Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 4 lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przyznał M. O. – S. prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W dniu 7 marca 2008 r., tj. w ustawowym terminie do Sądu wpłynął sprzeciw od w/w postanowienia, w którym uczestnik postępowania wskazał, iż skarżąca wnioskując o przyznanie prawa pomocy nie ujawniła wszystkich osiąganych dochodów, m.in. uzyskiwanych z tytułu najmu lokalu mieszkalnego.
W wykonaniu wezwania Sądu do złożenia oświadczenia w powyższym przedmiocie oraz rocznego zeznania podatkowego skarżąca nadesłała pismo z którego wynika, iż nie jest właścicielem mieszkania położonego w G. przy ul. [...]. Do pisma dołączono protokół zdawczo – odbiorczy przedmiotowego lokalu potwierdzający fakt jego przekazania Administracji Budynków Komunalnych nr [...] w G. Nadto skarżąca przedstawiła roczne obliczenie podatku dochodowego przez organ rentowy zawarte w formularzu PIT-40A.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie wydane przez referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Dla oceny zasadności złożonego przez skarżącą wniosku w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych podstawowego znaczenia nabierają tym samym postanowienia art. 245 i 246 w/w ustawy określające przesłanki przyznania prawa pomocy.
Zgodnie z art. 245 § 1 przedmiotowego aktu normatywnego prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym; prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego; prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje jedynie ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 przyznanie prawa pomocy następuje:
- 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania,
- 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Sąd wskazuje, iż instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu, a zakres przyznanego prawa pomocy powinien być kształtowany obiektywnymi potrzebami strony podyktowanymi względami racjonalnego prowadzenia swojej sprawy.
Stąd też przedmiotowe przepisy stanowią odstępstwo od wyrażonej w art. 199 w/w ustawy zasady, zgodnie z którą poza wyjątkami określonymi w przepisie szczególnym, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Na wnioskodawcy ciąży zaś obowiązek wykazania, iż jego trudna sytuacja materialna uzasadnia wyjątkowe traktowanie. Postanowienie w przedmiocie prawa pomocy powinno być wydane po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności dotyczących sytuacji finansowej strony, która złożyła wniosek o jego przyznanie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2000 r., III RN 205/99, publ. Monitor Podatkowy 2001/4/46).
Sąd po ponownym zbadaniu akt sprawy, w tym oświadczenia skarżącej o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz przedłożonych dokumentów (wyciąg z rachunku bankowego, roczne obliczenie podatku przez organ rentowy, protokół przekazania lokalu mieszkalnego) doszedł do przekonania, że wnioskodawczyni wykazała, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy i nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Z dokumentów złożonych przez wnioskodawczynię wynika bowiem, że poza emeryturą w kwocie 677,88 zł miesięcznie, alimentami w kwocie 300 zł miesięcznie i udziałem we współwłasności domu nie posiada żadnych oszczędności, ruchomości o wartości powyżej 3.000 euro, ani nieruchomości.
Sąd biorąc pod uwagę powyższe okoliczności i znaczenie postępowania dla wnioskodawczyni, postanowił przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, o czym orzeczono na podstawie art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.