Uzasadnienie
Rozkazem personalnym z dnia 22 listopada 2021 r. (nr 1278) Komendant Miejski Policji w Gdyni - działając na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 43 ust. 1 i art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1882 ze zm.) - zwolnił ze służby podinsp. M. Ł. (dalej zwaną także "policjantem", "funkcjonariuszem" lub "skarżącą") z dniem 30 listopada 2021 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że podinsp. M. Ł. przebywała nieprzerwanie na zwolnieniach lekarskich od 23 listopada 2020 r. do 26 lutego 2021 r. W dniu 2 marca 2021 r. Pomorska Rejonowa Komisja Lekarska MSWiA w Gdańsku uznała podinsp. M. Ł. za trwale niezdolną do służby i zaliczyła do trzeciej grupy inwalidzkiej (orzeczenie nr [...]). W okresie pomiędzy ostatnim zwolnieniem lekarskim a orzeczeniem komisji o niezdolności do służby, funkcjonariuszka nie pełniła służby z uwagi na przypadające dni wolne (sobota i niedziela) oraz urlop wypoczynkowy w dniu 1 marca 2021 r. Po zakończonym zwolnieniu lekarskim nie wykonała badań kontrolnych, a zatem nie została formalnie dopuszczona do służby. Bezpośrednio po urlopie wypoczynkowym została uznana za niezdolną do służby.
W związku z powyższym z dniem 23 listopada 2021 r. upłynie okres 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Organ zwrócił także uwagę, że raportem z dnia 4 listopada 2021 r. podinsp. M. Ł. zwróciła się do Komendanta Miejskiego Policji w Gdyni o zwolnienie ze służby w Policji z dniem 28 lutego 2022 r. w związku z nabyciem praw emerytalnych.
Wskazano, że przy podejmowaniu decyzji dotyczącej terminu zwolnienia ze służby organ wziął pod uwagę fakt, że policjantka otrzymała orzeczenie komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby, a zatem w świetle powyższego dalsze utrzymywanie w służbie funkcjonariusza, który nie może wypełniać ustawowych zadań Policji jest bezzasadne.
Zgodnie z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Z uwagi na kategoryczne sformułowanie tego przepisu organ nie ma możliwości wydania innego rozstrzygnięcia niż zwolnienie ze służby. Organowi administracji pozostawiono jednak swobodę w zakresie określenia daty, w jakiej nastąpi zwolnienie policjanta, z tym zastrzeżeniem, że moment zwolnienia musi zamykać się w okresie do 3 miesięcy od złożenia wniosku.
Organ wskazał, że stosownie do art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. art. 43 ust. 1 i art. 45 ust. 3 ustawy o Policji policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską, przy czym zwolnienie nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby.
Organ wyjaśnił również, że nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności zgodnie z art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – dalej jako: "k.p.a.") nastąpiło ze względu na interes służby, wyrażający się szczególnym statusem i zadaniami Policji oraz interes społeczny (tożsamy z interesem służby), wynikający z potrzeby zapewnienia ciągłości funkcjonowania Policji i wypełniania - zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o Policji - jej ustawowych zadań. Policja, jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z tych instytucji, której szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i prawidłowego działania. Podinsp. M. Ł. została uznana za trwale niezdolną do służby w związku z czym nie może już wypełniać ustawowych zadań Policji.
M. Ł., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, odwołała się od rozkazu personalnego organu I instancji, wnosząc o jego zmianę poprzez zmianę daty zwolnienia ze służby z dnia 30 listopada 2021 r. na dzień 21 lutego 2022 r., a ewentualnie jego uchylenie, i zarzucając naruszenie: 1/ art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji poprzez jego nieprawidłową wykładnię polegającą na przyjęciu, że okres urlopu wypoczynkowego nie przerywa okresu 12 miesięcy zaprzestania służby z powodu choroby; 2/ art. 43 ust. 1 ustawy o Policji poprzez niezachowanie wymaganego prawem okresu ochronnego, będącego konsekwencją nieuprawnionego uznania przez organ I instancji, że okoliczność wykorzystania urlopu wypoczynkowego w okresie poprzedzającym zwolnienie, nie ma wpływu na datę zwolnienia ze służby.
W uzasadnieniu odwołania wskazano, że organ I instancji błędnie określił początek biegu terminu określonego w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji i wskutek tego nieprawidłowo określił datę zwolnienia na dzień 30 listopada 2021 r., co wynikało z nieuwzględnienia okresu urlopu w dniu 1 marca 2021 r., który skutkował przerwaniem biegu terminu określonego w powołanym przepisie, gdyż urlop nie stanowi okresu zaprzestania służby z powodu choroby. Przywołano § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 września 2014 r. w sprawie urlopów policjantów (Dz. U. z 2014 r., poz. 1282 ze zm.), zgodne z którym policjantowi nie udziela się urlopu wypoczynkowego w okresie czasowej niezdolności do służby wskutek choroby. Skoro skarżącej został udzielony urlop w dniu 1 marca 2021 r., to okres ten nie mógł być okresem niezdolności do służby. Okres ochronny, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji biegnie bowiem od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, natomiast wykorzystanie urlopu wypoczynkowego nie mieści się w dyspozycji przedmiotowej normy prawnej, wobec czego okres ochronny, biegnie od 2 marca 2021 r.
Ponadto zaznaczono, że skarżąca złożyła raporty ż dnia 4 listopada 2021 r. oraz z dnia 22 listopada 2021 r., w których wnosiła o zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art 43 ust.1 ustawy o Policji - w pierwszym raporcie z dniem 28 lutego 2022 r., w kolejnym z dniem 21 lutego 2022 r. Nie można ww. raportów traktować jako pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby, o którym mowa w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, do którego ma zastosowanie 3-miesięczny termin. Powyższe oznacza, że okres ochronny powinien upłynąć z dniem 21 lutego 2022 r. a nie z dniem 30 listopada 2021 r. Wskazano ponadto, że brak było przesłanek do zastosowania w zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku rozkazem personalnym z dnia 16 lutego 2022 r. (nr 270) utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w Gdyni.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że podinsp. M. Ł. pełniła służbę w Policji od 20 sierpnia 2000 r., a z dniem 16 stycznia 2014 r. została mianowana na stanowisko eksperta [...] Komendy Miejskiej Policji w Gdyni.
W związku z pogarszającym się stanem zdrowia raportem z dnia 5 listopada 2020 r. zwróciła się do Komendanta Miejskiego Policji w Gdyni o skierowanie na badania komisyjne, celem ustalenia przydatności do dalszego pełnienia służby oraz ustalenia grupy inwalidzkiej.
