Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. G. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczono skarżącej w dniu 12 października 2010 r.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca złożyła w dniu 15 października 2010 r. W dniu 28 października 2010 r. skarżącej doręczono wezwanie z dnia 18 października 2010 r. o przedłożenie dokumentów źródłowych.
Wezwanie to skarżąca wykonała w dniu 3 listopada 2010 r., składając dokumenty osobiście w siedzibie sądu.
Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 listopada 2010 r. przyznano skarżącej prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.
W dniu 8 listopada 2010 r. skarżąca udzieliła pełnomocnictwa dwóm pełnomocnikom z wyboru – radcy prawnemu A. M. N. oraz radcy prawnemu M. T. (k.81). do reprezentowania jej przed sądami, m.in. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o wznowienie postępowania.
W dniu 12 listopada 2010 r. pełnomocnik z wyboru skarżącej – radca prawny M. T. złożyła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 września 2010 r.
Pismem z dnia 18 listopada 2010 r. Pomorska Izba Adwokacka poinformowała, że pełnomocnikiem z urzędu dla M. G. została wyznaczona adwokat A. A. W dniu 7 grudnia 2010 r. pełnomocnik ten wniósł o zwolnienie z obowiązku reprezentacji skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
W sprawie niniejszej skarżąca po wydaniu przez referendarza sądowego postanowienia o przyznaniu jej prawa pomocy przez ustanowienie adwokata ustanowiła z wyboru profesjonalnych pełnomocników – radców prawnych. Pełnomocnicy z wyboru działają w sprawie sądowoadministracyjnej na podstawie pełnomocnictw, a pełnomocnik z wyboru na podstawie orzeczenia sądu, które zgodnie z art. 244 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa.
Zgodnie z art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Podkreślenia wymaga, że przyznanie prawa pomocy uzależnione jest zarówno od sytuacji finansowej osoby ubiegającej się o przyznanie takiego prawa (art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a.), jak też od tego, czy osoba taka nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym czy rzecznikiem patentowym (art. 246 § 3 p.p.s.a.).
W myśl art. 246 § 3 p.p.s.a. adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy.
Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że zatrudnienie profesjonalnego pełnomocnika przez stronę lub też pozostawanie z nim w innym stosunku prawnym jest przesłanką negatywną dla ustanowienia dla niej pełnomocnika z urzędu. Przyznając prawo pomocy Sąd lub referendarz sądowy jest zobligowany uwzględnić zarówno przesłanki określone w art. 246 § 1 i § 2 p.p.s.a., jak i wskazaną wyżej przesłankę negatywną.
Przy wydaniu postanowienia o przyznaniu skarżącej prawa pomocy w niniejszej sprawie uwzględniono okoliczność, że nie zatrudniała i nie pozostawała w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym (...), co wprost wynika z treści uzasadnienia postanowienia z dnia 5 listopada 2010 r.(k.71 v).
Ustanowienie przez skarżącą pełnomocników z wyboru po wydaniu postanowienia o przyznaniu jej prawa pomocy przez ustanowienie adwokata oznacza, że okoliczność, na podstawie której przyznano jej prawo pomocy - iż nie pozostawała ona w innym stosunku prawnym z radcą prawnym - przestała istnieć.
Istotne jest, że z udzielonego przez skarżącą pełnomocnictwa dwóm pełnomocnikom z wyboru nie wynika, by zostało ono udzielone tylko do sporządzenia skargi kasacyjnej (art. 36 pkt 3 p.p.s.a.), np. z uwagi na zbliżający się upływ terminu do jej wniesienia, co więcej - pełnomocnictwo zostało udzielone także do reprezentowania skarżącej przed sądami powszechnymi. Nie ma natomiast znaczenia, czy ustanowieni przez stronę pełnomocnicy pobiorą, czy też odstąpią od pobrania od niej opłaty z uwagi na jej sytuację majątkową.
Nadmienić należy, że postanowienie o przyznaniu skarżącej prawa pomocy z dnia 5 listopada 2010 r. zapadło w krótkim czasie od złożenia przez skarżącą wniosku, bowiem wniosek o przyznanie prawa pomocy złożyła ona w dniu 15 października 2010 r., czyli miesiąc po wydaniu niekorzystnego dla niej wyroku.
Na marginesie można dodać, że prawo pomocy ma na celu realizację konstytucyjnego prawa do sądu. Skoro skarżąca w niniejszej sprawie ustanowiła pełnomocników z wyboru, z których jeden sporządził skargę kasacyjną, jej prawo do sądu jest realizowane.
Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 249 w związku z art. 246 § 3 p.p.s.a. cofnął skarżącej prawo pomocy.