Uzasadnienie
R. M. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wydany przez Dyrektora Gimnazjum nr [...] w dniu 2 grudnia 2013r. akt odwołania go z funkcji Wicedyrektora Gimnazjum nr [...] (nr [...]), wnosząc o jego uchylenie.
Do skargi dołączone było skierowane przez skarżącego do Dyrektora Gimnazjum nr [...] wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 27 lutego 2015 r. W wezwaniu R. M. wniósł o przywrócenie terminu na wystąpienie z przedmiotowym wezwaniem, powołując się na brak prawidłowego pouczenia go o przysługujących środkach zaskarżenia aktu.
Dyrektor Gimnazjum Nr [...], po rozpatrzeniu ww. wezwania, nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia, a nadto stwierdził, że nie jest władny do przywrócenia terminu do wniesienia wezwania (pismo z dnia 31 marca 2015 r., znak [...]).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", sąd może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.
W niniejszej sprawie skarżący do skargi na akt z dnia 2 grudnia 2013 r. dołączył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w którym zawarty jest wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Wniosek ten, jak wynika z treści pisma Dyrektora Gimnazjum z dnia 31 marca 2015 r., nie został rozpoznany.
Sąd nie podziela wyrażonego w ww. piśmie stanowiska, że dyrektor szkoły nie posiada kompetencji do przywrócenia terminu do wniesienia wezwania.
W myśl art. 52 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa.
W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że czternastodniowy termin do wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa jest terminem prawa procesowego, który może zostać przywrócony. (zob. wyrok NSA z dnia 14 marca 2011r., I FPS 5/10, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku stwierdził, że nie ma przesłanek do tego, aby wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, stanowiące surogat środka odwoławczego, którego zastosowanie jest niezbędne do uruchomienia sądowej kontroli w tych przypadkach, gdy prawo nie przewiduje zwykłych środków odwoławczych, traktować odmiennie od tych środków. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa powinno być tak samo wykorzystywane jak środki zaskarżenia, wymienione w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Zdaniem NSA, pozbawienie wnoszących skargę na akty, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. możliwości do uruchomienia sądowej kontroli poprzez przyjęcie, że termin wskazany w art. 52 § 3 p.p.s.a. ma charakter terminu prawa materialnego, który nie może zostać przywrócony, byłoby niezgodne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa, wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji, jak i z art. 78 Konstytucji (zasada dwuinstancyjności postępowania), jak również ograniczało wynikające z art. 45 § 1 Konstytucji prawo do sądu.
Zauważyć należy, że przedstawiony wyżej pogląd został co prawda zaprezentowany na gruncie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (wówczas Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), nie ulega jednakże wątpliwości, iż znajduje on analogiczne zastosowanie w innych postępowaniach, co potwierdzone jest licznym orzecznictwem sądów administracyjnych.
Ratio legis wymienionych wyżej przepisów Konstytucji przemawia za tym, by w razie uchybienia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w sprawie dotyczącej odwołania ze stanowiska wicedyrektora szkoły, dopuścić do jego przywrócenia w drodze analogii stosowanie przepisów rozdziału 10 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (art. 58 i art. 59).
Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, wprowadzonym w art. 52 § 3 p.p.s.a. w sytuacji, gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia, stanowiącym surogat środka zaskarżenia wynikającego z przepisów ustaw procesowych, w tym kodeksu postępowania administracyjnego. Adresatem, do którego ten środek jest kierowany, na mocy wymienionego przepisu p.p.s.a., uczyniono organ, który wydał akt, przeciwko któremu ma być wniesiona skarga. W związku z tym, normatywną podstawą do działania tego organu w przypadku, gdy brak jest odpowiedniej regulacji prawnej umożliwiającej traktowanie podmiotu korzystającego z tego środka w sposób nie gorszy niż skarżących, którym przysługują środki zaskarżenia, o których mowa w § 1 i 2 tego artykułu, powinny być te przepisy, które odnoszą się do najbliższych procesowo sytuacji załatwianych przez dany organ. W niniejszej sprawie takimi przepisami są wskazane przepisy rozdziału 10 k.p.a. dotyczące przywrócenia terminu.
Zgodnie z art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do złożenia wniosku o usunięcie naruszenia prawa winien rozstrzygnąć organ właściwy do rozpoznania wezwania do usunięcia naruszenia prawa, którym na gruncie rozpoznawanej sprawy jest Dyrektor Gimnazjum nr [...]. Dodać należy, że takie postanowienie jest ostateczne i przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego.
W świetle powyższego należało uznać, że w niniejszej sprawie Dyrektor Gimnazjum nr [...] winien w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Nie ulega wątpliwości, że sposób rozstrzygnięcia ww. wniosku ma znaczenie prejudycjalne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Sąd zobowiązany jest bowiem do badania w pierwszej kolejności, czy skarga spełnia wymogi formalne do jej wniesienia, w tym, czy został zachowany termin, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a..
W tej sytuacji Sąd uznał, że zachodzi przesłanka do zawieszenia postępowania określona w art. 125 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i orzekł jak w sentencji postanowienia. Zawieszenie jest zasadne do czasu zakończenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.