Następnie - w okresie od 23 listopada 2020 r. do 26 lutego 2021 r. - była czasowo niezdolna do służby i przebywała na zwolnieniach lekarskich (druki ZUS ZLA). Natomiast w dniach 27, 28 lutego 2021 r. (sobota, niedziela) policjantka nie przedłożyła kolejnego zwolnienia, jednakże, zgodnie z grafikiem służby, nie była planowana do jej pełnienia w tych dniach (w grafiku służby oraz liście obecności cały miesiąc luty 2021 r. oznaczony jest jako zwolnienie lekarskie tzw. "L 4").
Jednocześnie, jeszcze przed zakończeniem zwolnienia lekarskiego, policjantka raportem datowanym na dzień 17 lutego 2021 r. wystąpiła do bezpośredniego przełożonego tj. naczelnika Wydziału [...] Komendy Miejskiej Policji w Gdyni o udzielenie urlopu wypoczynkowego w dniu 1 marca 2021 r. Powyższy raport został rozpatrzony pozytywnie przez zastępcę naczelnika tegoż Wydziału. W grafiku służby na miesiąc marzec 2021 r., jak również w liście obecności, skarżąca policjantka na dzień 1 marca 2021 r. miała wpisany urlop.
Organ odwoławczy wskazał, że w notatce służbowej z dnia 28 grudnia 2021 r., sporządzonej przez zastępcę naczelnika Wydziału [...] Komendy Miejskiej Policji w Gdyni, na potrzeby postępowania odwoławczego, wskazano, iż z uwagi na wyznaczony termin komisji lekarskiej podinsp. M. Ł. na dzień 2 marca 2021 r. udzielenie urlopu w wymiarze 1 dnia miało za zadanie usprawiedliwić nieobecność wymienionej funkcjonariuszki w służbie w dniu 1 marca 2021 r. Jak wskazano w powyższej notatce funkcjonariuszka nie posiadła nadgodzin, a udzielony urlop pochodził z nabytego prawa do urlopu z bieżącego okresu (2021 rok). Kolidujący termin komisji lekarskiej spowodował, że nie można było skierować wymienionej na badania kontrolne, gdyż funkcjonariuszka nie zgłaszała gotowości do służby z uwagi na stan zdrowia. Podinsp. M. Ł. do raportu o urlop nie dołączyła oświadczenia o stanie zdrowia, ani o zakończeniu leczenia.
Wspomniane badania lekarskie spowodowałyby nieuzasadnione poniesienie wydatków przez pracodawcę - Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku. Z uwagi na planowany termin komisji lekarskiej na dzień 2 marca 2021 r. nie procedowano dalszego postępowania ze skierowaniem funkcjonariuszki na badania kontrolne. Orzeczeniem Pomorskiej Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w Gdańsku z dnia 2 marca 2021 r. (nr [...]) stwierdzono niezdolność policjantki do służby. Policjantka uzyskała kategorię zdolności do służby lub do pracy - kategoria "C" - niezdolna do służby. Trwale niezdolna do służby. Ponadto w orzeczeniu wskazano, że zalicza się badaną do trzeciej grupy inwalidzkiej, a stwierdzone inwalidztwo istnieje od 2 marca 2021 r.
Rozkazem personalnym Komendanta Miejskiego Policji w Gdyni z dnia 14 kwietnia 2021 r. (nr 290), wydanym na wniosek bezpośredniego przełożonego, z policjantka została zwolniona z dniem 14 kwietnia 2021 r. z zajmowanego stanowiska i z dniem 15 kwietnia 2021 r. przeniesiona do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w Gdyni do czasu zwolnienia ze służby.
Policjantka raportem z dnia 4 listopada 2021 r. zwróciła do przełożonego w sprawach osobowych o zwolnienie ze służby w Policji z dniem 28 lutego 2022 r. na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Komendant Miejski Policji w Gdyni w dniu 5 listopada 2021 r. zapoznał się z powyższym raportem i w dniu 18 listopada 2021 r. wyraził zgodę na zwolnienie podinsp. M. Ł. ze służby w Policji, jednakże określił datę zwolnienia na dzień 30 listopada 2021 r., o czym została poinformowana pismem datowanym na dzień 18 listopada 2021 r.
Następnie rozkazem personalnym nr 1278 z dnia 22 listopada 2021 r. Komendant Miejski Policji w Gdyni zwolnił podinsp. M. Ł. ze służby w Policji z dniem 30 listopada 2021 r., nadając swojej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności (data doręczenia - 23 listopada 2021 r.).
W dniu 23 listopada 2021 r. do Komendanta Miejskiego Policji w Gdyni wpłynął kolejny raport policjantki datowany na dzień 22 listopada 2021 r, nawiązujący do korespondencji wysłanej do wymienionej w dniu 18 listopada 2021 r., w którym stwierdziła, że przy wyznaczaniu przez organ terminu zwolnienia na dzień 30 listopada 2021 r. prawdopodobnie doszło do pomyłki, gdyż termin ten jest niezgodny z jej oświadczeniem woli i wobec powyższego zwróciła się o zwolnienie z dniem 21 lutego 2021 r.
Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Przepis art. 43 ust. 1 ustawy o Policji stanowi natomiast, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Natomiast art. 45 ust. 3 ustawy o Policji wskazuje, że decyzje w sprawach, o których mowa wart 37-41 podejmuje przełożony wymieniony w art. 32 ust. 1 ustawy o Policji.
Ustawa o Policji określa, że służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych (art. 25 ust. 1). Zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (art. 26 ust. 1).
Ponadto art. 40 ust. 1 ustawy o Policji przewiduje możliwość skierowania policjanta z urzędu lub na jego wniosek do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby, jak również związku poszczególnych chorób ze służbą.
Organ - odwołując się do uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014 r. (sygn. akt I OSP 16/13) - wskazał, że zaprzestanie służby z powodu choroby może wynikać zarówno z zaświadczenia lekarskiego, jak i orzeczenia komisji lekarskiej o całkowitej niezdolności do służby z powodu choroby. Jeżeli policjant przed wydaniem orzeczenia o trwalej niezdolności do służby przez komisję lekarską zaprzestał pełnienia służby z powodu choroby, okres ochronny, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, rozpoczyna się od dnia zaprzestania służby z tego powodu, zaś w przypadku, gdy policjant nie zaprzestał służby przed wydaniem orzeczenia, okres ochronny rozpoczyna się od dnia, w którym policjant zaprzestał służby z powodu choroby stwierdzonej w orzeczeniu o trwałej niezdolności do służby.
