Uzasadnienie
M. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 10 stycznia 2022 r. nr SKO Gd/4361/21 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.
W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:
W dniu 10 czerwca 2021 r. do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. wpłynął wniosek M. K. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad K. G., matką wnioskodawczyni.
Z załączonego do wniosku orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności nr [...] z dnia 5 sierpnia 2019 r., które zgodnie z art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych zachowuje ważność do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynika, że niepełnosprawność K. G. istnieje od 66. roku życia, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 6 czerwca 2019 r.
W toku wszczętego na wniosek postępowania organ przeprowadził wywiad środowiskowy i ustalił, że K. G. samodzielnie stara się przemieszczać z łóżka na fotel i odwrotnie (oba te przedmioty stoją bardzo blisko siebie). Niepełnosprawna samodzielnie myje twarz, zęby i czesze się, jest w stanie samodzielnie przygotować prosty posiłek i go spożyć. Przy trudniejszych czynnościach higienicznych (np. prysznic, czy kąpiel) potrzebuje pomocy. Niepełnosprawna kontroluje potrzeby fizjologiczne, ale do WC udaje się z córką. Pomocy wymaga również ubieranie się i przebieranie, poruszanie w mieszkaniu, wchodzenie i schodzenie po schodach. Niepełnosprawna porusza się podpierając się o przedmioty stałe, ale jest to dla niej uciążliwe. K. G. jest osobą leżąco-siedzącą. M. K. świadczy pomoc przez 24 godziny na dobę, oprócz stałych godzin (od 10 do 14), chodzi do matki również w innych porach dnia. Pomaga jej we wszystkich czynnościach życiowych, przygotowuje ciepłe posiłki, umawia wizyty i jeździ z nią do lekarzy, realizuje recepty, załatwia sprawy urzędowe i gospodarcze. Z uwagi na zły stan zdrowia opieka nad matką jest intensywna, wymaga dużej dyspozycyjności oraz poświęcenia, co sprawia, że M. K. nie podejmuje zatrudnienia.
W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia 8 lipca 2021 r. nr OPS.ŚR.524.OPŚ.000479.2021, Burmistrz N. odmówił wnioskodawczyni prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał m.in. na przepisy art. 17 i art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "u.ś.r." oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2021 r. poz. 735 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "k.p.a.".
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, skutkiem którego jest stwierdzenie niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie, ze względu na moment powstania niepełnosprawności, począwszy od dnia jego ogłoszenia, to jest od dnia 23 października 2014 r. i ukształtowanie w tym zakresie nowego stanu prawnego. Organ wskazał, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają wprawdzie moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, niemniej jednak uzasadnienie nie stanowi treści rozstrzygnięcia, jak również nie zastępuje go, i nie można uznawać go za uzupełnienie rozstrzygnięcia. Natomiast ustawodawca, pomimo wyroku Trybunału, nie wprowadził zmian w ustawie o świadczeniach rodzinnych.
Z uwagi zatem na niespełnienie przesłanki z art. 17 ust. 1b pkt 1 i 2 u.ś.r., organ odmówił M. K. prawa do wnioskowanego świadczenia, pomimo spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.
W wyniku rozpoznania odwołania M. K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy decyzję Burmistrza N. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy przytoczył przepisy prawa materialnego regulujące zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego.
Następnie w oparciu o materiał dowodowy, po przytoczeniu ustalonych okoliczności faktycznych sprawy organ odwoławczy wyraził stanowisko, że rozmiar i zakres ustalonej opieki nie wymusza na stronie niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy.
K. G. nie jest bowiem osobą leżącą, może poruszać się przy pomocy sprzętu ortopedycznego (takie wskazanie znajdują się w orzeczeniu o znacznym stopniu niepełnosprawności). Z oświadczeń strony wynika, że niepełnosprawna korzysta ze środków i sprzętów pomocniczych zaspokajających jej najpilniejsze potrzeby, nie jest osobą wyłącznie leżącą niemogącą się przemieszczać, o czym świadczy fakt, że mieszka sama, a córka nie przebywa z matką cały dzień, ale kilka godzin, ponadto wychodzi z córką na spacery, czy do lekarzy, więc tym bardziej w mieszkaniu może poruszać się chociażby przy pomocy sprzętu ortopedycznego (np. kula, balkonik), zgodnie ze wskazaniami w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności. Chodzik (balkonik) umożliwia samodzielne poruszanie się osoby niepełnosprawnej, daje stabilizację przy poruszaniu się właśnie po to, aby osoba ta mogła poruszać się samodzielnie, bez pomocy drugiej osoby.
