Uzasadnienie
Decyzją z dnia 15 marca 2004 r. nr [...] Burmistrz Gminy na podstawie art. 150 § 1, art. 149 § 3 w zw. z art. 148 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2001 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) orzekł o odmowie wznowienia postępowania, w wyniku którego decyzją Burmistrza Miasta nr [...] z dnia 13 października 2003 r. K. G. został wymeldowany z pobytu stałego z lokalu nr [...] położonego w K. przy ul. [...], podając jako przyczynę przekroczenie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż K. G. w dniu 25 lutego 2004r. zwrócił się z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Burmistrza Gminy, o wydaniu której dowiedział się w dniu 14 stycznia 2004 r. Wobec tego, iż termin do złożenia podania o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji i w sprawie upłynął w dniu 14 lutego 2004 r. należało wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania.
Od przedmiotowej decyzji odwołanie wniósł K. G. podnosząc, iż kserokopię decyzji o wymeldowaniu otrzymał w dniu 7 lutego 2004 r.; stad też od tego dnia liczyć należy termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Rozpatrując przedmiotowe odwołanie Wojewoda decyzją nr [...] z dnia 22 kwietnia 2004r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2001 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960) zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu swego stanowiska organ II instancji wskazał, iż datą uzyskania przez odwołującego informacji o jego wymeldowaniu był dzień 20 stycznia 2004 r., kiedy to wniesiono pismo z prośbą o wyjaśnienie faktu wymeldowania z lokalu. Tym samym wniosek o wznowienie postępowania należało złożyć w terminie 1 miesiąca. Odwołujący złożył zaś stosowny wniosek dopiero w dniu 25 lutego 2005 r., tj. kilka dni po upływie terminu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K. G. wniósł o uchylenie decyzji Wojewody, twierdząc, iż miało miejsce naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. W uzasadnieniu skargi powtórzył argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji, wskazując, iż termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zaczął biec w dniu 7 lutego 2004 r., czyli od dnia, w którym dowiedział się o decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, przywołując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
W myśl art. 134 § 1 w/w aktu prawnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednakże z innych powodów niż podniesione przez skarżącego.
Dla oceny prawidłowości postępowania organów administracji zasadniczego znaczenia nabiera kwestia oceny czy podanie o wznowienie postępowania wniesione zostało przez skarżącego w terminie patrząc przez pryzmat dyspozycji art. 148 § l i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
- 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,
- 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,
- 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,
- 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
- 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,
- 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,
- 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),
- 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, która zakończona została decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ta decyzja zapadła dotknięte było kwalifikowaną wadliwością wskazaną w przepisach k.p.a.
W przedmiotowej instytucji przejawia się również wyraźnie aspekt o charakterze materialnoprawnym, tj. możliwość ponownego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.
Niemniej jednak aby możliwe było ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną istnieć muszą określone przesłanki. Kodeks postępowania administracyjnego uzależnia w/w możliwość prawną od wystąpienia w sprawie dwóch przesłanek pozytywnych oraz braku w sprawie dwóch przesłanek negatywnych. Przesłankami pozytywnymi są rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną oraz wystąpienie jednej z wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 kp.a. podstaw prawnych wznowienia. Przesłankami negatywnymi są zaś przesłanka terminu, określona w art. 146 § 1 k.p.a. oraz przesłanka przewidywanej możliwości wydania w wyniku wznowienia postępowania wyłącznie decyzji, która w swej istocie odpowiadałaby decyzji dotychczasowej.
W myśl art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony; w świetle zaś art. 148 § 1 i 2 w/w aktu prawnego podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, przy czym termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Sąd w składzie orzekającym wskazuje, iż w sprawie zasadną jest ocena działania organów administracji patrząc przez pryzmat zasady wyrażonej w dyspozycji art. 8 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Realizacja przedmiotowej zasady uzależniona jest od przestrzegania reguł postępowania przyjętych w k.p.a. i to zarówno zasad ogólnych jak i rozwiązań przyjętych w przepisach szczególnych. Co ważne, przy wyborze określonych następstw prawnych ustalonego stanu faktycznego należy uwzględniać w sprawie słuszny interes strony, nie przyznając prymatu interesowi społecznemu; w razie wątpliwości sprawę rozstrzygać należy na korzyść obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie ważny interes społeczny.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż w następstwie wniosku. z dnia 14 stycznia 2004 r. skarżący otrzymał z Urzędu Gminy w K. poświadczenie o wymeldowaniu z pobytu stałego, wskazujące jako datę wymeldowania dzień 13 października 2003 r. Tym samym podnieść można, iż w dniu 14 stycznia 2004 r. skarżący dowiedział się o fakcie, iż postępowaniu administracyjnym dotyczącym jego osoby wydano określony akt administracyjny. Pismem z dnia 19 stycznia 2004 r., które zgodnie z prezentatą wpłynęło do Urzędu Gminy w K. w dniu 20 stycznia 2004 r. skarżący zwrócił się z prośbą o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie "bezpodstawnego wymeldowania ze stałego miejsca zamieszkania i braku jakiejkolwiek informacji ze strony Urzędu dokonaniu tej czynności administracyjnej".
Następnie po otrzymaniu odpowiedzi od organu oraz kserokopii wydanej decyzji, wnioskiem o wznowienie postępowania z dnia 20 lutego 2004 r., które wpłynęło do organu I instancji w dniu 25 lutego 2004 r. skarżący wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o wymeldowaniu.
W ocenie Sądu orzekającego organ administracji przed wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania w świetle przedstawionej wyżej zasady winien był zbadać, czy pismo skarżącego z dnia 19 stycznia 2004 r. nie stanowi właściwego podania o wznowienie postępowania. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania na żądanie strony zostaje bowiem wszczęte z datą złożenia podania o wznowienie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kutego 2000 r., V SA/1544/99, pub!. baza Lex nr 49424).
Co bezsporne skarżący zwrócił się do organu o wyjaśnienie dlaczego wydano określoną decyzję niekorzystną dla niego oraz dlaczego nie brał udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Organ I instancji udzielił odpowiedzi na przedmiotowe pismo, a po wniesieniu właściwego wniosku o wznowienie postępowania wydał decyzję, która utrzymana została w mocy przez organ II instancji.
Wskazać jednak należy, iż w uzasadnieniach decyzji organów I i II instancji odmiennie wskazano datę, od której liczyć należy 1 miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania. Według organu I instancji skarżący o decyzji dowiedział się w dniu 14 stycznia 2004 r., stąd też dzień 14 lutego 2004 r. był ostatnim dniem, w którym przedmiotowe podanie winno być wniesione. Całkowicie niezasadne jest jednakże twierdzenie organu odwoławczego, zgodnie z którym za datę uzyskania informacji o wymeldowaniu przyjąć należy dzień 20 stycznia 2004 r., kiedy to skarżący wystąpił pismem do organu I instancji z prośbą o wyjaśnienie faktu jego wymeldowania ze spornego lokalu. Również stanowisko skarżącego wyrażone w skardze odnośnie przedmiotowej kwestii jest wątpliwe i nie zasługuje na uwzględnienie.
W tym stanie rzeczy zasadnym jest dogłębne rozważenie przez organy administracji od kiedy liczyć należy termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania oraz jak należy traktować pismo skarżącego z dnia 19 stycznia 2004 r., zwłaszcza że organ ma obowiązek badać z urzędu czy zachowano termin przyjmując za jego początek dzień w którym strona dowiedziała o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.) bądź dzień w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.)
Stąd też uznać należy, iż w sprawie zachodziły przesłanki określone wart. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniające orzeczenie jak w sentencji.