Uzasadnienie
Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 23 maja 2013 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. (działający w imieniu Burmistrza Gminy K. w oparciu o upoważnienie wynikające z Zarządzenia Burmistrza Gminy K. z dnia 13 października 2008 r., dalej – organ I instancji), nałożył na W. F. obowiązek zwrotu należności z tytułu otrzymywanych przez J. F. świadczeń z funduszu alimentacyjnego, przyznanych dzieciom W. i K. F. w czasie od dnia 1.10.2010 r. do maja lub września 2011 r. – w kwocie 11 573, 20 zł (z odsetkami).
Skarżący wniósł odwołanie od decyzji datowane "B., 19.06.2012 r."(dokument w aktach Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G.).
Rozpoznając sprawę, postanowieniem z dnia 20 lutego 2013 r., z powołaniem się na art. 134 w zw. z art. 129 § 2 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu do jego wniesienia.
W uzasadnieniu wskazano, że:
- - decyzja organu I instancji doręczona została skarżącemu w dniu 5 czerwca 2012 r., co dokumentuje zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach I instancji;
- - zgodnie z odnośnymi przepisami kpa, termin do wniesienia odwołania zakończył swój bieg w dniu 19 czerwca 2012 r., zaś z jego upływem decyzja stała się ostateczna;
- - odwołanie W. F. zostało złożone w organie I instancji w dniu 20 czerwca 2012 roku tj. 1 dzień po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia;
- - jako spóźnione, a więc – bezskuteczne, nie może zostać merytorycznie rozpoznane.
Na opisane postanowienie W. F. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
W skardze zarzucono, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest sprzeczne z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego bowiem organ przyjął, że skarżący wniósł odwołanie z uchybieniem terminu, a złożył je osobiście do organu I instancji. W rzeczywistości pismo zostało przez skarżącego nadane w polskim urzędzie pocztowym w dniu 19 czerwca 2012 r., co, zgodnie z art. 57 § 5 pkt. 5 kpa oznacza, że termin do wniesienia odwołania został zachowany.
Skarżący dodał, że z akt usunięta została koperta z odciskiem pieczęci (datownika), lecz skarżący zachował dowód nadania przesyłki poleconej, której kserokopię dołącza do skargi.
W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa i wniesiono o jego uchylenie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, wskazując, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania było bezsporne. W trakcie przeprowadzonych czynności wyjaśniających organ I instancji podał, że odwołanie wniesiono osobiście do organu I instancji w dniu 20 czerwca 2012 r., co dokumentuje załączona do akt kserokopia strony dziennika podawczego organu I instancji. Dodano, że ze skargi wynika jedynie, iż skarżący nadał w dniu 19 czerwca 2012 r. na poczcie bliżej nieokreśloną przesyłkę do organu I instancji, ale organ ten nie ma listu poleconego o numerze odpowiadającym numerowi nadawczemu listu poleconego, zawierającego - rzekomo - odwołanie skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako ustawa p.p.s.a.).
Skarga jest zasadna.
Jako podstawę prawną wydania kontrolowanego postanowienia wskazano m. in. art. 134 kpa który stanowi, że: "organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia [...] uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne".
Zatem zgodne z zacytowanymi przepisami byłoby postanowienie, w którego uzasadnieniu zostałoby prawidłowo wykazane, kiedy stronie doręczono decyzję organu I instancji, kiedy upłynął termin do wniesienia odwołania i że rozpatrywane przez organ odwołanie wniesione zostało z uchybieniem 14 - dniowego terminu do jego wniesienia, a nie stwierdza się prawnych przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W niniejszej sprawie okoliczności, o których wyżej mowa, nie zostały wykazane przez organ orzekający w stopniu wystarczającym do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia.
Organ pominął w uzasadnieniu do postanowienia milczeniem istotne dla sprawy okoliczności, zatem należy uznać, że ich nie rozważał, zaś z innych wywiódł wnioski działając niezgodnie z zasadami określonymi w art. 7,8,10, 77 § 1, 80 i 81 kpa.
