Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przyznał skarżącej prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.
Okręgowa Rada Adwokacka pełnomocnikiem skarżącej w przedmiotowej sprawie wyznaczyła adwokata J. L. Wyrokiem z dnia 18 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz przyznał pełnomocnikowi wynagrodzenie w kwocie 295,20 zł za pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu w pierwszej instancji.
Od ww. wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną.
Pełnomocnik skarżącej, z zachowaniem 14-dniowego terminu, wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W złożonym wniosku zawarte zostało oświadczenie, że koszty te nie zostały uiszczone w całości lub w części.
Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 3235/14, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Z protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynika, że prawidłowo zawiadomiony pełnomocnik skarżącego nie stawił się na rozprawie.
W tym stanie uznano, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W odniesieniu do adwokatów powyższe zasady od dnia 1 stycznia 2016 r. określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801).
Należy mieć jednakże na uwadze, że zgodnie z § 22 ww. rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Do kwestii ustalania wynagrodzenia za pomoc prawną w drugiej instancji (rozpoczętej od momentu wydania wyroku w pierwszej instancji, a zatem od dnia 18 września 2014 r.) w sprawie wszczętej przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., to jest przed dniem 1 stycznia 2016 r., należy stosować przepisy dotychczasowe, tj. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.)
Stosownie do treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) tego rozporządzenia stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji – 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł.
W ocenie referendarza sądowego należało przyjąć, że za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną, należy się pełnomocnikowi, wynagrodzenie w tej samej stawce, w jakiej należałoby mu się wynagrodzenie, gdyby sporządził i wniósł skargę kasacyjną, mimo że przepisy ww. rozporządzenia nie wymieniają stawek za wykonanie tego rodzaju czynności. Sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę jest czynnością najbardziej zbliżoną rodzajowo do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrazem powyższego stanowiska jest np. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl), w której stwierdzono, że art. 204 i art. 205 § 2-4 w związku z art. 207 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wraz z właściwymi przepisami odrębnymi stanowią podstawę zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną.
W uzasadnieniu wskazanej uchwały podano, że rolą rozporządzeń regulujących wysokości opłat pełnomocników z urzędu jest jedynie wyczerpujące określenie wysokości opłat (stawek) za poszczególne czynności, nie zaś wyczerpujące określenie tych czynności. Skoro zaś rozporządzenie nie zawiera wszystkich czynności procesowych dających podstawę do przyznania wynagrodzenia ustanowionemu przez stronę pełnomocnikowi, to pełnomocnikowi temu należy przyznać wynagrodzenie na podstawie stawki opłat przewidzianej w rozporządzeniu dla czynności o najbardziej zbliżonym rodzaju. W powołanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że odpowiedź na skargę kasacyjną jest nazwanym pismem procesowym strony, która nie wniosła skargi kasacyjnej. Swoim charakterem jest ona najbardziej zbliżona do czynności sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, dlatego też za jej sporządzenie i wniesienie pełnomocnikowi przysługuje stawka jak za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej.
Zgodnie z § 2 ust. 3 ww. rozporządzenia opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.
Ponieważ w niniejszej sprawie stawka minimalna określona w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) powołanego wyżej rozporządzenia wynosi 240 zł, wynagrodzenie należne pełnomocnikowi wyznaczonemu przed wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie w pierwszej instancji za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną przysługuje w wysokości 120 zł (50 % x 240 zł), co po podwyższeniu o stawkę podatku od towarów i usług daje kwotę 147,60 zł.
Z powyższych względów, referendarz sądowy działając na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz cytowanych powyżej przepisów orzekł jak w sentencji postanowienia.