Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 10 stycznia 2006 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], powołując przepisy art.2 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (j.t. Dz. U z 2001 r., Nr 79, poz.856 ze zm.), art. 127 § 2 w zw. z art.17 pkt. 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 7 ust. 9 a nadto art. 6 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U Nr 71, poz.734 ze, zm.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia 29 listopada 2005 roku uchylającą wcześniejszą decyzję tego organu z dnia 20 marca 2003 roku w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego U. L. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia 20 marca 2003 roku przyznano U. L. dodatek mieszkaniowy w wys. 111,22 zł na okres od 1 kwietnia 2003 roku 01 do 30 września 2003 roku.
Po ujawnieniu, ze dodatek przyznany został na podstawie nieprawdziwych danych o dochodach rodziny i wznowieniu postępowania (postanowieniem organu I instancji z dnia 21 listopada 2005 roku),Prezydent Miasta [...] w decyzji z dnia 29 listopada 2005 roku orzekł o uchyleniu decyzji własnej z dnia 20 marca 2003 roku nr [...] o przyznaniu U. L. dodatku mieszkaniowego na okres od 1 kwietnia 2003 roku do 30 września 2003 roku (w wys.111,22 zł miesięcznie) i odmówił przyznania dodatku na ten okres.
Decyzja ta, po rozpatrzeniu odwołania U. L. utrzymana została w mocy zaskarżona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] Nr [...] z dnia 10 stycznia 2006 roku.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organy wyjaśniły, że w rzeczywistości dochód rodziny strony skarżącej w miesiącach od grudnia 2002 roku do lutego 2003 roku wynosił 1485 zł miesięcznie. Do dochodu tego, wbrew niezadeklarowaniu przez stronę, należało doliczyć pomoc pieniężną na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka (wnuczki skarżącej) w rodzinie zastępczej.
Po przeanalizowaniu danych liczbowych, mających, zgodnie z obowiązującymi przepisami, wpływ na wysokość przyznania dodatku mieszkaniowego, organy uznały, że we wskazanym okresie dodatek stronie nie przysługiwał.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku U. L. podniosła, że nie rozumie, dlaczego jest obwiniona za nie podanie w deklaracji o dochodach rodziny, pomocy pieniężnej dla wnuczki. Pomoc przyznawana jest okresowo przez MOPS na podstawie zaświadczeń o kontynuowaniu nauki, a w informacji o dochodach jest napisane, że do dochodów nie wlicza się zasiłków okresowych z MOPS-u. Skarżąca źle zrozumiała swoje powinności, wniosła o pozytywne rozpatrzenie skargi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wiosło o jej oddalenie, argumentując jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, lecz nie ze względów w niej wskazanych.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 154, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) weszła w życie w dniu 1 stycznia 2002 r. Art. 9 ust. 1 tej ustawy stanowi, że Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia określi, m.in. szczegółowy wykaz i wysokość wydatków za zajmowany lokal mieszkalny, stanowiących podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego.
Na podstawie tej delegacji ustawowej Rada Ministrów wydała w dniu 28 grudnia 2001 r. rozporządzenie w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817), wskazując w § 2 ust. 2 rozporządzenia, że do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki, o których mowa w ust. 1, w wysokości 90% naliczonych i ponoszonych wydatków.
Organy obu instancji rozpatrując niniejszą sprawę, odnosząc się do wcześniejszych decyzji w sprawie przyznania stronie dodatku mieszkaniowego, stosowały przepisy tegoż rozporządzenia, gdyż wskazywały, że do wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego można zaliczyć jedynie 90% wydatków faktycznie poniesionych przez stronę skarżącą.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2006 r. w sprawie P 4/05, po rozpatrzeniu pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku orzekł, że art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zaś § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych jest niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przez to, że narusza zakres ustawowego upoważnienia.
Trybunał uznał zatem, że ograniczenie wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego o 10% nie ma podstaw w przepisach ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Wobec powyższego należało uwzględnić fakt niekonstytucyjności art. 9 ust. 1 pkt 1 przywołanej wyżej ustawy. Zgodnie bowiem z art. 145 a § 1 k.p.a. orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do żądania wznowienia postępowania, zaś w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Przyjmuje się przy tym, że podstawa wznowienia określona w art. 145a k.p.a. jest podstawą uchylenia decyzji administracyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny także wtedy, gdy wyrok Trybunału zapadł po podjęciu zaskarżonej decyzji (tak J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r. III SA 4728/97, opublikowanej w OSP zeszyt nr 1 z 2000, poz. 16). Teza powyższa zachowuje aktualność w obowiązującym stanie prawnym.
Również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 1999 r. sygn. akt I SA/Łd 1327/97, LEX nr 43929 został wyrażony pogląd, iż stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny już po wydaniu decyzji utrata w określonym zakresie mocy obowiązującej przepisów stanowiących jej podstawę prawną musi być kwalifikowana jako wadliwość dająca podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zgodnie z przepisem art. 145a § 1 k.p.a.
Powyższe tezy również zachowują aktualność w obowiązującym stanie prawnym.
Nadto w wyroku z dnia 26 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 835/05, niepubl. wydanym pod rządami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż w przypadku, gdy sąd administracyjny w wyniku skargi uprawnionego podmiotu bada legalność zaskarżonej decyzji, może uchylić tą decyzję, o ile stwierdzi naruszenie prawa uzasadniające wznowienie postępowania. Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, czy skarżący postawił zarzut naruszenia np. art.145a § 1 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji publicznej będą zobowiązane zastosować przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych z uwzględnieniem zmiany wynikającej z powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego i ponownie obliczyć, czy U. L. w danym okresie, przy przyjęciu skorygowanych danych tak po stronie dochodów rodziny jak i po stronie wydatków mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy nie przysługiwał. Będzie to miało istotny wpływ na zobowiązania strony z tytułu zwrotu nienależnie pobranych kwot.
Uwzględniając skargę Sąd określił, w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana, zgodnie z art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.