Organ wyjaśnił, że orzeczeniem z dnia 2 marca 2021 r. (nr [...]) Pomorska Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w Gdańsku stwierdziła trwałą niezdolność policjantki do służby, a zatem prawomocne orzeczenie trwałej niezdolności do służby przez Komisję Lekarską stanowiło przesłankę do zwolnienia skarżącej ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji.
Istotą sporu w sprawie nie jest jednak sam fakt zwolnienia policjantki ze służby czy zastosowana podstawa zwolnienia, a jedynie określenie daty zwolnienia podinsp. M. Ł. ze służby w Policji i ustalenia okresu 12 miesięcy zaprzestania służby z powodu choroby, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, a który to chroni trwałość stosunku służbowego policjanta w okresie 12 miesięcy choroby.
Organ stwierdził, że ustalony w sprawie stan faktyczny wskazuje, że skarżąca była czasowo niezdolna do służby w okresie od 23 listopada 2020 r. do 26 lutego 2021 r., a w dniach 27, 28 lutego 2021 r. (sobota, niedziela) policjantka nie przedłożyła kolejnego zwolnienia. Natomiast w dniu 1 marca 2021 r. udzielono wymienionej urlopu wypoczynkowego, zaś następnego dnia tj. 2 marca 2021 r. Komisja Lekarska orzekła, iż skarżąca jest niezdolna do służby w Policji. W tej sytuacji należało ustalić, czy w dniach 27-28 lutego 2021 r. mimo braku zwolnienia lekarskiego oraz w dniu 1 marca 2021 r. w trakcie udzielonego urlopu wypoczynkowego, niezdolność skarżącej do służby trwała nadal i tym samym czy bieg terminu, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji zaczął biec od nowa od dnia 2 marca 2021 r., jak twierdzi skarżąca.
Organ stwierdził, że analizując sytuację wymienioną w dniach 27 i 28 lutego 2021 r., niejednokrotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazywano, że przepis art. 43 ust. 1 ustawy o Policji odnosi się do nieprzerwanego okresu zaprzestania służby z powodu choroby funkcjonariusza Policji a nie do nieprzerwanego okresu zwolnienia lekarskiego. Zatem fakt nielegitymowania się zwolnieniami lekarskimi (w rozpatrywanej sprawie - sobota, niedziela) nie zaprzecza sam w sobie, że funkcjonariuszka nadal nie była niezdolna do służby z powodu choroby (zob. wyroki NSA: z dnia 20 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 3291/18 oraz z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 571/21), tym bardziej, że skarżąca nie zgłosiła gotowości do służby i nie wykonała badań kontrolnych.
Artykuł 71b ustawy o Policji określa, że w celu ustalenia zdolności do wykonywania zadań na zajmowanym stanowisku służbowym policjant jest obowiązany poddać się badaniom okresowym lub kontrolnym w terminie wskazanym w skierowaniu na takie badanie. Skierowanie na badanie okresowe lub kontrolne zawiera m.in. opis warunków pełnienia służby występujących na zajmowanym stanowisku służbowym, w tym czynników szkodliwych lub uciążliwych. Skierowanie na badanie kontrolne wystawia się najpóźniej w dniu zgłoszenia się policjanta do służby. Badania okresowe i kontrolne kończą się orzeczeniem lekarskim stwierdzającym: brak przeciwwskazań zdrowotnych do służby na określonym stanowisku służbowym, lub istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do służby na określonym stanowisku służbowym - w warunkach służby opisanych w skierowaniu na badanie. Analogicznie przywołując art. 229 § 2 ustawy - Kodeks pracy (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1320) stwierdzić należy, że w przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku.
Faktem jest, że skarżąca od 23 listopada 2020 r. do 30 listopada 2021 r. tj. do dnia zwolnienia, nie pełniła służby i nie wykonywała czynności służbowych. Jednakże "niepełnienie służby" w dniach 27, 28 lutego 2021 r. oraz w dniu 1 marca 2021 r. przez podinsp. M. Ł. nie wynikało z "udokumentowanej" zwolnieniem lekarskim niezdolności do służby z powodu choroby. Powyższe nie oznacza jednak, że w dniach 27, 28 lutego 2021 r. oraz 1 marca 2021 r. choroba, będąca przyczyną wcześniejszej absencji wymienionej, ustała, tym bardziej, że funkcjonariuszka nie informowała bezpośredniego przełożonego o zakończeniu leczenia i nie zgłaszała gotowości powrotu do służby. Zatem fakt, iż wymieniona w dniu 1 marca 2021 r. przebywała na urlopie wypoczynkowym nie oznacza, że funkcjonariuszka byłaby w tym dniu zdolna do pełnienia tej służby.
Jednodniowy urlop skarżącej niepoprzedzony wykonaniem badań zleconych przez lekarza medycyny pracy w ramach badań kontrolnych, nie stanowi jeszcze o ustaniu choroby i na pewno nie oznacza, że skarżąca mogłaby w tym dniu podjąć czynności służbowe, gdyby zgłosiła do nich gotowość.
Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę na występujący w orzecznictwie sądowym dualizm poglądów co do tego, czy pracownik (tutaj funkcjonariusz Policji) może korzystać z urlopu wypoczynkowego po długotrwałej nieobecności chorobowej bez uprzedniego poddania się badaniu kontrolnemu, stwierdzając, że wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2016 r. (sygn. akt III PK 9/16) zakończył ten spór, wskazując, że udzielony urlop wypoczynkowy po długiej chorobie trwającej 30 dni, bez uzyskania zaświadczenia lekarskiego po kontrolnych badaniach lekarskich jest nieprawidłowy, gdyż dopiero po uzyskaniu zaświadczenia od lekarza, pracodawca może udzielić pracownikowi urlopu wypoczynkowego.
Organ odwoławczy przyznał, że bezpośredni przełożony udzielając funkcjonariuszce urlopu w dniu 1 marca 2021 r. nieprawidłowo uznał, że podinsp. M. Ł. może korzystać z urlopu wypoczynkowego po długotrwałej nieobecności chorobowej bez uprzedniego poddania się badaniu kontrolnemu. Faktem jest, że policjantka zwracając się z raportem o udzielenie urlopu wypoczynkowego, nie wykazała, że jest zdolna do pełnienia służby i nie przedstawiła aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwskazań do służby na określonym stanowisku. Jednak to bezpośredni przełożony policjantki winien jej wręczyć skierowanie na badania kontrolne i uzależnić udzielenie ewentualnego urlopu wypoczynkowego od wyniku uzyskanego zaświadczenia lekarskiego, tym bardziej, że był świadomy, iż nieobecność w służbie podinsp. M. Ł. trwa nieprzerwanie od 23 listopada 2020 r., a policjantka sama skierowała się na badania komisyjne.