Ponadto M. K. jest także w kontakcie telefonicznym z matką, nie musi wykonywać przy niej czynności absorbujących ją w ciągu całego dnia, co pozwala na podjęcie pracy chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. K. G. jest w stanie samodzielnie przygotować prosty posiłek i spożyć go, samodzielnie myje się i czesze, przy trudniejszych czynnościach higienicznych potrzebuje pomocy, kontroluje jednak potrzeby fizjologiczne, korzysta ze środków i sprzętów pomocniczych zaspokajających jej najpilniejsze potrzeby. Przygotowanie posiłków, pomoc przy kąpieli, smarowanie kremami, masaże, pomoc przy ubieraniu, wykonywanie ćwiczeń fizycznych, nie są czynnościami wykluczającymi podjęcie przez stronę zatrudnienia. Wskazane czynności w większości wykonywane są w pewnych odstępach czasu, nie zajmują stale czasu stronie. Przy właściwej organizacji dnia strona może więc podjąć zatrudnienie.
Organ odwoławczy podkreślił, że wnioskodawczyni w zasadzie nie wykonuje przy matce czynności pielęgnacyjnych ściśle związanych z jej osobą, wymagających ciągłej obecności i pomocy w podstawowych czynnościach życiowych. Z kolei zakupy, przygotowanie posiłków, sprzątanie, pranie, wizyty lekarskie, załatwianie spraw urzędowych, czy realizacja recept, nie wykluczają wykonywania pracy zawodowej, są czynnościami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Opieka, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. związana musi być wyłącznie z osobą chorego, a nie polegać na prowadzeniu gospodarstwa domowego.
W ocenie organu, opis wykonywanych czynności opiekuńczych nie wskazuje, aby istniała konieczność rezygnacji z zatrudnienia przez M. K. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku spokrewnionych osób, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że strona zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej w grudniu 2018 r., natomiast K. G. znaczny stopień niepełnosprawności posiada od dnia 6 czerwca 2019 r. (leczenie szpitalne odbyło się w 2020 i 2021 roku). Zaprzestanie pracy zarobkowej nie było zatem związane z koniecznością opieki nad matką. M. K. ma 48 lat i wykonywała pracę zarobkową tylko w latach: 1995, 2002, 2003-2007 i 2016-2018.
Organ odwoławczy stwierdził w związku z tym, że brak jest związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem przez stronę zatrudnienia a sprawowaną opieką, co przesądza o niespełnieniu pozytywnej przesłanki przyznania prawa do świadczenia, określonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Ta okoliczność zadecydowała, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Rozstrzygnięcie odmawiające przyznania stronie wnioskowanego świadczenia jest zatem zgodne z prawem, choć z innych przyczyn niż wskazał organ I instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zdecydowało się natomiast przychylić do ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych, które wskazują na konieczność stosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r. z pominięciem kryterium momentu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, wskazując, że w sprawie nie zaistniała przesłanka określona w tym przepisie. Organ stwierdził, że opisane naruszenie nie ma jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem wbrew ocenie organu I instancji nie została spełniona pozytywna przesłanka przyznania prawa do wymienionego świadczenia określona w art. 17 ust. 1 u.ś.r.
W skardze na decyzję organu odwoławczego M. K. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji.
Skarżąca zarzuciła decyzji organu odwoławczego naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. i przyjęcie, że niepodejmowanie przez nią pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną matką nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że z dyspozycji art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, iż podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która nie musi być opieką całodobową. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżąca podniosła, że warunku "stałej" opieki nie można rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być opieka stała w sensie trwałości, zaś "długotrwała" w sensie rozciągłości w czasie, jako opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, a więc koniecznością wykonywania czynności warunkujących egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka. Istotą opieki jest więc nie tylko jej stałość i ciągłość, ale także zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad która jest sprawowana; zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić.
Skarżąca wskazała, że nie sposób przyjąć, że skoro świadczona pomoc (opieka) nie jest wykonywana przez całą dobę (a jedynie we wskazanych godzinach), to tym samym nie można mówić o opiece "stałej i długoterminowej" w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. W sprawowaniu opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. chodzi przede wszystkim o pomoc w zapewnieniu zaspokojenia normalnych, podstawowych i codziennych potrzeb egzystencjalnych osobie niepełnosprawnej, których ta z uwagi na stopień niepełnosprawności (schorowania) nie jest w stanie sobie sama zapewnić.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), powoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w powyższym zakresie Sąd stwierdził, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną przyznania świadczenia pielęgnacyjnego stanowią przepisy art. 17 ust. 1 i następne u.ś.r.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
- 1) matce albo ojcu,
- 2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
- 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
- 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Stosownie do art. 17 ust. 1b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:
- 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub
- 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy uznał, że w sprawie brak jest związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy sprawowaniem przez skarżącą opieki a niepodejmowaniem przez nią aktywności zawodowej ze względu na zakres sprawowanej opieki, która w istocie nie uniemożliwia podjęcia aktywności zawodowej. Nadto organ ten wskazał, że zatrudnienie skarżącej miało miejsce jedynie w latach: 1995, 2002, 2003-2007 i 2016-2018.