W tym miejscu przypomnieć należy, co ma znaczenie z punktu widzenia oceny prawidłowości procedowania przez Sąd, że stosownie do art. 133 § 1 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy /.../.
W przedmiotowej sprawie istotne okoliczności faktyczne - tj. data wniesienia odwołania - już w chwili podejmowania zaskarżonego postanowienia nie zostały wyjaśnione w sposób dostateczny. Tym samym wydanie roztrzygnięcia opartego na podstawie art. 134 kpa należy uznać za co najmniej przedwczesne.
W złożonej do Sądu skardze W. F. zakwestionował kluczową dla sprawy okoliczność pisząc, że odwołanie wniósł w terminie tj. w dniu 19 czerwca 2012 r. za pośrednictwem polskiego urzędu pocztowego. Z samych akt sprawy nie wynika natomiast w sposób, który nie budziłby wątpliwości, kiedy wniesiono odwołanie, a w szczególności, czy nastąpiło to - jak twierdzą organy obu instancji - w dniu 20 czerwca 2012 r. bezpośrednio w siedzibie organu.
Jak wynika z akt, odwołanie W. F. przekazane zostało organowi odwoławczemu ze znacznym opóźnieniem, gdyż dopiero w dniu 27 grudnia 2012 r. Celem uzupełnienia akt, organ II instancji wezwał GOPS w K. o nadesłanie, między innymi, koperty, w której wysłano odwołanie albo – uwierzytelnionego odpisu odnośnej strony dziennika podawczego ze stosownym wyjaśnieniem (pismo – w aktach organu II instancji).
Organ I instancji przyznał, że opóźnienie w przekazaniu odwołania spowodowane było błędem pracowników tego organu, oświadczył, że odwołanie wniesiono osobiście do organu w dniu 20 czerwca 2012 r., a więc – z uchybieniem terminu i nadesłał kserokopię odnośnej strony dziennika podawczego, z której nie wynika jednak wprost, że odwołanie złożono osobiście w biurze organu.
Natomiast na prezentacie znajdującej się na odwołaniu widnieje napis "wpłynęło" dnia 20 czerwca 2012 r. Zatem już w dacie podejmowania postanowienia zachodziła potrzeba dalszego wyjaśnienia, czy skarżący dochował terminu do wniesienia środka odwoławczego.
W tym miejscu przypomnieć należy, że zgodnie z art. 81 kpa, okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów/.../, jednak organ odwoławczy nie wezwał W. F. do złożenia oświadczenia na temat daty wniesienia odwołania.
Wątpliwości co do ustaleń odnośnie terminu wniesienia odwołania pogłębił fakt dołączenia do skargi kserokopii potwierdzenia nadania przez skarżącego w dniu 19 czerwca 2012 r., przesyłki poleconej adresowanej do organu I instancji. Nie można wykluczyć, że było to, jak twierdzi skarżący, odwołanie od decyzji organu I instancji.
Również ta okoliczność nie została przez organ odwoławczy dostatecznie zweryfikowana, chociażby poprzez podjęcie albo próby odnalezienia koperty (zgodnie z wersją skarżącego o wniesieniu odwołania za pośrednictwem poczty), albo innego dowodu świadczącego o tym, że skarżący złożył odwołanie osobiście. Wskazane działania nie zostały podjęte pomimo uzyskanej przez SKO od organu I instancji informacji, że odwołanie W. F. początkowo omyłkowo dołączono do innych akt administracyjnych, dotyczących innej osoby i sprawy. W sprawie nie wyjaśniono również, na jakiej podstawie uznano, że prowadzony przez organ I instancji dziennik podawczy miałby służyć rejestracji tylko takiej korespondencji, która jest wnoszona osobiście do organu, a z wyłączeniem korespondencji przesyłanej do organu pocztą.
Braki dotyczące wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy powodują, że zaskarżone postanowienie podjęto z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ odwoławczy przeprowadzi prawidłowe postępowanie celem ustalenia, czy W. F. wniósł odwołanie rzeczywiście z uchybieniem 14-dniowego terminu.