Bezsporny w rozpatrywanej sprawie jest jednak fakt, że w dniach 27, 28 lutego 2021 r. oraz w dniu 1 marca 2021 r. policjantka nie posiadała aktualnego zaświadczenia lub orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwskazań zdrowotnych do dalszej służby na zajmowanym stanowisku, a nie fakt, że wymieniona w dniach 27, 28 lutego 2021 r. nie posiadała druku ZUS ZLA wystawionego przez lekarza, czy że w dniu 1 marca 2021 r. przebywała na urlopie.
W ocenie organu odwoławczego choroba, będąca podstawą czasowej niezdolności do służby w okresie od 23 listopada 2020 r. do 26 lutego 2021 r., trwała nadal w dniach 27, 28 lutego 2021 r. oraz w dniu 1 marca 2021 r. Jedynie wykonanie przez policjantkę badań kontrolnych mogłoby określić ustanie u niej choroby i jej dalszą zdolność do służby. Tym bardziej, że już 2 marca 2021 r. komisja lekarska badała całościowo stan zdrowia policjantki i orzekła jej trwałą niezdolność do służby. Organ zaznaczył przy tym, że nie jest istotne dla sprawy czy czasowa niezdolność przed orzeczeniem komisji trwała z powodu innej choroby niż choroba lub choroby będące podstawą orzeczenia komisji (zob. wyrok NSA z dnia 26 października 2006 r., sygn. akt I OSK 299/06).
Organ stwierdził, że nie może zgodzić się ze skarżącą, iż fakt wykorzystywania jednego dnia urlopu wypoczynkowego przerywa bieg terminu, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, pomimo treści przepisu § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 września 2014 r. w sprawie urlopów policjantów, który stanowi, iż policjantowi nie udziela się urlopu wypoczynkowego w okresie czasowej niezdolności do służby wskutek choroby.
Jednodniowy urlop wypoczynkowy funkcjonariuszki miał na celu jedynie próbę przerwania biegu terminu o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji.
W konsekwencji organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, że pomimo udzielenia skarżącej urlopu w dniu 1 marca 2021 r., nie został przerwany 12-miesięczny okres niezdolności wymienionej do służby z powodu choroby trwający od 23 listopada 2020 r. i tym samym nie można uznać za zasadny zarzutu skarżącej, że Komendant Miejski Policji w Gdyni zastosował nieprawidłową wykładnię art. 43 ust. 1 ustawy o Policji.
Okoliczność wykorzystania przez skarżącą jednego dnia urlopu wypoczynkowego nie ma wpływu na przerwanie ochronnego okresu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Dla rozpatrywanej sprawy ważne jest, że skarżącej udzielono tylko jeden dzień urlopu wypoczynkowego - jak wskazuje przełożony policjantki - celem usprawiedliwienia nieobecności w służbie przed orzeczeniem komisji lekarskiej, a wymieniona nie zgłosiła gotowości do służby i nie zadeklarowała, że jej choroba powodująca niezdolność do służby od 23 listopada 2020 r. ustała.
Istotne jest również to, że podisnp. M. Ł. w dniach 27, 28 lutego 2021 r. oraz w dniu 1 marca 2021 r. nie mogła podjąć służby i wykonywać czynności służbowych na stanowisku eksperta [...] Komendy Miejskiej Policji w Gdyni, gdyż nie wykonała badań kontrolnych i nie posiadała zaświadczenia lekarza medycyny pracy, które stwierdzałoby brak przeciwwskazań zdrowotnych do służby na określonym stanowisku służbowym po niezdolności do służby trwającej dłużej niż 30 dni. Skarżąca nie pełniła faktycznych obowiązków służbowych w dniu 1 marca 2021 r. nie z uwagi na udzielony urlop, czy w dniach 27, 28 lutego 2021 r. z uwagi na brak planowania do służby, ale przede wszystkim z uwagi na brak ustalonej zdolności do służby po długotrwałej chorobie.
Ponadto, gdyby skarżąca planowała faktycznie powrócić do służby przed wyznaczonym terminem badań komisyjnych przed Pomorską Rejonową Komisją Lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w Gdańsku na dzień 2 marca 2021 r. winna zadeklarować gotowość do służby i stawić się osobiście do jednostki macierzystej w celu pobrania skierowania na badania kontrolne mające na celu dopuszczenie do służby w Policji, czego nie uczyniła. Policjantka z tak dużym stażem powinna zdawać sobie sprawę, że badania kontrolne może wykonać jedynie w dniach roboczych od poniedziałku do piątku i racjonalnym byłoby odebranie takiego skierowania w terminie wcześniejszym.
Działanie skarżącej wskazuje jednoznacznie na próbę obejścia przepisu art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, dlatego należy stwierdzić, że zaprzestała służby z powodu choroby od 23 listopada 2020 r. a okres ochronny, o którym mowa wart. 43 ust. 1 ustawy o Policji trwał do 23 listopada 2021 r.
Organ odwoławczy stwierdził także, że w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego organu I instancji błędnie przyjęto, że w rozpatrywanej sprawie można zastosować art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Przypadków pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby przez podinsp. M. Ł. - raporty sporządzone w dniach 4 listopada 2021 r. oraz 22 listopada 2021 r., w których funkcjonariuszka wnosiła o zwolnienie ze służby - nie można rozpatrywać na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji pomijając ustalony w sprawie stan faktyczny tj. pomijając fakt istnienia prawomocnego orzeczenia komisji lekarskiej, do którego ma zastosowanie art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji.
Zatem w ocenie organu II instancji po rozpatrzeniu wniesionego odwołania i przeanalizowaniu wszystkich okoliczności sprawy można stwierdzić, iż zaskarżony rozkaz Komendanta Miejskiego Policji w Gdyni z dnia 22 listopada 2021 r. nie narusza art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, a organ I instancji zachował wymagany prawem okres ochronny wynikający z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji i nie ma podstaw, aby okres ochronny podinp. M. Ł. liczyć od 2 marca 2021 r.
Z kolei zastosowanie w zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. było w pełni uzasadnione z uwagi na interes społeczny tożsamy z interesem służby. Skarżąca uznana została za trwale niezdolną do służby w związku z czym nie może już wypełniać ustawowych zadań Policji oraz zachowany został wymagany prawem okres ochronny wynikający z art. 43 ust.1 ustawy o Policji, a zatem jej zwolnienie ze służby w Policji z dniem 30 listopada 2021 r. mieściło się w przesłankach racjonalnego wydatkowania środków pieniężnych z budżetu Policji tj. środków publicznych, co stanowi podstawę do stwierdzenia, iż przesłanki określone w treści art. 108 § 1 k.p.a. zostały spełnione.
Przepis art. 108 § 1 k.p.a. stanowi, iż decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności m.in. wówczas, gdy jest to niezbędne ze względu na interes społeczny przejawiający się m.in. koniecznością ochrony finansów publicznych oraz koniecznością niezwłocznego wprowadzenia rozstrzygnięcia decyzji w życie. W myśl art. 1 ustawy o Policji Policja jako umundurowana i uzbrojona formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, której szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i prawidłowego działania.
Zatem organ I instancji słusznie uznał za zasadne nadanie powyższej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na ważny interes społeczny wyrażający się szczególnymi zadaniami Policji mającymi wpływ na bezpieczeństwo i porządek publiczny, które mogą być wykonywane jedynie przez osoby spełniające warunki określone przepisami ustawy o Policji. W kontekście ustalonej w niniejszym postępowaniu odwoławczym sytuacji kadrowej podinsp. M. Ł. zachodzą okoliczności wskazujące na możliwość zastosowania art. 108 § 1 k.p.a., a zatem należało przedłożyć interes społeczny nad indywidualny interes strony
M. Ł., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła powyższy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jego zmianę oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w Gdyni z dnia 22 listopada 2021 r., poprzez zmianę daty zwolnienia jej ze służby, z dnia 30.11.2021 r. na dzień 21.02.2022 r., a ewentualnie o uchylenie zaskarżonych rozkazów personalnych, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonym rozkazom personalnym zarzuciła naruszenie:
1/ art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji poprzez jego nieprawidłową wykładnię i zastosowanie, polegające na przyjęciu, że okres urlopu wypoczynkowego nie przerywa okresu ochronnego 12 miesięcy zaprzestania służby z powodu choroby;
2/ art. 43 ust. 1 ustawy o Policji poprzez niezachowanie wymaganego prawem okresu ochronnego, będące konsekwencją nieuprawnionego uznania przez organ I instancji, iż okoliczność wykorzystywania urlopu wypoczynkowego w okresie poprzedzającym zwolnienie, nie ma wpływu na datę zwolnienia ze służby.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że podnoszony zarzut dotyczy w istocie błędu w ustaleniu początku biegu terminu z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji i wskutek tego nieprawidłowego ustalenia daty zwolnienia ze służby na dzień 30 listopada 2021 r. Organ jako początkową datę biegu ww. terminu uznał bowiem dzień 23 listopada 2020 r., a datę końcową 23 listopada 2021 r., jednak powyższe ustalenie jest błędne i wynika z nieuwzględnienia okresu urlopu w dniu 1 marca 2021 r., który skutkował przerwaniem biegu terminu określonego w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Urlop wypoczynkowy nie stanowi bowiem okresu zaprzestania służby z powodu choroby, a zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 września 2014 r. w sprawie urlopów policjantów, policjantowi nie udziela się urlopu wypoczynkowego w okresie czasowej niezdolności do służby wskutek choroby. Skarżącej urlop został udzielony w dniu 01.03.2021 r., a zatem okres ten nie mógł być okresem niezdolności do służby, gdyż byłoby to sprzeczne z literalnym brzmieniem przywołanego przepisu.
Okres ochronny, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji biegnie od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, a zatem wykorzystanie urlopu wypoczynkowego nie mieści się w dyspozycji przedmiotowej normy prawnej, wobec czego okres ochrony biegnie od dnia 02.03.2021 r. i upłynie w dniu 02.03.2022 r.
Skarżąca złożyła raporty z dnia 04.11.2021 r. oraz 22.11.2021 r., w których wnosiła o zwolnienie ze służby. Jednoznacznie w tych raportach wskazała podstawę prawną tj. art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Co więcej, w sposób precyzyjny zakreśliła datę jako dzień 21.02.2022 r. Nie można zatem ww. raportów traktować jako pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby, o którym mowa w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, do którego zastosowanie ma 3-miesięczny termin, co oznacza, że okres ochronny powinien upłynąć z dniem 21.02.2022 r. a nie 30.11.2021 r.
Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem organu odwoławczego, że "jednodniowy urlop wymienionej nie poprzedzony wykonaniem badań zleconych przez lekarza medycyny pracy w ramach badań kontrolnych, nie stanowi jeszcze o ustaniu choroby i na pewno nie oznacza, że wymieniona mogłaby w tym dniu podjąć czynności służbowe, gdyby zgłosiła do nich gotowość". Po pierwsze, taka interpretacja prowadziłaby do wniosku, że to pracodawca (KMP) posiada uprawnienia do samodzielnej oceny stanu zdrowia funkcjonariusza i może określić, czy choroba ustała czy nie, natomiast uprawnienie to przysługuje wyłącznie lekarzowi medycyny pracy. Akt orzeczenia przez komisję lekarską całkowitej niezdolności do służby nie wystarcza do uznania, iż policjant korzysta ze zwolnienia lekarskiego. W przepisie tym jest bowiem mowa o przebywaniu przez policjanta na zwolnieniu lekarskim, co oznacza, że okres czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby został stwierdzony zaświadczeniem wydanym na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
W niniejszej sprawie nic takiego nie miało miejsca, a ponadto skarżąca przebywała na urlopie wypoczynkowym. Zaznaczono przy tym, że skarżąca wystąpiła z wnioskiem o udzielenie 2 dni urlopu wypoczynkowego w dniach 1-2.03.2021 r. W grafiku pracy taki właśnie został uwzględniony wniosek.
Skarżąca wskazała, że w dniach 27-28 lutego 2021 r. nie była na zwolnieniu lekarskim, a w dniu 01.03.2021 przebywała na urlopie, co oznacza, że nie można tego okresu zakwalifikować jako okresu, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Niewątpliwie nie jest to okres zaprzestania służby z powodu choroby, a z pewnością takim okresem nie jest czas przebywania na urlopie wypoczynkowym, co oznacza to, że bieg terminu 12 miesięcy został zerwany.
W odniesieniu do twierdzenia organu, że "Dla rozpatrywanej sprawy ważne jest jednak to, że skarżącej udzielono tylko jeden dzień urlopu wypoczynkowego, jak wskazuje przełożony policjantki celem usprawiedliwienia nieobecności w służbie przed orzeczeniem komisji lekarskiej, a wymieniona nie zgłosiła gotowości do służby i nie zadeklarowała, że jej choroba powodująca niezdolność do służby od 23 listopada 2020 roku ustała", skarżąca wyjaśniła, że nie jest prawdą, jakoby został jej udzielony tylko jeden dzieł urlopu wypoczynkowego – były to dwa dni - 01 i 02 marca 2020 r. W dniu 2 marca 2021 r. jednak Komisja uznała skarżącą za niezdolną do służby, wobec czego dzień ten przestał być traktowany przez pracodawcę jako urlop. Nie zmienia to jednak faktu, że zgodnie z wnioskiem M. Ł. zostały jej udzielone 2 dni urlopu.
