Uzasadnienie
Prawomocnym wyrokiem z dnia 11 lutego 2005 r. sygn. akt 3I SA/Gd 376/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił opisane wyżej decyzje.
W piśmie procesowym z dnia 24 maja 2005 r. pełnomocnik Dyrektora Izby Celnej [...], powołując się na przepisy art. 270, art. 271 pkt 2 i art. 275 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) wystąpiła do Sądu z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego wskazanym wyżej wyrokiem, żądając uchylenia orzeczenia w części dotyczącej rozstrzygnięcia skarg "A" z siedzibą w W., podmiotu nie będącego stroną w sprawie o sygn. akt 3I SA/Gd 376/03, jak również zmianę orzeczenia w części dotyczącej zasądzonych kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wskazano, iż w treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 lutego 2005 r. sygn. akt 3I SA/Gd 376/03, w jego sentencji orzeczono o rozpoznaniu skarg "B" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., na decyzje Dyrektora Izby Celnej [...], w tym na decyzje z dnia 26 lutego 2003 r. nr: [...], [...].
Mając na względzie fakt, iż decyzje te zostały wydane w sprawach, w których stroną jest inny podmiot, a mianowicie "C" z siedzibą w W. i dotyczą skarg uprzednio zarejestrowanych pod sygnaturą 3I SA/Gd 414/03 oraz 3I SA/Gd 415/03, uznać należy, iż ww. strona nie była reprezentowana i nie brała udziału w sprawie rozpoznanej przez Sąd, sygn. akt 3I SA/Gd 376/03.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Instytucja wznowienia postępowania uregulowana jest w Dziale VII ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Zgodnie z treścią art. 270 powołanej ustawy można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem w przypadkach przewidzianych w ustawie.
W myśl art. 279 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia.
Stosownie do art. 280 § 1 ustawy, Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W razie braku jednej z tych przesłanek Sąd ma obowiązek wniosek odrzucić.
Interesu prawnego organu administracji, żądającego wznowienia postępowania można upatrywać w treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem skargi. W konsekwencji zatem organ ten jest zainteresowany wyeliminowaniem z obrotu prawnego wadliwego orzeczenia sądowego, ponieważ uniemożliwia mu ono prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.
W pierwszej kolejności należy jednak zważyć, czy powołana przez Dyrektora Izby Celnej [...] podstawa wznowienia istotnie może być uznana za podstawę z art. 271 pkt 2 ustawy. Przepis ten stanowi, iż można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe.
W ocenie Sądu, za niedopuszczalne uznać należy powołanie tej podstawy wznowienia postępowania przez stronę przeciwną, niż ta, której dotyczą okoliczności powołane w przytoczonym przepisie. Stanowisko takie znajduje także oparcie w treści art. 277 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który odnosząc się do skargi o wznowienie postępowania, której podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji, poleca liczyć trzymiesięczny termin do jej wniesienia od dnia, w którym o orzeczeniu wydanym przez Sąd dowiedziała się strona lub jej przedstawiciel ustawowy. Logicznie zatem przepis ten z powołaną podstawą skargi wiąże niewiedzę o wyroku, która w tych okolicznościach dotyczy strony pozbawionej możności działania lub nienależycie reprezentowanej.
Skoro organ celny powołuje jako podstawę swej skargi okoliczności, które mogłyby uzasadniać wyłącznie skargę strony przeciwnej, to należy uznać, iż skarga nie jest oparta na ustawowej podstawie wznowienia, a zatem stosownie do art. 280 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega odrzuceniu.
Nawet niezaakceptowanie powyższego poglądu prowadziłoby do odrzucenia skargi, gdyż ograniczenie zawarte w art. 271 pkt 2 powołanej ustawy "jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała" oznacza sytuację, w której strona miała możliwość w toku postępowania, przez wniesienie zwykłego środka odwoławczego, usunąć istniejącą wadliwość postępowania.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sygn. akt 3I SA/Gd 376/03 został ogłoszony na rozprawie w dniu 11 lutego 2005 r. w obecności pełnomocnika procesowego "E" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., będącego jednocześnie pełnomocnikiem "F" z siedzibą w W..
Odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony zarówno organowi celnemu, jak i pełnomocnikowi skarżącej w dniu 29 marca 2005 r. Żadna ze stron nie wniosła jednak skargi kasacyjnej od tego orzeczenia.
Sąd zauważa, iż instytucja wznowienia postępowania ze swej istoty ma charakter wyjątkowy. Skarga o wznowienie postępowania może być oparta na wąsko określonych podstawach, zgodnie z zasadą legalności. Jest to uzasadnione w szczególności koniecznością zapewnienia stabilności orzeczeń sądowych. Zatem możliwość oparcia skargi o wznowienie postępowania na zarzutach z art. 271 pkt 2 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. uzależnione jest od zachowania się strony w zakończonym postępowaniu (por. post. SN z 12 lutego 1999 r., II UKN 36/99, MoP 1999, nr 10, s. 7). Jeżeli bowiem strona nie skorzystała w tym postępowaniu z możliwości, jaką miała i nie podniosła tych zarzutów przed zakończeniem postępowania, brak aktywności nie powinien dawać jej uprawnień do późniejszego wnoszenia skargi o wznowienie postępowania.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 280 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu wpisu od skargi o wznowienie postępowania wydano na podstawie art. 232 §1 pkt 1 lit. a powołanej ustawy.