Uzasadnienie
Decyzją z dnia 07 października 2010 r., nr [...] Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej na podstawie przepisów art. 104 § 1 i § 2, 107 § 1 i § 3 k.p.a., art. 90e ust. 1 i 4, art. 90m, art. 90n ust.1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz uchwały Nr XII308/07 Rady Miasta G. z dnia 30 sierpnia 2007 r. w sprawie przyjęcia "Regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy Miasta G.", zmienionej uchwałą Nr L/1415/10 z dnia 24 czerwca 2010 r., odmówił przyznania zasiłku szkolnego dla A. C. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że na podstawie złożonego wniosku i dołączonych dokumentów ustalono, że nie zostały spełnione kryteria określone w przepisach powołanej powyżej Ustawy i Regulaminu, zatem brak jest przesłanek do uzyskania przedmiotowego zasiłku.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła H. C. wnosząc o wyjaśnienie kryteriów jakimi kierowano się przy wydawaniu odmownej decyzji.
Decyzją z dnia 20 czerwca 2011 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie przepisu art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Przy rozpoznawaniu odwołania Kolegium przytoczyło treść przepisów art. 90b ust.1, art. 90c ust.1 i 2 i art. 90e ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.). Organ odwoławczy podniósł, że w uzasadnieniu wydanej decyzji nie wskazano żadnych okoliczności faktycznych uzasadniających odmowę przyznania zasiłku. Odmawiając zaś pomocy, organ powinien szczegółowo uzasadnić swoje rozstrzygnięcie i wyjaśnić stronie jakie okoliczności zadecydowały o wydaniu takiej decyzji. Kolegium wskazało, że zaskarżona decyzja narusza zasady postępowania administracyjnego zawarte w przepisach art. 7, 8 i 9 k.p.a. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że uzasadnienie decyzji organu I instancji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.
Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła H. C. twierdząc, że jest ona niezasadna.
Skarżąca wskazała na trudną sytuację życiową, w której się znajduje jej rodzina. Podniosła m.in. że syn był dwukrotnie hospitalizowany w ciągu roku, a ona trzykrotnie. Drugie zaś dziecko ma złamany kręgosłup.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoją dotychczasową argumentację i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Na wstępie, należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r., - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz,1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Przedmiotem kontroli sądowej jest ocena legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchyliła decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. (odmawiającą przyznania zasiłku szkolnego) i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Należy zauważyć, że zaskarżona decyzja została wydana w dniu 20 czerwca 2011 r., a jej podstawą jest art. 138 § 2 k.p.a., który na mocy ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., Nr 6, poz.18 ze zm.) otrzymał nowe brzmienie.
Zgodnie z aktualną treścią przepisu obowiązującą od dnia 11 kwietnia 2011 r. - Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Ocena spełnienia się przesłanek powołanego przepisu powinna uwzględniać dotychczasowe orzecznictwo sądowo-administracyjne i poglądy doktryny wykształcone na tle wcześniejszego brzmienia przepisu, gdyż dokonana zmiana nie wpływa zasadniczo na jego sens i znaczenie.
Obecna konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej opiera się na wystąpieniu dwóch przesłanek łącznie, a mianowicie konieczności ustalenia przez organ odwoławczy, że postępowanie przed organem I instancji, w którym zostało wydana decyzja prowadzone było z naruszeniem przepisów postępowania przy jednoczesnym stwierdzeniu, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Oznacza to, że wyznaczenie dopuszczalności zakończenia postępowania odwoławczego w sposób kasacyjny wymaga wykazania naruszenia przepisów postępowania, którego następstwem jest niewyjaśnienie podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy, bez którego nie można sprawy rozpoznać. Treść art. 138 § 2 k.p.a. musi być odczytywana i interpretowana łącznie z przepisem art. 136 k.p.a., określającym granice postępowania dowodowego przed organem odwoławczym. Granice te zostały zakreślone przez umożliwienie organowi odwoławczemu przeprowadzenia na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, bądź zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego z przekroczeniem granic wynikających z art. 136 k.p.a. powodowałoby naruszenie opisanej wyżej zasady dwuinstancyjności.
Trzeba podkreślić, że w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej organ odwoławczy trafnie wskazał, że zebrany materiał dowodowy w sprawie nie pozwala na dokonanie kontroli i oceny czy zasadnie odmówiono stronie przyznania zasiłku szkolnego. Jak prawidłowo podniosło Kolegium w decyzji organu I instancji nie wskazano żadnych okoliczności faktycznych, które uzasadniałyby taką odmowę, ani też kryteriów, które nie zostały przez stronę wnioskującą spełnione. Takie postępowanie organu, niewątpliwie narusza zasadę prawdy obiektywnej - art. 7 k.p.a.
Nie wyjaśnienie okoliczności, które zdecydowały o odmowie przyznania zasiłku szkolnego, a zwłaszcza brak uzasadnienia w tym zakresie, jak zasadnie wywiódł organ odwoławczy, narusza również podstawowe zasady postępowania administracyjnego. A mianowicie zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz ich kultury prawnej - art. 8 k.p.a. oraz zasadę informowania stron i pozostałych uczestników postępowania - art. 9 k.p.a.
Przede wszystkim jednak organ I instancji nie wykazał, aby dziecko strony nie mogło otrzymać zasiłku szkolnego - co także nie uszło uwadze Kolegium. Słusznie też organ odwoławczy podniósł, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.
Podsumowując, w przedmiotowej sprawie organ drugiej instancji wykazał potrzebę przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, nie naruszając dyspozycji art. 138 § 2 k.p.a. Wskazane w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej okoliczności przekonują o zaistnieniu przesłanek wymienionych w tym przepisie.
Niewątpliwie konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia, a organ odwoławczy wskazał jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. I tak, organ I instancji jest obowiązany szczegółowo wyjaśnić sytuację rodziny wnioskodawczyni, i ponownie rozważyć możliwość przyznania stronie tego świadczenia. W przypadku zaś odmowy przyznania pomocy powinien wskazać konkretne przesłanki tej odmowy i uzasadnić swoje stanowisko zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd nie doparzył się istnienia uchybień w zaskarżonej decyzji skutkujących koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego.
Na zakończenie należy wskazać, że sprawa będzie przedmiotem ponownego postępowania przed organem I instancji, w wyniku którego zostanie wydana decyzja w przedmiocie przyznania zasiłku szkolnego.
Wobec powyższego na podstawie art. 151 ustawy - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.