Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 3

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańskuz 21 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 352/20

prawomocnyRozstrzygnięcie: za stronąTekst u wydawcy: CBOSA

Metryka

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Skład
Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak przewodniczący
Sędzia WSA Alina Dominiak
Sędzia WSA Jolanta Sudoł sprawozdawca
Rozpoznanie
na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 stycznia 2021 r.
Sprawa
sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 2 stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej

Sentencja

  1. 1. uchyla zaskarżoną decyzję;
  2. 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego S. M. 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

S. M. (zwany dalej także jako: "wnioskodawca", "strona" albo "skarżący") pismem z dnia 22 lutego 2019 r. zwrócił się do Starosty K. o zmianę terminu wykonania zadań z zakresu gospodarki leśnej wskazanych w decyzji ostatecznej z dnia 19 czerwca 2015 r., nr [...], do dnia 31 grudnia 2019 r. ze względu na słaby stan zdrowia, brak możliwości wynajęcia Zakładu Usług Leśnych oraz szkody powstałe w wyniku nawałnicy w 2017 r.

Starosta K., działając na podstawie art. 104 § 1 w związku z art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2129 ze zm., w skrócie - "k.p.a."), decyzją z dnia 18 lipca 2019 r. odmówił wnioskodawcy zmiany ww. ostatecznej decyzji z dnia 19 czerwca 2015 r.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że wnioskodawca decyzją Starosty K. z dnia 19 czerwca 2015 r., nr [...] został zobowiązany do wykonania trzebieży wczesnej (TW), trzebieży późnej (TP), cięć sanitarnych (CS) i cięć przygodnych (P), na gruntach leśnych usytuowanych na działkach nr [...] i [...], obręb R., w terminie do dnia 31 marca 2016 r. Ponieważ przedmiotowa decyzja nie została wykonana, w wezwaniu ostatecznym nr [...] z dnia 21 lipca 2016 r. Starosta K. wyznaczył termin wykonania zabiegów gospodarczych w lesie do dnia 31 grudnia 2016 r. Na wniosek strony, Starosta K. zmienił ww. wezwanie ostateczne, wyznaczając termin wykonania zabiegów gospodarczych w lesie do dnia 31 grudnia 2017 r. (z powodu kłopotów zdrowotnych właściciela lasu). Z uwagi na niezrealizowanie obowiązków, Starosta K. wezwaniem nr [...] z dnia 11 czerwca 2018 r. ustalił kolejny termin wykonania zabiegów gospodarczych w lesie do 31 grudnia 2018 r.

Mając na uwadze powyższe organ pierwszej instancji uznał, że wnioskodawca dysponował wystarczającą ilością czasu, aby wywiązać się z nakazanych obowiązków ww. decyzją oraz wyznaczyć pełnomocnika w celu realizacji niezbędnych zadań gospodarczych w lesie (art. 98 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r., poz. 1145 ze zm.). Końcowo organ ten wskazał, powołując się na treść art. 155 k.p.a., że rozpoznawanej sprawie odmowa zmiany decyzji nie doprowadzi do naruszenia interesu strony, a wykonanie nakazanych zabiegów gospodarczych ma na celu poprawienie stanu sanitarnego oraz bezpieczeństwa pożarowego w lesie. Za kolejną zmianą terminu nie przemawia interes społeczny.

Po rozpatrzeniu wniesionego przez S. M. odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej także jako: "SKO") decyzją z dnia 2 stycznia 2020 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 155 k.p.a. i art. 24 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2129), utrzymało w mocy zakwestionowaną decyzję organu pierwszej instancji.