Niezależnie jednak od powyższego, bez znaczenia pozostaje fakt, czy były to dwa dni, czy jeden, gdyż ważne jest, że doszło do skutecznego udzielenia urlopu skarżącej. Prawo nie zna pojęcia urlopu celem usprawiedliwienia nieobecności w służbie. Urlop w takim wypadku zawsze będzie miał charakter urlopu wypoczynkowego, czyli okresu, który nie jest zaprzestaniem służby z powodu choroby. Wskazała także, że organ zarzuca jej, że powinna zadeklarować gotowość do służby i stawić się osobiście do jednostki macierzystej w celu pobrania skierowania na badania kontrolne, jednak nie można zgodzić się z tym twierdzeniem, gdyż skoro złożyła wniosek o udzielenie jej urlopu i otrzymała zgodę na taki urlop, to nie była w żadnym wypadku zobowiązana do stawiania się do pracy, bowiem przebywała na urlopie.
Ponadto w ocenie skarżącej nie zachodziły żadne przesłanki do nadania zaskarżonemu rozkazowi rygoru natychmiastowej wymagalności, a co więcej, w tym zakresie organ w ogóle nie uzasadnił swojego rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Przepis art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 - dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), stanowi, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji (rozkazu personalnego) Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego oraz procesowego nie są uzasadnione. Postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone z zachowaniem przepisów prawa procesowego a organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.
Stosownie do art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, służbę w tej formacji mogą pełnić osoby posiadające m.in. fizyczną i psychiczną zdolność do jej pełnienia. Przepis art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji stanowi, że policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską.
Zgodnie natomiast z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 38 ust. 4 oraz art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Przepis ten reguluje kwestię terminu, w jakim - w wyszczególnionych przypadkach - dopuszczalne jest rozwiązanie stosunku służbowego z policjantem (zwolnienie ze służby w Policji) i z uwagi na swą treść ma niewątpliwie charakter ochronny.
W okolicznościach niniejszej sprawy istota sporu sprowadzała się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy określony w zaskarżonej decyzji dzień zwolnienia skarżącego policjanta (30 listopada 2021 r.) – z uwagi na ochronę prawną funkcjonariusza przewidzianą w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji – został wskazany prawidłowo, co z kolei wiąże się z dokonaniem oceny czy 3-dniowy okres pomiędzy zakończeniem ponad 30-dniowej absencji chorobowej skarżącej (w którym to okresie, co należy podkreślić, skarżąca nie podjęła służby, bowiem nie wykonywała żadnych czynności służbowych: w dniach 27-28.02.2021 r. – sobota i niedziela – z uwagi na to, że zgodnie z grafikiem nie była planowana do jej pełnienia w tych dniach oraz w dniu 1 marca 2021 r. z uwagi na udzielony urlop wypoczynkowy) a wydaniem w dniu 2 marca 2021 r. orzeczenia Pomorskiej Rejonowej Komisji Lekarskiej o trwałej niezdolności do służby skarżącej policjantki, doprowadził do skutecznego przerwania biegu 12-miesięcznego okresu ochronnego, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji.
W ocenie bowiem skarżącej, w szczególności okoliczność jej przebywania na urlopie wypoczynkowym w dniu 1 marca 2021 r. doprowadziła do przerwania biegu 12-miesięcznego okresu zaprzestania przez nią służby z powodu choroby, gdyż udzielenie urlopu wypoczynkowego – co wynika z brzmienia § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 września 2014 r. w sprawie urlopów policjantów (Dz. U. z 2014 r., poz. 1282 ze zm.) – świadczy o tym, że skarżąca nie mogła pozostawać w tym okresie czasowo niezdolna do służby wskutek choroby.
Z kolei organ stoi na stanowisku, że fakt przebywania przez skarżącą na urlopie wypoczynkowym w dniu 1 marca 2021 r. nie skutkował przerwaniem biegu 12-miesięcznego okresu ochronnego, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji (który rozpoczął swój bieg w dniu 23 listopada 2020 r. z powodu czasowej niezdolności skarżącej do służby na skutek choroby), gdyż skarżąca w tym dniu, a także w dniach poprzedzających (27-28.02.2021 r.) nie mogła zostać i nie została dopuszczona do służby, ponieważ - stosownie do art. 71b ustawy o Policji - nie posiadała orzeczenia lekarskiego stwierdzającego, po przeprowadzonym badaniu kontrolnym, brak przeciwwskazań zdrowotnych do pełnienia służby na określonym (zajmowanym) stanowisku, natomiast w dniu 2 marca 2021 r. została uznana przez Pomorską Rejonową Komisję Lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w Gdańsku za trwale niezdolną do służby.
W ocenie Sądu należy w okolicznościach niniejszej sprawy uznać słuszność stanowiska organu.
Obowiązek skierowania policjanta na kontrolne badanie lekarskie z uwagi na niezdolność do pracy trwającą dłużej niż 30 dni wynika z przepisów obowiązującego prawa - ustawy o Policji oraz Kodeksu pracy. Zgodnie z art. 71a ust. 6 ustawy o Policji w sprawach bezpieczeństwa i higieny służby stosuje się odpowiednio przepisy działu dziesiątego Kodeksu pracy, a także przepisy wykonawcze wydane na jego podstawie, z wyłączeniem przepisów art. 207 § 2 pkt 7, art. 2091 § 4, art. 228 § 1 i 2, art. 229 § 1-12, 4a i 8 w zakresie niedotyczącym wskazówek metodycznych w sprawie przeprowadzania badań profilaktycznych pracowników oraz dokumentowania i kontroli badań okresowych i kontrolnych, art. 230 § 2, art. 232, art. 234 § 1-31, art. 235-2352, art. 237-2372, art. 2377 § 1 pkt 1 i § 2-4, art. 2378 § 1, art. 2379 § 3, art. 23711 § 4 oraz art. 23711a § 4. Z przepisu tego wynika, że w stosunku do policjantów znajduje zastosowanie unormowanie dotyczące badań kontrolnych przewidziane w art. 229 § 2 i 4 ustawy z dnia z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 1510 ze zm. – dalej w skrócie "k.p.").
Przepis art. 229 § 2 k.p. stanowi, że w przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku. Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie (art. 229 § 4 k.p.). Kontrolne badania lekarskie przeprowadza się na podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę (art. 229 § 4a k.p.).
Z kolei w art. 71b ust. 1 ustawy o Policji wskazano, że w celu ustalenia zdolności do wykonywania zadań na zajmowanym stanowisku służbowym policjant jest obowiązany poddać się badaniom okresowym lub kontrolnym w terminie wskazanym w skierowaniu na takie badanie. Skierowanie na badanie kontrolne wystawia się najpóźniej w dniu zgłoszenia się policjanta do służby, co wynika z art. 71b ust. 9 pkt 1 ustawy o Policji.
Zgodnie zatem z art. 229 § 4 k.p. w zw. z art. 71a ust. 6 ustawy o Policji przełożony – po czasowej niezdolności do służby na skutek choroby przekraczającej 30 dni - nie może dopuścić policjanta do pełnienia przez niego służby bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku.
W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżąca po zakończeniu z dniem 26 lutego 2021 r. absencji chorobowej (zapoczątkowanej w dniu 23 listopada 2020 r., a zatem trwającej dłużej niż 30 dni) nie wylegitymowała się orzeczeniem komisji lekarskiej o braku przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku służbowym.
Brak takiego orzeczenia – co wynika z powołanych przepisów – uniemożliwia dopuszczenie policjanta do służby, co skutkuje niedopuszczeniem przez przełożonego policjanta do służby, a w konsekwencji niewykonywaniem przez policjanta czynności służbowych czyli w istocie "dalszym" zaprzestaniem (niepodejmowaniem) przez niego służby. W takiej sytuacji pomimo bowiem tego, że formalnie policjant nie przebywa już na zwolnieniu lekarskim, to jednak nadal nie podejmuje wykonywania zadań na zajmowanym stanowisku służbowym, z uwagi na konieczność przeprowadzenia kontrolnych badań lekarskich i otrzymania orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie lub brak istnienia przeciwskazań zdrowotnych do pełnienia służby na określonym stanowisku służbowym. W takiej sytuacji takie niepodejmowanie przez policjanta czynności służbowych (zaprzestanie służby) należy bez wątpienia wiązać z przebytą przez policjanta chorobą.
To bowiem niezdolność policjanta do służby powodowana chorobą trwająca dłużej niż 30 dni skutkuje każdorazowo koniecznością sprawdzenia (ustalenia) zdolności policjanta do wykonywania zadań na zajmowanym stanowisku służbowym. Okres zatem pomiędzy formalnym zakończeniem niezdolności do służby z powodu choroby (zakończeniem zwolnienia lekarskiego) a wykonaniem badań kontrolnych, w którym policjant pozostaje niedopuszczony do służby (faktycznie nie wykonuje zadań/czynności służbowych), należy traktować jako okres "zaprzestania służby z powodu choroby", o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji.
Służba to stosunek służbowy, którego ramy czasowe wyznaczają daty: przyjęcia do służby i zwolnienia z niej i tak rozumiana służba trwa nawet pomimo zwolnień lekarskich czy zawieszenia w czynnościach służbowych. Jednakże – co należy podkreślić - istotę służby stanowią czynności (zadania) służbowe i to w takim właśnie kontekście, tj. ich wykonywania, ustawodawca użył sformułowania "służba" w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, gdyż w innym znaczeniu zaprzestanie służby oznaczałoby zaprzestanie trwania stosunku służbowego. Stanowisko takie znajduje także potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2019 r. (sygn. akt I OSK 1392/19) wskazano, że okoliczność, iż policjant stawił się do służby zgłaszając gotowość do jej pełnienia (do której nie został dopuszczony przez przełożonego), nie jest równoznaczne z podjęciem przez niego służby w tym dniu, a zatem do okresu 12 miesięcy, określonego w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, wlicza się czas jego pozostawania w gotowości do służby, bez jej faktycznego podjęcia.
Natomiast w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2019 r. (sygn. akt I OSK 3291/18) stwierdzono, że przepis art. 43 ust. 1 ustawy o Policji odnosi się do nieprzerwanego okresu zaprzestania służby z powodu choroby funkcjonariusza Policji, a nie do nieprzerwanego okresu zwolnienia lekarskiego, bowiem fakt nielegitymowania się zwolnieniami lekarskimi nie zaprzecza sam w sobie, że funkcjonariusz nadal nie jest niezdolny do służby z powodu choroby.
W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, udzielenie 1-dniowego urlopu wypoczynkowego policjantowi samo w sobie nie może oznaczać (potwierdzać), że policjant po ponad 30-dniowej absencji chorobowej posiada zdolność do wykonywania zadań na zajmowanym stanowisku służbowym. Tym bardziej, gdy w następnym dniu po dniu wykorzystanego urlopu zostaje uznany za policjanta trwale niezdolnego do służby.
Jakkolwiek należy stwierdzić - co zresztą sam organ odwoławczy przyznaje – że decyzja przełożonego skarżącej policjantki o możliwości skorzystania i udzielenia jej w dniu 1 marca 2021 r. urlopu wypoczynkowego po długotrwałej nieobecności chorobowej bez uprzedniego poddania się policjantki badaniu kontrolnemu była nieprawidłowa, to jednak fakt ten nie może – w okolicznościach niniejszej sprawy – skutkować uznaniem, że skarżąca była zdolna do pełnienia służby w dniu 1 marca 2021 r. (tzn. że w tym dniu stan zaprzestania pełnienia służby z powodu choroby ustał), skoro Pomorska Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w Gdańsku – po przeprowadzonym badaniu lekarskim skarżącej policjantki na podstawie skierowania nr [...] z dnia 6 listopada 2020 r. wystawionego przez Komendanta Miejskiego Policji w Gdynia celem ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby – w dniu następnym czyli 2 marca 2021 r. orzekła o jej trwalej niezdolności do służby (orzeczenie nr [...]).
Oczywistym pozostaje, że postępowanie orzecznicze Pomorskiej Rejonowej Komisji Lekarskiej nie potwierdziło zdolności skarżącej do służby, lecz przeciwnie, stwierdziło jej trwałą niezdolność do pełnienia służby z powodów stanu zdrowia. W ocenie Sądu ta okoliczność stwierdzona orzeczeniem Pomorskiej Rejonowej Komisji Lekarskiej z dnia 2 marca 2021 r., daje w istocie także podstawę do przyjęcia twierdzenia o ciągłości stanu nieposiadania przez skarżącą zdolności do służby z uwagi na stan jej zdrowia w okresie pomiędzy zakończeniem absencji chorobowej potwierdzonej zwolnieniem lekarskim a dniem orzeczenia o trwałej niezdolności do służby.
