świadczenia pielęgnacyjnego.
Natomiast ojciec E. D. pracuje zawodowo, choruje też na serce. Nie może zrezygnować z pracy, ponieważ straci środki na utrzymanie siebie i rodziny. Nawet rezygnując z pracy obiektywnie nie jest zdolny do sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką. Z jednej strony przez własne problemy ze zdrowiem, z drugiej zaś z uwagi na zakres i rodzaj tej opieki. I. D. nigdy nie sprawował opieki nad E. D. Opieką najpierw zajmowała się jego żona, a po jej śmierci - skarżąca. I. D. nie potrafiłby pomóc córce, np. w czynnościach higienicznych w trakcie miesiączki czy nawet, na co dzień przy kąpieli. Byłoby to niekomfortowe i krępujące dla obu stron.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).
Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji ani poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Przedmiotem oceny Sądu J. Ś. uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 7 listopada 2019 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy P. z 23 września 2019 r. o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad siostrą skarżącej – E. D. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 tej ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
- 1) matce albo ojcu,
- 2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
- 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
- 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Zgodnie zaś z ust. 1a powołanego przepisu świadczenie to przysługuje osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:
- 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
- 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
- 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Z powyższych uregulowań wynika, że okoliczność sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz rezygnacja z tego powodu z zatrudnienia to warunki konieczne do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ale nie jedyne. Prawo to, bowiem może przysługiwać tylko osobie, na której ciąży względem osoby wymagającej opieki obowiązek alimentacyjny. Stosownie do treści art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2019 r. poz. 2086), zwanej dalej k.r.o., obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ustala przy tym kolejność zobowiązanych.
W związku z tym, obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi, lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (art. 132 k.r.o.).
Przyczyną odmowy przyznania świadczenia skarżącej było stwierdzenie przez organy orzekające, że w rozpoznawanej sprawie nie została spełniona jedna z podstawowych przesłanek do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wnioskowanego w związku z opieką nad E. D., gdyż na skarżącej będącej siostrą w stosunku do osoby wymagającej opieki nie ciąży w pierwszej kolejności obowiązek alimentacyjny w rozumieniu k.r.o. Obowiązek ten obciąża natomiast w pierwszej kolejności ojca niepełnosprawnej E. D. Zatem istota rozstrzygnięcia analizowanej sprawy leży w ocenie czy skarżącej można przyznać świadczenie pielęgnacyjne, w sytuacji gdy obowiązek alimentacyjny rodzica - ojca I. D. wyprzedza jej obowiązek alimentacyjny, który dopiero w dalszej kolejności spoczywa na rodzeństwie.
Oceniając ten aspekt sprawy przypomnieć należy, że skarżąca wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką, jaką sprawuje nad niepełnosprawną siostrą, która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w którym wskazano, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 16 roku życia, zaś niepełnosprawność istnieje od urodzenia. Jak wynika z akt sprawy skarżąca i jej siostra mieszkają w G. W tym samym domu, zgodnie ze złożonymi oświadczeniami, mieszka również ojciec obu sióstr, jak również mąż i dzieci skarżącej. Skarżąca podkreślała, że jest jedyną bliską osobą, która faktycznie może zajmować się niepełnosprawną siostrą. Ojciec nie może opiekować się niepełnosprawną córką z uwagi na to, że pracuje, co wiąże się z tym, że przebywa poza domem prawie cały dzień.
W ocenie organów orzekających okoliczność, że I. D. pracuje nie wyłącza zastosowania art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 17 ust. 1a u.ś.r. nie tylko dlatego, że I. D. nie ma ustalonego znacznego stopnia niepełnosprawności, ale dlatego - dokonując wykładni celowościowej wskazanego przepisu – że jest osobą zdolną, mając na uwadze jego wiek i stan zdrowia, aby wywiązać się ze swojego obowiązku alimentacyjnego względem niepełnosprawnej córki. Tego zaś, że ojciec skarżącej pracuje nie można traktować w kategoriach okoliczności, która obiektywnie i niezależnie od jego woli wyłącza możliwość sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym córką.
Zgodnie z literalnym brzmieniem art 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 17 ust. 1a pkt 1 u..ś.r. siostrze, jako osobie niespokrewnionej w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w przypadku, gdy spełnione są następujące warunki: rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Niesporna jest między stronami okoliczność, że I. D. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie został też pozbawiony władzy rodzicielskiej nad niepełnosprawną E. D. Należy w tym miejscu podkreślić, że z woli ustawodawcy, uprawnienie innych osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny wobec osoby wymagającej opieki, do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zawodowej, aktualizuje się dopiero wówczas, gdy zapewnienie takiej opieki nie jest możliwe z przyczyn obiektywnych przez rodzica.
Za taką przyczynę skarżąca uznaje w istocie - jak wskazano wyżej - pozostawanie I. D. w zatrudnieniu. Podnosząc przedmiotową okoliczność skarżąca konsekwentnie wskazywała, że pozostawanie w zatrudnieniu uniemożliwia tej osobie sprawowanie opieki nad niepełnosprawną córką. Z kolei organy orzekające wskazywały, że okoliczność ta nie wyłącza w żaden sposób zastosowania art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r.
