Uzasadnienie
W dniu 11 lutego 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła przekazana przez organ J. R. na uchwałę Rady Gminy S. K. z dnia 25 października 2019 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność wójta gminy. Wskazana uchwała został podjęta na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 506) oraz art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a.").
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy S. K. reprezentujący Radę Gminy wniósł o oddalenie skargi argumentując, że brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych i faktycznych do uznania, że zaskarżona uchwała narusza interes prawny lub uprawnienie skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres wskazanej wyżej kontroli wyznaczają przepisy art. 3 – 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a."). Stosownie do treści art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg wskazanych w tym przepisie, w tym m.in. skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż wyżej wskazane, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6).
Ze wskazanych przepisów wynika, że właściwość sądów administracyjnych nie została określona za pomocą klauzuli generalnej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje zatem orzekanie w sprawach ściśle określonych przez ustawę.
Należy ponadto wskazać, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy sąd administracyjny obowiązany jest w pierwszej kolejności ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a. jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu. Rozpoznanie takiej skargi rodziłoby bowiem nieważność postępowania sądowego (art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).
Zaskarżona przez J. R. uchwała została wydana na podstawie art. 229 pkt 3 k.p.a. w sprawie ze skargi na działalność Wójta Gminy S. K. przejawiającą się w niedopełnieniu ustaleń warunkujących zgodę na budowę sieci wodno – kanalizacyjnej.
Uchwała ta została podjęta w trybie przepisów Działu VIII k.p.a., regulujących instytucję tzw. skargi powszechnej. Instrument ten służy społecznej kontroli działalności administracji publicznej i nie jest związany z bezpośrednim kształtowaniem sytuacji prawnej wnoszącego ją podmiotu.
Zgodnie z art. 227 k.p.a., przedmiotem takiej skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skargę składa się do organów właściwych do ich rozpoznania, które zostały wymienione w art. 229 pkt 1-9 k.p.a. Stosownie do tych przepisów skargi dotyczące zadań i działalności wójta i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw należących do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej, rozpoznaje rada gminy. O sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego (art. 237 § 3 k.p.a.).
Z powyższych regulacji wynika zatem, że skarżona uchwała nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Stanowi ona w istocie zawiadomienie, o którym mowa w art. 237 § 3 k.p.a. Uchwała ta nie rozstrzyga konkretnej indywidualnej sprawy administracyjnej, a jedynie kończy jednoinstancyjne uproszczone postępowanie poprzez zawiadomienie strony skarżącej o sposobie rozpoznania skargi. Nie ma w tym wypadku znaczenia, że w rozpatrywanej sprawie zawiadomieniu temu nadano formę uchwały, bowiem forma taka wynika ze specyfiki działania organów kolegialnych (w realiach sprawy - Rady Gminy S. K.). Prawnie wiążącego znaczenia nie ma również zapatrywanie co do możliwości wniesienia skargi na taką uchwałę do sądu administracyjnego wyrażone w piśmie Wojewody Pomorskiego z dnia 9 grudnia 2019 r. Stanowisko wyrażone w tym piśmie stoi w sprzeczności z treścią regulacji zawartej w art. 3 § 2 p.p.s.a. określającym zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego.
Mając na uwadze wskazaną regulację normatywną oraz przedstawione okoliczności faktyczne Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. z uwagi na to, że zainicjowana skargą sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.