Organ pierwszej instancji wskazał natomiast na okoliczność wieku, w jakim powstała niepełnosprawność (negatywna przesłanka z art. 17 ust. 1b u.ś.r.).
Przechodząc do oceny stanowiska organów wskazać należy, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest zapewnienie odpowiednich świadczeń dla członków rodzin osób niepełnosprawnych, którzy poświęcając się dla najbliższych rezygnują z zatrudnienia, aby stale się nimi opiekować. Celem uregulowania z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jest udzielenie pomocy państwa osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i tym samym, na czas tej opieki, dobrowolnie pozbawia się potencjalnego dochodu. Musi zatem istnieć wyraźny i bezpośredni związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a podjęciem opieki. Świadczenie pielęgnacyjne jest niejako surogatem wynagrodzenia za pracę, które jest uzyskiwane przez uprawnionego nie od pracodawcy z tytułu świadczenia pracy, a na podstawie decyzji administracyjnej, w związku z koniecznością rezygnacji przez wnioskującego z zatrudnienia z powodu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.
Celem ustawodawcy było zapewnienie osobie rezygnującej z zatrudnienia lub go niepodejmującej, ekwiwalentu zatrudnienia, którego nie może podjąć lub kontynuować ze względu na sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną.
W świetle unormowania art. 17 ust. 1 u.ś.r., obowiązkiem organów było zatem ustalenie, czy w okolicznościach sprawy istnieje związek przyczynowy między niepodejmowaniem przez opiekuna zatrudnienia lub pracy zarobkowej a koniecznością sprawowania opieki.
Niewątpliwie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje jedynie osobie, która spełnia łącznie przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r.
Sąd podziela stanowisko, zgodnie z którym okoliczność, że podjęcie sprawowania opieki nie było bezpośrednio poprzedzone zatrudnieniem, z którego skarżąca by zrezygnowała nie wyklucza automatycznie przyznania świadczenia. Norma z art. 17 ust. 1 u.ś.r. przewiduje bowiem jako równorzędną przesłankę powstania prawa do świadczenia także okoliczność niepodejmowania zatrudnienia.
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy istotna była ocena, czy zakres (charakter) sprawowanej przez skarżącą opieki nad niepełnosprawną K. G. wypełnia ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja jest w tym zakresie prawidłowa. Organ zasadnie bowiem stwierdził, że zakres opieki nie wyklucza podjęcia przez skarżącą zatrudnienia.
Ustawa o świadczeniach rodzinnych w słowniku wyrażeń ustawowych w art. 3 pkt 22 nie zawiera definicji sprawowania opieki, niemniej z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wywieść można, że opieka musi być stała lub długoterminowa. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, nie musi to być opieka całodobowa, jednak nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 2201/15). Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Chodzi tu zatem o sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie pracy zarobkowej. Związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły.
Z akt sprawy wynika, że K. G. jest osobą starszą, mającą problemy ze zdrowiem. Wchodzące w skład materiału dowodowego karty informacyjne z leczenia szpitalnego potwierdzają hospitalizację. Odnoście funkcjonowania niepełnosprawnej organy ustaliły natomiast, że w obrębie mieszkania K. G. potrafi samodzielnie poruszać się na niewielkich dystansach, przy czym wymaga pomocy przy wchodzeniu i schodzeniu po schodach. Jest osobą leżąco -siedzącą. Niepełnosprawna jest też w stanie samodzielnie przygotować prosty posiłek i go spożyć. Samodzielnie wykonuje podstawowe czynności higieniczny (myje twarz, zęby i czesze się), przy trudniejszych czynnościach higienicznych, jak prysznic, czy kąpiel potrzebuje już pomocy. Pomocy wymagają również czynności ubierania i przebierania. Pomoc skarżącej w tych czynnościach, zgodnie z oświadczeniem strony, świadczona jest 24 godziny na dobę, oprócz stałych godzin (od 10 do 14), strona przychodzi również w innych porach dnia, pomaga mamie we wszystkich czynnościach życiowych, przygotowuje ciepłe posiłki, umawia wizyty i jeździ z nią do lekarzy, realizuje recepty, załatwia sprawy urzędowe i gospodarcze.
W ocenie Sądu, z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby K. G. wymagała opieki w zakresie, który uniemożliwiałby podjęcie przez skarżącą jakiejkolwiek aktywności zawodowej.
Pomimo wieku i stanu zdrowia podkreślenia wymaga, że K. G. nie jest osobą leżącą. Z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności wynika, że niepełnosprawna może poruszać się przy pomocy sprzętu ortopedycznego. Nie wymaga ona także stałego nadzoru w związku z przyjmowaniem leków, czy nieustannego monitorowania parametrów ciała, jak np. ciśnienie tętnicze krwi, czy poziom cukru. Z opisu wykonywanych przez stronę czynności wynika, że stanowią one w istocie pomoc w codziennym funkcjonowaniu. Wymagająca opieki samodzielnie spożywa posiłki i wykonuje podstawowe czynności dnia codziennego. Wykonywane przez skarżąca czynności opiekuńcze nie wymagają ciągłej obecności skarżącej. Samodzielność K. G. potwierdza też fakt oddzielnego zamieszkiwania.
Podkreślenia wymaga przy tym, że organ odwoławczy przed wydaniem decyzji zastosował w sprawie normę art. 79a k.p.a. informując, że w jego ocenie w sprawie nie zostało jednoznacznie wykazane istnienie związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem przez stronę zatrudnienia a sprawowaną opieką, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. W zakreślonym przez organ terminie skarżąca nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia, w związku z czym okoliczności te należy uznać za niewykazane.
Z opisanych względów, w ocenie Sądu, przy odpowiedniej organizacji pełnionych obowiązków, istnieje możliwość podjęcia przez skarżącą zatrudnienia, tak jak to ocenił organ odwoławczy. Realizowane przez skarżącą czynności mogą być wykonywane pomimo zatrudnienia, a stan zdrowia K. G., w ustalonych okolicznościach, nie wymaga jej stałej obecności i pomocy, jak to ma miejsce w przypadku osób leżących, nieposiadających możliwości poruszania się lub wymagających stałej kontroli i obecności opiekuna z uwagi na dolegliwości fizyczne lub umysłowe, stanowiące zagrożenie dla życia lub zdrowia chorego.
Okoliczność, że w treści orzeczenia o niepełnosprawności wskazano, że K. G. wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby nie przesądza zaś automatycznie, że zakres sprawowanej opieki lub pomocy wyklucza możliwość podjęcia przez skarżącą zatrudnienia. Orzeczenie o niepełnosprawności jest niewątpliwe dokumentem wymaganym dla stwierdzenia istnienia niepełnosprawności w stopniu znacznym, jednakże ustalając zakres rzeczywiście sprawowanej opieki organ dokonuje ustaleń na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego, zarówno dokumentu w postaci orzeczenia o niepełnosprawności, jak i innych zgromadzonych w sprawie dowodów.
Zaznaczyć należy, że orzeczenie o niepełnosprawności posługuje się pojęciami stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby. Podjęcie zatrudnienia wyklucza niewątpliwie sprawowanie opieki o charakterze stałym, natomiast w przypadku gdy istnieje konieczność udzielania osobie niepełnosprawnej pomocy, kwestia ta podlegać musi każdorazowo ocenie. W takim przypadku zakres wykonywanych czynności może bowiem umożliwiać podjęcie przez osobę udzielającą pomocy zatrudnienia.
Z dokonanych na podstawie zgromadzonych dowodów ustaleń organów wynika, że skarżąca, która na dzień złożenia wniosku miała 48 lat, nie wykazała intensywnej aktywności zawodowej, w tym w okresie bezpośrednio poprzedzającym wniosek. Aktywność zawodowa skarżącej miała miejsce z przerwami w latach: 1995, 2002, 2003
- - 2007 i 2016-2018 i ustała. W toku postępowania strona skarżąca nie uprawdopodobniła gotowości podjęcia pracy gdyby nie konieczność sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Wieloletnia bierność zawodowa przerywana sporadycznie krótkotrwałym zatrudnieniem przemawia, w ocenie Sądu, za zasadnością stanowiska organu odwoławczego, że przyczyną niepodejmowania zatrudnienia nie jest wyłącznie konieczność sprawowania opieki. Co do zasady, w sytuacji długotrwałej bierności zawodowej, nie można wykluczyć zamiaru podjęcia pracy przez opiekuna, okoliczności z tym związane powinny być jednak przez dochodzącego świadczenia pielęgnacyjnego należycie uzasadnione. W stanie faktycznym sprawy okres bierności zawodowej jest niewątpliwie długi, a co ważne skarżąca nie wyjaśniła przyczyn takiego stanu rzeczy, ani aktualnego zamiaru podjęcia pracy.
Podniesione w skardze zarzuty nie zasługują za uwzględnienie. Organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisu prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 u.ś.r.
Podkreślić należy, że decyzja organu pierwszej instancji nieprawidłowa wskazywała na wystąpienie w niniejszej sprawie przesłanki odmowy przyznania świadczenia przewidzianej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Organ odwoławczy dokonał jednak właściwej oceny prawnej, wskazując na wadliwość kontrolowanej decyzji w tym zakresie.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę, jako niezasadną.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej pod internetowym adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl.