Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 30.04.2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 3 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt. 2 i ust. 4, art. 6 ust. 1 i ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71 poz. 734 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 18 maja 2012 r. w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego J. K. Jak wynika z uzasadnienia, rozstrzygnięcie zapadło na tle następujących ustaleń:
decyzją z dnia 18 maja 2012 r. organ I instancji odmówił przyznania J. K. dodatku mieszkaniowego z uwagi na fakt, że przewidziany w ustawie, obliczony w oparciu o dochody rodziny wnioskodawcy, procentowy udział własny przekroczył kwotę wydatków na mieszkanie. W odwołaniu strona zakwestionowała obliczenia organu I instancji. Odwołujący się zaznaczył, że dochód netto w rodzinie to emerytura wnioskodawcy w kwocie 1275,24 zł i renta żony w wysokości 639,31 zł, wniesiono o uwzględnienie odwołania.
Następnie organ odwoławczy szczegółowo przedstawił tok postępowania w sprawie, przypomniał, że pierwsza decyzja organu I instancji była uchylona z uwagi na rozbieżności w ustaleniach dotyczących dochodu rodziny, wyjaśnił sposób obliczania kwoty należnego dodatku mieszkaniowego i sposób obliczania dochodu rodziny, na który składa się – jak wynika z akt – w okresie od lipca do września 2010 r.: renta żony wnioskodawcy w wys. 706,29 zł, emerytura wnioskodawcy w wys. 1667,10 zł i dodatek kombatancki w wys. 181,10 zł, ryczałt energetyczny – 139,16 zł oraz dodatek kompensacyjny 27,17zł, co łącznie stanowi miesięczny dochód w wysokości 2720,82 zł.
Przytoczywszy treść art. 3 ust. 1 w/w ustawy o dodatkach mieszkaniowych, organ odwoławczy wyjaśnił, że wyliczony średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego odwołującego się (w wysokości 1360,41 zł) przekroczył 125 % kwoty najniższej emerytury, która to kwota w badanym okresie wynosi 882,86 zł, tak więc nie został spełniony pierwszy warunek zawarty w art. 3 ust. 1 ustawy.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że - niezależnie od przekroczenia wysokości dochodu na osobę w rodzinie - biorąc pod uwagę wydatki na utrzymanie lokalu i jego powierzchnię normatywną oraz dochody wnioskującego, obliczona na podstawie art. 6 ust.1 i 2 ustawy, kwota dodatku mieszkaniowego, stanowiłaby kwotę ujemną, a w takim przypadku dodatku mieszkaniowego nie przyznaje się.
Odniesiono się również do wątpliwości podniesionych w odwołaniu odnośnie wyliczenia dochodów rodziny.
W tym stanie rzeczy decyzję organu I instancji uznano za zgodną z przepisami prawa i rzeczywistym stanem rzeczy.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 kwietnia 2012 r. J. K. podniósł, że od kwietnia 2010 r. sytuacja materialna skarżącego i żony jest bardzo trudna, bo po dokonaniu wszelkich miesięcznych opłat, na życie pozostaje czasami 300-500 zł. Skarżący wniósł, by sąd uwzględnił tę sytuację jako szczególną. Skarżący dodał, że toczy się postępowanie w przedmiocie orzeczenia przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności o potrzebie zamieszkiwania skarżącego – ze względu na stan zdrowia – w osobnym pokoju.
J. K. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do dodatku mieszkaniowego także ze względu na stopień schorowania skarżących (małżonkowie leczą się w przychodniach onkologicznych) i przejścia życiowe skarżącego (skarżący jest osobą represjonowaną w czasie wojny).
W dniu 19 czerwca 20112 r. J. K. złożył do akt sądu orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 11.06.2012 r., w którym orzeczono, m. inn., że skarżący ma prawo do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje nie naruszają przepisów prawa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dla przypomnienia Sąd wyjaśnia, że instytucja dodatku mieszkaniowego, uregulowana w przepisach ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71 poz. 734 ze zm.), jest szczególnym świadczeniem pieniężnym wypłacanym przez gminę na rzecz wskazanych w ustawie osób o niskich dochodach, znajdujących się w trudnej sytuacji, którym przysługuje tytuł prawny do lokalu, w celu umożliwienia im zapłaty czynszu oraz pokrycia innych obciążających je wydatków na zajmowany lokal (por. uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 20 maja 1996 r. sygn. akt OPK 12/96, ONSA 1997, z. 1, poz. 10; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 1996 r. sygn. akt SA/Wr 3118/95, niepubl.; A. Mączyński, A. Proksa: "Nowe prawo lokalowe z komentarzem", Wyd. Centrum Prawne, Kraków 1994, str. 61; A. Gola, J. Suchocki: "Ustawa o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych – komentarz", Wyd. Prawnicze, Warszawa 1996, str. 88).
Głównym celem dodatku mieszkaniowego jest zrekompensowanie osobom uzyskującym niskie dochody, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania mieszkania, skutków większego obciążenia ich budżetów domowych, wynikających ze zwiększonych wydatków na mieszkanie i podwyżki czynszów regulowanych.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej.
Oznacza to, że sprawa o przyznanie dodatku mieszkaniowego należy do kategorii spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, w której zgodnie z treścią art. 1 pkt 1 k.p.a. zastosowanie mają przepisy tego kodeksu. a zgodnie z art. 6 kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.
Zasady i tryb przyznawania dodatków mieszkaniowych, zasady ustalanie ich wysokości i wypłacania normują przepisy wskazanej wyżej ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.).
Powyższe oznacza, że rozpatrując wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego wójt, burmistrz lub prezydent miasta obowiązany jest przy rozpatrywaniu wniosku stosować przepisy w/w ustawy.
W okolicznościach niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, organy działały prawidłowo i zgodnie z odnośnymi przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz kodeksu postępowania administracyjnego.
Jak stanowi art. 3 ust. 1 wskazywanej ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8.
Z akt sprawy wynika, że J. K. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego w dniu 11.10.2010 r. Z wniosku (i załączonych dokumentów) wynika, że łączne miesięczne dochody gospodarstwa domowego wnioskodawcy, z trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, to kwota 2720,82 zł, łączna kwota wydatków na mieszkanie o pow. użytkowej 49,10 m² za ostatni miesiąc to 383,77 zł. Miesięczny dochód na 1 członka rodziny wnioskodawcy w omawianym okresie wyniósł 1360.41 zł.
Załączone do wniosku orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności (z dni: 24.01.2008 r. dot. J. K. i z 19.10.2009 r. dot. H. K.) nie przyznawały żadnemu z małżonków prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju ze względu na stan zdrowia.
Według szczegółowo przedstawionych w uzasadnieniach do decyzji organów obu instancji wyliczeń, średni miesięczny dochód na jedna osobę w rodzinie skarżącego w okresie 3 mies. poprzedzających złożenie wniosku przekroczył 125% najniższej emerytury (w tym czasie - 882,86 zł), gdyż wynosił 1360, 41 zł na osobę.
Art. 3 ust. 1- 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie którym organy wyliczyły dochody rodziny pp. K. stanowił, że: " dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8.
2. Przy wydawaniu decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego uwzględnia się kwotę najniższej emerytury obowiązującą w dniu złożenia wniosku, ogłaszaną przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", na podstawie art. 94 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353, z późn. zm.).
3. Za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r.
W odniesieniu do powierzchni zajmowanego mieszkania i wydatki na jej utrzymanie, przepisy art. 5 ustawy stanowiły, że normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego, zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać: 40 m2 - dla 2 osób, oraz, że normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.).
Wydatki na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego oblicza się, dzieląc wydatki za ten lokal przez jego powierzchnię użytkową i mnożąc uzyskany w ten sposób wskaźnik przez normatywną powierzchnię, o której mowa na początku zdania.
W niniejszej sprawie wydatki stanowiące podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego to kwota 383,77 zł (dane z wniosku skarżącego), a wynik obliczenia wg. przepisu wyżej cytowanego – 312, 64 zł.
Ponieważ zgodnie z cytowanymi przepisami gospodarstwo skarżącego powinno ponieść 15% miesięcznych dochodów na utrzymanie normatywnej powierzchni mieszkania (zatem – 2720,82 zł x 15%) czyli – kwotę 408,12 zł, a kwota realnie wydatkowana jest mniejsza, dodatek mieszkaniowy skarżącemu nie przysługuje.
Przeprowadzone przez organy obu instancji wyliczenie, wyżej przedstawione, znajdowało oparcie w treści art. 6 omawianej ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Odnosząc się do podniesionych w skardze J. K. argumentów o złym stanie zdrowia małżonków i trudnej sytuacji materialnej i życiowej wyjaśnić należy, że przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych, stanowiącej podstawę orzekania w sprawach ich przyznawania nie przewidują możliwości uwzględniania takich argumentów przy wydawaniu decyzji. Stąd też nie można zarzucić organom orzekającym, że naruszyły prawo nie biorąc pod uwagę tych szczególnych okoliczności.
Wydanie w dniu 11 czerwca br., a więc już po podjęciu kontrolowanych decyzji, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z zaznaczeniem, że J. K. ma prawo do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju może mieć znaczenie dla sprawy o przyznanie dodatku mieszkaniowego na przyszłość, czyli – po dniu przedłożenia orzeczenia organowi I instancji.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku skargę J. K. oddalił na mocy art. 151 cyt. wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270).