Jak już wspomniano powyżej służba w Policji (czyli wykonywanie czynności służbowych) może być pełniona jedynie przez osoby posiadające m.in. fizyczną i psychiczną zdolność do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której są gotowe się podporządkować (zob. art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Skoro skarżąca po ustaniu ponad 30-dniowej absencji chorobowej nie poddała się lekarskiemu badaniu kontrolnemu i nie wylegitymowała się orzeczeniem, o którym mowa w art. 71b ust. 10 ustawy o Policji w przedmiocie ustalenia przeciwwskazań zdrowotnych do służby na zajmowanym stanowisku służbowym eksperta [...] Komendy Miejskiej Policji w Gdyni, natomiast po 3 dniach od powrotu ze zwolnienia lekarskiego została uznana za trwale niezdolną do pełnienia służby, to należy uznać, że w opisanym 3-dniowym interwale – pomimo nawet korzystania przez skarżącą z urlopu wypoczynkowego – nie mogła zostać dopuszczona do pełnienia służby z uwagi na stan jej zdrowia, co wskazuje na to, że w okresie tym (w tym także w czasie korzystania z urlopu wypoczynkowego) nie doszło do przerwania 12-miesięcznego okresu "zaprzestania służby z powodu choroby".
W ocenie Sądu – pomimo brzmienia § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 września 2014 r. w sprawie urlopów policjantów – w okolicznościach niniejszej sprawy decyzja przełożonego o udzieleniu skarżącej policjantce urlopu wypoczynkowego nie może zastępować decyzji uprawnionych organów (lekarza orzecznika, komisji lekarskiej) w sprawie stwierdzenia (ustalenia) braku przeciwwskazań zdrowotnych i zdolności policjantki do służby. Tym samym sam fakt udzielenia skarżącej przez przełożonego urlopu wypoczynkowego po powrocie z ponad 30-dniowej absencji chorobowej nie może samoistnie przesądzać o nieistnieniu u skarżącej w czasie udzielonego urlopu stanu niezdolności do pełnienia służby wskutek choroby. Trudno bowiem przyjąć za racjonalne i przekonujące w okolicznościach niniejszej sprawy stwierdzenie, że skarżąca - po długotrwałej, ponad 30-dniowej absencji chorobowej i związanej z nią niezdolności do służby a przed stwierdzeniem przez Komisję Lekarską jej trwałej niezdolności do służby - w okresie jednego dnia, na który został jej udzielony urlop wypoczynkowy i w istocie tylko z tego powodu, winna zostać uznana za funkcjonariusza zdolnego do służby, i tym samym bieg 12-miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, miałby zostać przerwany.
Zgodzić się należy z organem, że zaakceptowanie takiego stanowiska stanowiłoby w istocie próbę obejścia przepisu art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, dlatego należy stwierdzić, że skarżąca zaprzestała służby z powodu choroby od dnia 23 listopada 2020 r. a okres ochronny, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji trwał do dnia 23 listopada 2021 r. W tym też kontekście należy zgodzić się z organem i zauważyć, że przywoływany przez skarżącą wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 stycznia 2009 r. (sygn. akt III SA/Gd 338/08) został wydany na gruncie odmiennego stanu faktycznego, gdyż w tej sprawie mowa była o zdecydowanie dłuższym okresie przebywania funkcjonariusza na urlopie wypoczynkowym (a nie 1-dniowym) po powrocie ze zwolnienia lekarskiego a przed kolejną absencją chorobową zakończoną wydaniem orzeczenia o trwałej niezdolności do służby.
Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że wskazana w niniejszej sprawie data zwolnienia skarżącej ze służby z dniem 30 listopada 2021 r. została określona z uwzględnieniem terminu wynikającego z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Skarżąca zaprzestała bowiem pełnienia służby (wykonywania czynności służbowych) od 23 listopada 2020 r. wskutek choroby i od tego czasu faktycznie nie pełniła służby z uwagi na jej niezdolność do jej pełnienia z powodu jej stanu zdrowia. Brak jest zatem w okolicznościach sprawy podstaw do uznania, że po zakończeniu absencji chorobowej w dniu 26 lutego 2021 r. stwierdzonej zwolnieniem lekarskim i ustania z tej przyczyny zaprzestania przez skarżącą służby, został tym samym przerwany bieg 12-miesiecznego terminu wskazanego w art. art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Mimo bowiem faktu nieprzebywania od tego dnia formalnie na zwolnieniu lekarskim skarżąca faktycznie nie została dopuszczona do wykonywania zadań służbowych z powodu braku wydania orzeczenia lekarskiego w sprawie przeciwskazań do pełnienia przez nią służby na zajmowanym stanowisku, a także w oczekiwaniu na zaplanowaną na dzień 2 marca 2021 r. datę stawiennictwa skarżącej przed Pomorską Rejonową Komisją Lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w Gdańsku, celem orzeczenia o stanie jej zdrowia i zdolności do służby. Wydane przez Komisję Lekarską w dniu 2 marca 2021 r. orzeczenie w sposób oczywisty potwierdziło trwałą niezdolność skarżącej do pełnienia służby spowodowaną stanem jej zdrowia.
W konsekwencji – wbrew twierdzeniu skarżącej - organy orzekające w niniejszej sprawie nie dopuściły się naruszenia art. 43 ust. 1 oraz art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
W niniejszej sprawie należało podzielić także stanowisko organów odnośnie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonemu rozkazowi personalnemu wydanemu w przedmiocie zwolnienia skarżącej ze służby. Za w pełni uzasadnione i przekonujące w okolicznościach sprawy należy przyjąć stanowisko o konieczność nadania kontrolowanemu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności ze względu na interes społeczny wynikający z potrzeby zapewnienia ciągłości funkcjonowania Policji i wykonywania jej ustawowych zadań. Wskazać należy, że rygor natychmiastowej wykonalności nadano ze względu na interes społeczny, tożsamy w tym wypadku z interesem służby, który wymaga niezwłocznego rozwiązania stosunku służbowego z policjantem, w stosunku do którego orzeczono trwałą niezdolność do służby. Organy Policji nie mogą być bowiem pozbawione możliwości doboru kadry tak, aby służbę w tej formacji pełniły osoby o określonych predyspozycjach, w tym przede wszystkim zdolne fizycznie i psychicznie do jej pełnienia.
Skarżąca – co było bezsprzeczne – została uznany za trwale niezdolną do pełnienia służby i skoro nie mogła już wypełniać ustawowych zadań Policji należało rozkazowi personalnemu (decyzji) w przedmiocie zwolnienia jej ze służby nadać rygor natychmiastowej wykonalności.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił wniesioną skargę jako niezasadną.
Powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).