Uzasadnienie
W złożonej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 grudnia 2012 r. (nr [...]) skardze E. S. zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Postanowieniem z dnia 29 maja 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 321/13 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku orzekł o: 1/ umorzeniu postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zezwolenia od kosztów sądowych; 2/ odmowie wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że z uwagi na przedmiot zaskarżonego rozstrzygnięcia (sprawa dotycząca dodatku mieszkaniowego) skarżąca nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych dlatego wniosek o przyznanie pomocy w tym zakresie należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie. W odniesieniu do wniosku o przyznanie pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego odmówiono przyznania takiej pomocy z uwagi na nie dostarczenie wszystkich wymaganych dokumentów dających możliwość oceny sytuacji materialnej wnioskodawczyni (brak dokumentów obrazujących historię i saldo posiadanego rachunku bankowego oraz wysokość kosztów utrzymania z okresu ostatnich trzech miesięcy), a także na fakt, iż na etapie postępowania przez wojewódzkim sądem administracyjnym ustanowienie radcy prawnego nie jest warunkiem koniecznym dla skutecznego rozpoznania złożonej przez wnioskodawczynię skargi.
Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła sprzeciw. W uzasadnieniu wskazała, że wnosi o ustanowienie radcy prawnego, gdyż mając na uwadze stan zdrowia (padaczka, niedowidzenie) nie jest w stanie w pełni samodzielnie uczestniczyć w postępowaniu sądowym i skutecznie reprezentować swoich interesów. Wnioskodawczyni wskazała, że utrzymuje się tylko z niskiej renty chorobowej, załączając do sprzeciwu zaświadczenia chorobowe, wydruki z konta bankowego obrazujące wysokość otrzymanej renty z 3 ostatnich miesięcy oraz polecenia przelewu tytułem wpłaty za mieszkanie.
Uwzględniając fakt, że wniesiony przez E. S. sprzeciw nie podlegał odrzuceniu, zgodnie z dyspozycją art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), postanowienie, od którego wniesiono sprzeciw utraciło moc, a sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu przez Sąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Sąd wskazuje, że instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu, a zakres przyznanego prawa pomocy powinien być kształtowany obiektywnymi potrzebami strony podyktowanymi względami racjonalnego prowadzenia swojej sprawy. Oznacza to, że przedmiotowe przepisy stanowią odstępstwo od wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. zasady, zgodnie z którą poza wyjątkami określonymi w przepisie szczególnym, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego trudna sytuacja materialna uzasadnia wyjątkowe traktowanie.
Sąd po ponownym zbadaniu akt sprawy, w tym znajdujących się w aktach dokumentów doszedł do przekonania, że wnioskodawczyni - będąca osobą przewlekle chorą oraz utrzymującą się z renty - wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Sąd biorąc pod uwagę powyższe okoliczności jak i znaczenie postępowania dla wnioskodawczyni postanowił przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, o czym orzeczono na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.