SKO w uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawiło stan faktyczny sprawy wskazując, że wnioskodawca jest właścicielem gruntów leśnych usytuowanych na działkach nr [...] i nr [...], obręb ewidencyjny R., o łącznej powierzchni 8.7488 ha (część działki nr [...] o pow. 0.0500 ha stanowi grunt rolny klasy RVI oraz część działki nr [...] o pow. 1.43 ha stanowi nieużytki (N)). W dniu 7 kwietnia 2015 r. przedstawiciele Nadleśnictwa L. przeprowadzili oględziny lasów strony, tj. lasów należących do oddz. [...] i [...] na działkach ewidencyjnych [...] i [...] (obecnie oddz. [...] i [...]). Ustalono, że drzewostany są bardzo zaniedbane pod względem zabiegów pielęgnacyjnych, charakteryzują się silnym zwarciem. Stan sanitarny lasu jest bardzo słaby, duża ilość posuszu, złomów i wywrotów. Zakres prac i lokalizacje, w których należy je wykonać wymieniono w protokole oględzin, który przesłano do Starosty K. W związku z powyższym, Starosta K. decyzją nr [...] wydaną dnia 19 czerwca 2015 r. nakazał S. M. wykonanie trzebieży wczesnej (TW), trzebieży późnej (TP), cięć sanitarnych (CS) i cięć przygodnych (P), na gruntach leśnych usytuowanych na działkach nr [...], [...] obręb ewidencyjny R., w terminie do dnia 31 marca 2016 r. Decyzja ta stała się ostateczna.

Kolejne oględziny lasów strony przeprowadzono w dniu 5 lipca 2016 r. i stwierdzono wówczas częściowe wykonanie zadań gospodarczych na działce nr [...] (w obecnym pododdziale [...] (oznaczenie w ww. decyzji jako [...] i [...]), w pozostałych oddziałach - brak wykonania zadań wyznaczonych decyzją. W wezwaniu ostatecznym z dnia 21 lipca 2106 r., nr [...] Starosta K. wyznaczył termin wykonania zabiegów gospodarczych w lesie do dnia 31 grudnia 2016 r., a następnie na wniosek strony (motywowany - przebytą operacją i leczeniem szpitalnym) Starosta K. zmienił ww. termin zabiegów, wyznaczając termin wykonania zabiegów gospodarczych w lesie do dnia 31 grudnia 2017 r. (pismo Starosty K. z dnia 3 stycznia 2017r., nr [...]). Następne oględziny lasów strony przeprowadzono w dniu 23 lutego 2018 r. Jak wynika z protokołu z dnia 23 lutego 2018r. "na gruncie nie stwierdzono wykonania decyzji" i Starosta K. wezwał stronę do niezwłocznego wykonania zabiegów gospodarczych w lesie, jednak nie później niż do dnia 31 grudnia 2018 r. W dniu 28 lutego 2019 r. do Starostwa Powiatowego w K. wpłynął wniosek S. M. o przedłużenie terminu wykonania zabiegów gospodarczych w lesie, nałożonych decyzją nr [...].

Pismem z dnia 10 grudnia 2019 r. organ odwoławczy, mając na uwadze treść art. 24 ustawy o lasach, zwrócił się do Starostwa Powiatowego w K. - Wydział Ochrony Środowiska o informację, czy dla gruntów leśnych, których właścicielem jest S. M. obowiązuje uproszczony plan urządzenia lasu, bądź została wydana decyzja Starosty K., o której mowa w art. 19 ust. 3 ustawy o lasach.

Z przesłanych informacji i dokumentów wynika, że ww. grunty leśne są objęte "uproszczonym planem urządzenia lasu na okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2025 r. według stanu na dzień 15 maja 2015 r. obręb ewidencyjny R". Grunty leśne na działce nr [...] to oddział i pododdział: [...], [...], [...], przy czym dla oddziału [...] i [...] zaplanowano trzebież późną (TP), dla oddziału [...] zaplanowano (BZ), dla oddziału [...] zaplanowano (TP) trzebież późną. Grunty leśne na działce nr [...] to oddział i pododdział [...] do [...]. Dla gruntów z obszaru [...], [...] – [...] zaplanowano trzebież późną (TP), dla oddziałów [...] i [...] zaplanowano cięcia przygodne.