Sąd orzekający podziela prezentowany w orzecznictwie sądowym pogląd o konieczności zastosowania wykładni celowościowej art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r., która umożliwia uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie zobowiązanej do alimentacji niepełnosprawnego w związku ze sprawowaniem nad nim opieki, nawet jeśli niepełnosprawny posiada żyjących rodziców, którzy nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale - co warte podkreślenia - tylko wówczas, gdy rodzic faktycznie, z przyczyn od siebie niezależnych i nie wynikających z jego woli, nie jest zdolny do sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, np. z uwagi na podeszły wiek, zły stan zdrowia, pobyt za granicą (por. wyrok NSA z 13 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1230/14; wyrok NSA z 21 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 829/16).
Taka przyczyna nie występuje jednakże w kontrolowanej sprawie.
Jak ustalono w toku postępowania, wskazywaną przez skarżącą przeszkodą w sprawowaniu opieki nad siostrą skarżącej przez jej ojca jest jego aktywność zawodowa. W oświadczeniu z 10 września 2019 r. ojciec niepełnosprawnej E. D. wskazał wprost, że nie może podjąć się opieki nad córką, ponieważ pracuje i z tego powodu jest nieobecny w domu w godzinach 5 – 19. Oświadczenie to zostało potwierdzone w wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym 10 września 2019 r., w którym wskazano, że I. D. od wielu lat pracuje w Zakładzie Budowlanym w G. Z domu wyjeżdża o godz. 5, a wraca o godz.
- 18. Jest zatrudniony na umowę o pracę na czas nieokreślony, chciałby pracować do osiągnięcia wieku emerytalnego.
Podkreślenia wymaga, że I. D. ma 62 lat, zamieszkuje wraz ze skarżącą i swoją niepełnosprawną córką. Nie legitymuje się przy tym jakimkolwiek orzeczeniem o niepełnosprawności. W tych okolicznościach nie sposób uznać, aby aktywność zawodowa ojca skarżącej, była tego rodzaju przeszkodą, która uniemożliwiałaby mu sprawowanie opieki nad siostrą skarżącej. Co prawda I. D. wskazywał, że leczy się na serce, jednak z akt sprawy oraz treści złożonego przez niego oświadczenia nie wynika, żeby jego choroba stanowiła przeszkodę w sprawowaniu opieki nad E. D. Fakt, że rodzic osoby wymagającej opieki nie deklaruje chęci opieki całodobowej, bo pracuje, a ponadto ze względów materialnych nie może zrezygnować z zatrudnienia, nie może zostać uwzględniony, gdyż pozostaje bez wpływu na wystąpienie przesłanek z art. 17 ust. 1a u.ś.r. (por. wyrok WSA w Kielcach z 16 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Ke 1099/19).
Sąd podziela tym samym stanowisko organu odwoławczego, że skarżąca nie przestawiła w przedmiotowej sprawie okoliczności, które można byłoby uznać za trwałe i z przyczyn niezależnych od I. D. i jego woli wyłączające możliwość sprawowania przez niego opieki nad niepełnosprawną córką. Nawet dokonanie wykładni celowościowej art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r. nie może bowiem skutkować przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego innemu członkowi rodziny, w sytuacjach, w których rodzic osoby wymagającej opieki ma obiektywną możliwość jej sprawowania (pozwala mu na to wiek i stan zdrowia) lecz odmawia jej sprawowania. Nie ma przy tym znaczenia, jakie są subiektywne przyczyny tej odmowy, a więc np. to, że zdrowy rodzic nie chce zrezygnować z pracy zawodowej w celu sprawowania opieki, a wolę takiej rezygnacji wyraża inny członek rodziny.
Reasumując, w ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że w kontrolowanej sprawie nie wystąpiła przesłanka do uzyskania przez skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną siostrą wymieniona w art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 17 ust. 1a pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W ocenie Sądu wyraźnego podkreślania przy tym wymaga, że organy nie poprzestały w przedmiotowej sprawie na literalnym brzmieniu wskazanego przepisu, lecz dokonały także jego wykładni celowościowej, która jednak wbrew oczekiwaniem skarżącej - z uwagi na ustalone w sprawie okoliczności faktyczne - nie mogła skutkować przyznaniem jej wnioskowanego świadczenia. Ojciec siostry skarżącej jest bowiem obiektywnie zdolny do sprawowania opieki nad swoją niepełnosprawną córką. Wykonywanie pracy zawodowej nie może być zaś uznawane (nie byłoby to bowiem zgodne z celem omawianej ustawy) za przesłankę niezależnej od woli niemożności świadczenia opieki nad osobą niepełnosprawną, szczególnie, że to właśnie rezygnacja z pracy (lub niepodejmowanie pracy) jest warunkiem otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę.
Orzeczenia sądów administracyjnych powoływane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl).