Uzasadnienie
W dniu 2 lutego 2004 r. Prezydent Miasta [...] wydał dwie decyzje dotyczące S.M.. W decyzji nr [...] orzekł o obowiązku zwrotu przez stronę nienależnie pobranego świadczenia w postaci sfinansowania kosztów szkolenia w kwocie 1.350zł, a w decyzji nr [...] o obowiązku zwrotu przez stronę nienależnie pobranego dodatku szkoleniowego za okres od 24 listopada 2003 r. do 5 grudnia 2003 r. w wysokości 40,30 zł brutto. Na skutek odwołania S.M. Wojewoda w dniu 6 kwietnia 2004 r. wydał dwie kolejne decyzje nr [...] i nr [...], utrzymujące w mocy decyzje organu niższej instancji, powołując jako podstawę prawną art. 28 ust.1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu / j. t. Dz. U. z 2003 r. nr 58, poz. 514 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Jak wynika z uzasadnienia obu decyzji organu odwoławczego S.M. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] jako osoba bezrobotna z dniem 1 października 2003 r. Przez okres od dnia 24 listopada 2003 r. do dnia 5 grudnia 2003 r. brał udział w szkoleniu, na które został skierowany przez Powiatowy Urząd Pracy w [...] i którego koszt został sfinansowany z Funduszu Pracy. W związku z tym szkoleniem pobrał on ze środków Funduszu Pracy dodatek szkoleniowy w wysokości 40,30 zł.
Następnie Urząd Pracy otrzymał informację z Urzędu Miasta w [...], że od dnia 20 maja 1992 r. S.M. jest zarejestrowany w ewidencji działalności gospodarczej Urzędu Miejskiego w [...] pod numerem ewidencyjnym [...]. Podczas rejestracji w Urzędzie Pracy wyżej wymieniony nie ujawnił danych o prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej.
W dalszej kolejności organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, obowiązana jest do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne.
Zaś ust. 2 tego przepisu prawnego stanowi, że za nienależnie pobrane świadczenie w rozumieniu ust.1 uważa się:
- 1) świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach,
- 2) świadczenie wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie,
- 3) zasiłek, dodatek szkoleniowy, stypendium, świadczenie przedemerytalne lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy, wypłacone za okres, za który nabyła prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej lub renty rodzinnej, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art.29,
- 4) koszty szkolenia, w przypadku określonym w art.16 ust. 4,
- 5) zasiłek lub świadczenie przedemerytalne wypłacone za okres, za który, w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę,
- 6) świadczenie wypłacone z Funduszu Pracy za okres po śmierci uprawnionego.
S.M. pomimo zaistnienia okoliczności skutkującej zgodnie z art.2 ust.1 pkt 2 lit.f) powołanej ustawy niemożliwością nabycia statusu osoby bezrobotnej, tj. formalnym nie wyrejestrowaniem w organie ewidencyjnym podjętej działalności pozarolniczej zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] jako bezrobotny. W tych okolicznościach traktując S.M. jako osobę bezrobotną w rozumieniu ustawy, Urząd Pracy skierował go na szkolenie, którego koszt sfinansował z Funduszu Pracy oraz otrzymał on dodatek szkoleniowy.
S.M. rejestrując przedmiotową działalność został w sposób prawidłowy pouczony o przepisach prawnych, w oparciu, o które nastąpiła ta rejestracja. Mógł zatem i powinien zapoznać się z treścią art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej, z którego wprost wynika, że wpis do ewidencji podlega wykreśleniu w przypadku zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej. Takiego zawiadomienia wymieniony dotychczas nie dokonał poprzestając tylko na zgłoszeniu zaprzestania wykonywania działalności dokonanym w Urzędzie Skarbowym. Takie zgłoszenie odnosiło skutek tylko w odniesieniu do obowiązku podatkowego, tymczasem wyżej zacytowany przepis wymaga takiego wyrejestrowania z ewidencji działalności gospodarczej. Podczas rejestracji strona zapoznała się też z treścią ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, która jest wywieszona w miejscu ogólnie dostępnym w lokalu Powiatowego Urzędu Pracy w [...].
Pomimo tego podczas rejestracji strona oświadczyła, że nie prowadzi pozarolniczej działalności i jej nie zawiesiła (dowód oświadczenie bezrobotnego na karcie rejestracyjnej). Nadto S.M. w części "B" karty rejestracyjnej bezrobotnego nie wykazał w ogóle okresu prowadzenia pozarolniczej działalności uzasadniając to swoje zaniechanie nie opłacaniem składek na ubezpieczenie społeczne. Takie jego wyjaśnienia są nieprzekonywujące w sytuacji istnienia obowiązku takiego ubezpieczenia, o którym był pouczony zgłaszając do ewidencji.
W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku S.M. zarzucił organowi naruszenie art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
W uzasadnieniach skarżący stwierdził, że w dniu 1 października 2003 r., kiedy uzyskał status osoby bezrobotnej obowiązywała ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej. Z chwilą wejścia w życie tej ustawy straciła moc ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej, na podstawie której został dokonany wpis w 1992 r. Niesłusznie zatem, przy wydaniu decyzji Wojewoda powoływał się przepisy ustawy z dnia 23 grudnia 1988, która już nie obowiązywała.
W stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2000 r. skarżący nie rejestrował działalności gospodarczej i nie musiał takowej wyrejestrowywać. Co więcej nie może on prowadzić żadnej działalności gospodarczej z uwagi na brak miejsca stałego pobytu.
W świetle powyższych okoliczności organ dopuścił się pomówienia, ponieważ skarżący rejestrując się jako osoba bezrobotna nie zataił jakichkolwiek danych.
W odpowiedziach na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w decyzji. Wojewoda zaznaczył, że skarżący faktycznie podjął działalność gospodarczą w 1992 r. i jej dotychczas nie wyrejestrował. Pod rządami ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej S.M. faktycznie zaprzestał prowadzenia tej działalności, a zatem stosownie do art. 19 ust. 1 pkt 1 tej ustawy zobowiązany był do zawiadomienia organu ewidencyjnego o zaprzestaniu wykonywania działalności. Stare wpisy w ewidencji gospodarczej zachowały swoją aktualność, także po dniu 1 stycznia 2000 r., co wynika z postanowień ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz. 770 ze zm.) oraz ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy-Prawo działalności gospodarczej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 2125).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna, gdyż organ administracji wydający zaskarżone decyzje dokonał prawidłowej wykładni przepisów mających zastosowanie w sprawie.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu osoba, która pobrała nienależne świadczenie obowiązana jest do zwrotu, kwoty tego świadczenia wraz z przekazaną zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne.
Nienależnym świadczeniem w rozumieniu art. 28 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy są między innymi świadczenia wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń. Wobec tego podstawą wydania decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia jest złożenie oświadczenia nieodpowiadającego prawdzie., a więc takiego które jest obiektywnie niezgodne ze stanem rzeczywistym.
W przedmiotowej sprawie podstawą obciążenia skarżącego obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w postaci sfinansowania kosztów szkolenia oraz nienależnie pobranego dodatku szkoleniowego, było stwierdzenie, że skarżący złożył niezgodne z prawdą oświadczenie, dotyczące podjętej i niewyrejestrowanej działalności gospodarczej. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) bezrobotnym jest osoba, która między innymi nie podjęła działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega – na podstawie odrębnych przepisów – obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników, lub zaopatrzenia emerytalnego.
Zatem podjęcie działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji i niewykreślenie działalności z ewidencji do dnia rejestracji w urzędzie pracy jest negatywną przesłanką przyznania statusu osoby bezrobotnej.
W sprawie bezspornym jest, że skarżący od dnia 20 maja 1992 r. zarejestrował działalność gospodarczą i podjął jej prowadzenie. Poza sporem pozostaje również fakt, iż skarżący nigdy nie dokonał wyrejestrowania niniejszej działalności gospodarczej. Jak wynika z akt administracyjnych skarżący dokonując rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w dniu 1 października 2003 r. nie ujawnił faktu posiadania zarejestrowanej działalności gospodarczej. Sam fakt zawieszenia niniejszej działalności zgłoszony w Urzędzie Skarbowym nie jest tożsamy z zakończeniem prowadzenia działalności i jej wyrejestrowaniem z tego powodu.
Skarżący, bowiem w takiej sytuacji nadal jest podmiotem gospodarczym, co wyklucza możliwość uzyskania statusu osoby bezrobotnej, a w konsekwencji przyznania świadczeń przysługujących bezrobotnym. Zarówno koszty szkolenia jak i dodatek szkoleniowy są świadczeniami przysługującymi wyłącznie osobom bezrobotnym (art. 16 ust. 1 i 3 cytowanej wyżej ustawy), co oznacza, że osoba nieposiadająca statusu bezrobotnego w rozumieniu ustawy nie uzyskuje prawa do niniejszych świadczeń.
W tym miejscu należy wskazać, że ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej wprowadziła obowiązek ewidencji działalności gospodarczej i określiła tryb jej prowadzenia. Obowiązywała ona w dniu 20 maja 1992 r., kiedy skarżący zarejestrował działalność gospodarczą. Wymóg rejestracji działalności gospodarczej był aktualny w czasie obowiązywania kolejnej ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej. Wbrew temu, co twierdzi skarżący ta ostatnia wyraźnie stanowiła w art. 88g, że z dniem 1 stycznia 2001 r. ewidencja działalności gospodarczej prowadzona na podstawie ustawy z 1998 r. o działalności gospodarczej staje się ewidencją działalności gospodarczej w rozumieniu niniejszej ustawy, a dokonane wpisy zachowują moc.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że skarżący rejestrując się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] z dniu 1 października 2003 r. złożył oświadczenie obiektywnie niezgodne ze stanem rzeczywistym, co oznacza, że sfinansowanie kosztów szkolenia oraz wypłacenie dodatku szkoleniowego są świadczeniami pobranymi nienależnie w rozumieniu art. 28 ust. 2 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.