Mając na uwadze powyższe SKO wskazało, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że zadania w zakresie gospodarki leśnej w odniesieniu do gruntów leśnych, których właścicielem jest S. M. były określone już w 2015 r., a wobec ich niewykonania Starosta K. decyzją nr [...] wydaną dnia 19.06.2015 r. nakazał mu wykonanie trzebieży wczesnej (TW), trzebieży późnej (TP), cięć sanitarnych (CS) i cięć przygodnych (P), na gruntach leśnych usytuowanych na działkach nr [...] i [...], obręb ewidencyjny R., w terminie do dnia 31 marca 2016 r. Termin ten był na wniosek strony przesuwany: do dnia 31 grudnia 2016 r., do dnia 31 grudnia 2017 r., do dnia 2018 r. i pomimo tego, nałożone obowiązki nie zostały wykonane.

Zadaniem SKO, należało utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji, odmawiającą kolejnej zmiany terminu wykonania zabiegów z zakresu gospodarki leśnej. Nie przekonujące dla organu odwoławczego było oświadczenie wnioskodawcy o braku możliwości wynajęcia odpowiedniego Zakładu Usług Leśnych, który wymagane zabiegi mógłby przeprowadzić. Znamienny dla organu był również fakt, że z wnioskiem o kolejną zmianę terminu wykonania zabiegów strona wystąpiła dopiero w lutym 2019 r., tj. już znacznie po upływie ostatniego z wyznaczonych terminów. Świadczy to o braku należytej staranności wnioskodawcy w załatwieniu sprawy. Zdaniem organu wniosek powinien być złożony przed upływem terminu, tj. przed 31 grudnia 2018 r. SKO podkreśliło przy tym, że wnioskodawca nie jest jedynym właścicielem lasu, na którego nałożono obowiązki z zakresu gospodarki leśnej, ani jedynym, którego lasu dotknęła nawałnica w dniu 11 sierpnia 2017 r. Należy wziąć pod uwagę, że od tego dnia do 31 grudnia 2018 r. upłynęło półtora roku.

Wnioskodawca powinien czynić starania, aby niezwłocznie zrealizować ciążące na nim obowiązki lub podjąć starania o zmianę ustaleń uproszczonego planu urządzenia lasu. Organ odwoławczy nie znalazł również podstaw, aby przeprowadzić na wniosek strony rozprawę.

S. M. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o uchylenie rozstrzygnięć zapadłych w jego sprawie.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

art. 7 w związku z art. 75 § 1 w związku z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dowolną ocenę przez organ materiału dowodowego, skutkujące błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na przyjęciu, że skarżący miał dużo czasu na wykonanie wymaganych zabiegów fitosanitarnych, nie uwzględniając okoliczności podnoszonych przez skarżącego;

  1. 2. art. 12 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wnikliwego zbadania sprawy i ograniczenie się do jej pobieżnej oceny, jak również prowadzenie sprawy w sposób z góry nakierowany na wydanie niekorzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia;
  2. 3. art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób obniżający zaufanie do władzy publicznej i sprzeczny z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, przede wszystkim poprzez zaniechanie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, pomimo faktu, że skarżący wyraźnie o to prosił, a jej przeprowadzenie nie wydłużyłoby postępowania. Skarżący chciał przedstawić na rozprawie dodatkowe argumenty przemawiające za przedłużeniem terminu na wykonanie trzebieży i cięć;
  3. 4. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy przez organ drugiej instancji decyzji organu pierwszej instancji pomimo naruszenia przez ww. decyzję przepisu art. 113 § 1 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nie mógł wykonać części prac nałożonych na niego ww. decyzją z wielu powodów, m.in. z uwagi na trwające postępowania administracyjne, która są związane z czasowym zajęciem lasu (art. 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Niektóre z postępowań toczyły się od 2015 r. i dopiero w styczniu 2020 r. Starosta K. wydał w nich decyzje. Prawidłowe ustalenie odszkodowania wymagało dokonania oględzin biegłego rzeczoznawcy (sprawy dotyczyły bowiem odszkodowań za zajęcie nieruchomości i wycięcie drzew), zaś oględziny te wykonano po paru latach od zajęć, nie mógł on dokonać wszystkich wymaganych prac.

Ponadto, organ odwoławczy pominął fakt, że nawałnica z sierpnia 2017 r. nie była jedyną wichurą, która przeszła nad jego lasem. Nad jego lasem w dniach 22-24 września 2018 r. wiał silny wiatr i spowodował kolejne szkody, które musiał usunąć niezależnie od wcześniejszych.

Niezależnie od powyższego skarżący wskazał, że wykonywał na bieżąco niezbędne prace leśne, czego dowodem są załączone świadectwa legalności pozyskania drewna. Do wykonania pozostały prace związane z dolesieniem luk i przerzedzeń, ale prac tych nie może wykonać zimą. Skarżący podkreślił, że wszystkie przedstawione powyżej argumenty chciał przedstawić organowi odwoławczemu na rozprawie, o którą wnioskował. O tym, że rozprawa się nie odbędzie dowiedział się dopiero z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Jego zdaniem, SKO powinno przed wydaniem decyzji wskazać mu, że nie przychyli się do mojego wniosku, gdyż wysłałbym wtedy osobne pismo, w którym wskazałbym okoliczności, które pominął w odwołaniu.

Końcowo skarżący zwrócił uwagę, że decyzja organu odwoławczego nie została podpisana. W orzecznictwie sądowym uznaje się, że podpis musi obejmować co najmniej nazwisko (np. uchwała SN z dnia 30 grudnia 1993 r., sygn. akt III CZP 146/93). Tymczasem na decyzji dwie osoby podpisały się parafką, z której jedna to "szlaczek". Przy podpisach nie ma wydrukowanych oznaczeń osób, które decyzję podpisały i ciężko stwierdzić, czy są to osoby wskazane w sentencji decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu złożonej odpowiedzi SKO odniosło się również do zarzutów sformułowanych przez skarżącego we wniesionej skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z przyczyn w niej wskazanych.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie S. M. uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 2 stycznia 2020r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty K. z dnia 18 lipca 2019 r., nr [...], którą organ ten odmówił zmiany własnej decyzji ostatecznej w zakresie terminu realizacji zadań z zakresu gospodarki leśnej.

Poza sporem było w sprawie, że ostateczną decyzją Starosty K. z dnia 19 czerwca 2015 r., nr [...] skarżący został zobowiązany do wykonania trzebieży wczesnej (TW), trzebieży późnej (TP), cięć sanitarnych (CS) i cięć przygodnych (P), na gruntach leśnych usytuowanych na działkach nr [...] i [...], obręb R. (szacunkowa objętość drewna do pozyskania - zgodnie z uproszczonym planem urządzenia lasu oraz wskazówkami właściwego leśniczego) w terminie do dnia 31 marca 2016 r. W podstawie prawnej tej decyzji wskazano m.in. przepis art. 24 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jednolity: Dz.U. z 2014 r. poz. 1153 ze zm.).

Skarżący wnioskiem z dnia 22 lutego 2019 r. zwrócił się do Starosty K. o zmianę terminu, powołując się na zły stan zdrowia, brak możliwości wynajęcia Zakładu Usług Leśnych i szkody powstałe w wyniku nawałnicy w 2017 r. Nie było w sprawie kwestionowane, że zakreślony skarżącemu termin był wcześniej "przesuwany", zaś ostatni termin został wyznaczony na dzień 31 grudnia 2018 r.

Podstawę prawną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 155 k.p.a., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.

Na wstępie rozważań należy podnieść, że w literaturze prawa wskazuje się na szerokie rozumienie praw nabytych, o których mowa w powyższym przepisie k.p.a. Treścią prawa nabytego jest również rozstrzygnięcie o obowiązkach jednostki (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, W-wa 2019, str. 898).

Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowany jest pogląd, że decyzje ostateczne, nakładające obowiązki, w których został wskazany termin ich wykonania mogą być: po pierwsze - weryfikowane w trybie przepisu art. 155 k.p.a.; po drugie - dokonanie weryfikacji może nastąpić również w sytuacji, gdy termin wykonania obowiązku już upłynął. Jednocześnie wskazuje się, że upływ terminu może stanowić przesłankę negatywną do zmiany lub uchylenia decyzji w tym trybie, rozpatrywaną w kontekście interesu społecznego i słusznego interesu strony (por. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2019 r., II OSK 3088/18).

W świetle zatem przepisu art. 155 k.p.a. organ administracji publicznej może zmienić lub uchylić decyzję ostateczną, na mocy której strona nabyła prawo lub nałożono na nią obowiązek, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:

  1. 1. strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji,
  2. 2. decyzja ma walor ostateczności i na jej podstawie strona nabyła prawo lub nałożono na nią obowiązek,
  3. 3. przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji,
  4. 4. za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.

Należy podkreślić, że postępowanie prowadzone w trybie powyższego przepisu ma za przedmiot ustalenie przesłanek wzruszenia obowiązującej decyzji, która może być prawidłowa pod względem prawnym albo też może być dotknięta wadami niekwalifikowanymi (a więc nie dającymi podstaw do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji). W wyniku rozpoznania sprawy organ administracji decyzję ostateczną albo tylko zmienia, albo uchyla ją - usuwając z obrotu prawnego.

Przedmiotem postępowania wszczętego w trybie nadzwyczajnym w celu zmiany lub uchylenia decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. jest ustalenie istnienia przesłanek zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, a więc jest to - nowy przedmiot sprawy - w stosunku do tego, którego dotyczyło postępowanie prowadzone wcześniej w trybie zwykłym. Tym samym przedmiotem tego postępowania nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy "od nowa", lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej decyzji ostatecznej pod kątem spełnienia wymienionych w tym przepisie warunków.

Istotą postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za zmianą lub uchyleniem decyzji ostatecznej, a zwłaszcza czy za zmianą lub uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Jednocześnie przedmiotowe postępowanie nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej. Jest ono samodzielnym postępowaniem administracyjnym, a jego celem jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej określone w art. 155 k.p.a. i czy ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 października 1995 r., sygn. III SA 27/95; z dnia 13 sierpnia 1997 r., sygn. III SA 854/96; z dnia 28 kwietnia 2000 r., sygn. I SA 819/99; z dnia 2 czerwca 2000 r., sygn. III SA 1854/99, z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. I OSK 586/06).

Postępowanie prowadzone w tym trybie nie może więc służyć weryfikacji ustaleń czy też prawidłowości wykładni i subsumcji przepisów zastosowanych przy wydaniu decyzji ostatecznej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 stycznia 1987 r., sygn. akt III SA/1048/86 "ograniczenie się przez organ przy rozpoznawaniu sprawy w trybie art. 155 k.p.a. do wyłącznie do skontrolowania legalności decyzji objętej wnioskiem strony i zaniechanie rozpoznania sprawy w świetle przesłanek do zmiany lub uchylenia decyzji określonych w tym artykule stanowi naruszenie prawa".

W świetle dokonanych rozważań, nie może budzić wątpliwości, że przedmiotem postępowania oraz ustaleń organu administracyjnego w niniejszej sprawie powinno być spełnienie lub nie spełnienie się warunków zastosowania art. 155 k.p.a. Innymi słowy, organ administracji powinien udzielić jednoznacznej odpowiedzi na pytanie czy w sprawie zaistniały wskazane w tym przepisie k.p.a. przesłanki do zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej.

Należy stwierdzić, że organ drugiej instancji rozstrzygając niniejszą sprawę nie postąpił w sposób zgodny z zasadami, wynikającymi z przywołanych przepisów prawa, tzn. nie zbadał podstawowych przesłanek warunkujących zmianę lub uchylenie decyzji, o których mowa w art. 155 k.p.a.

Trzeba podkreślić, że przedmiotem rozważań tego organu nie były warunki konieczne do zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej określone w tym przepisie lecz zasadniczo przedstawienie przebiegu dotychczasowego postępowania i przywołanie przepisów prawa, które legły u podstaw jej wydania. Jest oczywiste, że możliwość zastosowania art. 155 k.p.a. należy rozważać w świetle przepisów prawa materialnego w tym znaczeniu, iż zmiana lub uchylenie decyzji musi pozostawać w zgodności z tymi przepisami. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Słuszny interes strony w rozumieniu art. 155 k.p.a. musi być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa (...). (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2007 r., II OSK 1406/06).

Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego w ogóle nie wynika czy interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiają za zmianą lub uchyleniem decyzji (w realiach niniejszej sprawy za zmianą terminu), ani też czy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się temu. Konieczność zindywidualizowania w konkretnej sprawie stosowania art. 155 k.p.a. wymagań interesu społecznego i słusznego interesu stron w odniesieniu do stanu faktycznego i prawnego sprawy podkreśla Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lutego 2000 r., sygn. akt V SA 1346/99, do których to wymagań nawiązał organ pierwszoinstancyjny. Przesłankę negatywną stosowania przedmiotowego przepisu jest zakaz wzruszenia ostatecznej decyzji zawarty w przepisach odrębnych i organ odwoławczy powinien odnieść się również do tej kwestii, a następnie powinien rozważyć istnienie interesu społecznego i słusznego interesu strony. Istnienie zaś zgody na zmianę decyzji wynika z wniosku skarżącego inicjującego niniejsze postępowanie. Nie budzi też wątpliwości, że ww. decyzja na mocy, której nałożono na skarżącego obowiązki, jest decyzją ostateczną.

Konstatując, organ drugiej instancji wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, nie dokonał w swoim rozstrzygnięciu ustaleń czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 155 k.p.a. Organ ten nie ocenił możliwości zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej poprzez pryzmat zasadniczych przesłanek zawartych w omawianym przepisie, w tym istnienia interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Brak odniesienia się przez organ do podstawowych przesłanek musi być oceniany jako istotne naruszenie prawa. Niewątpliwie, taki sposób postępowania w trybie art. 155 k.p.a. narusza ten przepis przez zaniechanie rozpoznania sprawy w świetle przesłanek zmiany lub uchylenia decyzji określonych w tym artykule.

W zaistniałej sytuacji nie można uznać, aby doszło do rozpoznania przez organ drugiej instancji - istoty - sprawy. Skutkuje to koniecznością uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji jako naruszającej przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie budzi natomiast wątpliwości Sądu, że zaskarżona decyzja wbrew zarzutowi skarżącego, została podpisana przez członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] rozpoznających sprawę, a złożone pod nią podpisy umożliwiają ich zindywidualizowanie. Natomiast wobec dokonanych powyżej rozważań odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi jest przedwczesne.

Sąd wydał w niniejszej sprawie wyrok na posiedzeniu niejawnym na podstawie art.133 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. w zw. z art. 15 zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Zarządzeniem Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku nr 49/2020 z dnia 19 października 2020 r. odwołano rozprawy, utrzymując działalność orzeczniczą Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych.

Wskazania dla organu co do dalszego toku postępowania administracyjnego wynikają z powyższych rozważań.

Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie uwzględnić powyżej poczynione przez Sąd uwagi i rozpoznać sprawę pod kątem spełnienia przesłanek określonych w art. 155 k.p.a., dając wyraz swoim rozważaniom w tej kwestii w uzasadnieniu decyzji, którego treść odpowiadać powinna zasadom dotyczącym decyzji uznaniowych, ponieważ taki charakter ma decyzja wydana na podstawie art. 155 k.p.a. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. związku z art. 210 § 2 p.p.s.a.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.