Uzasadnienie
W dniu 6 czerwca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga H. W. – F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z dnia 18 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów stawiennictwa na badania.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 19 czerwca 2012 r. wydanym w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 378/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił w.w. skargę jako niepodlegającą właściwości sądu administracyjnego.
W dniu 21 czerwca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku ponownie wpłynęła skarga H. W. – F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z dnia 18 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów stawiennictwa na badania datowana na dzień 30 maja 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu jednakże nie w oparciu o przepis art. 58 § 1 pkt 4 - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 dalej zwana "P.p.s.a."), który stanowi, że Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Wskazać należy, że skarga H. W. – F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z dnia 18 kwietnia 2012 r. nr [...] wpłynęła do Sądu po raz pierwszy w dniu 6 czerwca 2012 r. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. III SA/Gd 378/12 i prawomocnym postanowieniem z dnia 19 czerwca 2012 r. Sąd skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., stwierdzając, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Jako że postanowienia sądu kończące postępowanie sądowe nie mają powagi rzeczy osądzonej, nic nie stoi na przeszkodzie by ta sama strona w tej samej sprawie wniosła kolejną skargę (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt II GSK 208/11, publ. LEX nr 786107).
Sąd winien zatem po raz kolejny zbadać dopuszczalność skargi H. W. – F., która domaga się kontroli decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. z dnia 18 kwietnia 2912 r. twierdząc, że jest nieważna.
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony wprost w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.).
W świetle tych przepisów sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei w myśl art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a.
Z ww. przepisów wynika wprost, że właściwość sadów administracyjnych nie została określona za pomocą klauzuli generalnej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje bowiem orzekanie w sprawach skarg ściśle przez ustawę określonych.
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., nr 205, poz. 1585 ze zm.) stanowi w art. 83 ust. 2, że od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.
Z tego względu decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych można kwestionować tylko i wyłącznie przed sądem powszechnym, tj. sądem pracy i ubezpieczeń społecznych w trybie art. 4778 § 1 i n. ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. nr 43, poz. 296 ze zm.).
Wskazanie w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy Kodeks postępowania cywilnego, że decyzje ZUS podlegają kontroli sądów powszechnych wyklucza jakąkolwiek ocenę takich decyzji przez sądy administracyjne, także ocenę zgodności z prawem takich decyzji, jak tego chciałaby skarżąca.
Art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Wniesiona skarga jako nie podlegająca właściwości sądu administracyjnego podlega odrzuceniu, o czym Sąd orzekł w oparciu o treść wyżej przywołanego przepisu.