Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 marca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 61a § 1 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej: "k.p.a."), utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Krokowa z dnia 30 listopada 2022 r., którym odmówiono A. M. (dalej: "skarżący") wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawa do wypłaty dodatku osłonowego.
Stan sprawy jest następujący:
Skarżący w dniu 25 października 2022 r. złożył wniosek o wypłatę dodatku osłonowego, który został rozpatrzony pozytywnie – informacją z dnia 23 listopada 2023 r. Wójt Gminy Krokowa przyznał skarżącemu wnioskowane świadczenie na okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2022 r. w kwocie 500 zł rocznie.
Dnia 31 października 2022 r. skarżący złożył kolejny wniosek o wypłatę dodatku osłonowego, którego treść była tożsama z treścią wniosku z dnia 25 października 2022 r.
Wójt Gminy Krokowa (dalej: organ I instancji) uznał, że wniosek skarżącego jest tożsamy przedmiotowo z poprzednim jego wnioskiem z dnia 25 października 2022 r. i postanowieniem z dnia 30 listopada 2022 r. odmówił wszczęcia postępowania o ustalenie prawa do wypłaty dodatku osłonowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej: Kolegium, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, zaskarżonym postanowieniem utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Kolegium uznało, że organ I instancji prawidłowo zastosował art. 61a § 1 k.p.a. Sprawa wypłaty skarżącemu dodatku osłonowego, zainicjowana jego wnioskiem z dnia 25 października 2022 r., została już bowiem rozstrzygnięta przez organ. Tym samym brak było podstaw do wszczęcia postępowania w tej samej sprawie.
Na powyższe postanowienie, w dniu 2 sierpnia 2023 r. (data prezentaty) skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, żądając uchylenia w całości postanowień organów obu instancji. W ocenie skarżącego zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 2 ust. 1 pkt 1, ust. 4 i ust. 8 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym oraz art. 7, art. 8 § 1, art. 61 § 1, art. 61a § 1 oraz art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. W uzasadnieniu wskazał, że spełnia ustawowe kryteria wypłaty mu dodatku osłonowego.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Z uwagi na stanowisko organu, który wniósł o odrzucenie skargi w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że skarga została wniesiona z zachowaniem 30-dniowego terminu. Organ nie dostrzegł, że postanowieniem z dnia 7 czerwca 2023 r. odmówił skarżącemu uzupełnienia zaskarżonego postanowienia. Zgodnie zatem z art. 111 § 2 k.p.a. termin do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg z chwilą doręczenia skarżącemu postanowienia Kolegium z dnia 7 czerwca 2023 r., które miało miejsce w dniu 7 lipca 2023 r. W związku z tym, że ostatni dzień terminu upływał w niedzielę 6 sierpnia 2023 r., termin do wniesienia skargi upłynął w dniu następnym, tj. 7 sierpnia 2023 r. Skarżący wniósł skargę w dniu 2 sierpnia 2023 r.
W świetle 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Orzekając w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wyżej wymienionych ustaw Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W trakcie przeprowadzonego postępowania nie doszło bowiem do naruszenia procedury administracyjnej, które mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonego postanowienia, którym organ odwoławczy na podstawie art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawa do wypłaty dodatku osłonowego.
Należy zauważyć, że art. 61a k.p.a., obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011 r., został dodany ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18). Wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Drugą natomiast jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania.
Przyczyny określone jako "inne uzasadnione" nie zostały w ustawie skonkretyzowane. W ocenie Sądu należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.
W realiach rozpoznawanej sprawy nie jest sporne, że skarżący w dniu 25 października 2022 r. złożył wniosek o przyznanie dodatku osłonowego. Z akt sprawy wynika ponadto, że Wójt Gminy Krokowa informacją z dnia 23 listopada 2022 r. przyznał skarżącemu wnioskowane świadczenie na okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. w wysokości 500 zł rocznie. Wypłata świadczenia miała nastąpić jednorazowo do dnia 2 grudnia 2022 r. na rachunek bankowy podany przez skarżącego we wniosku.
Stan faktyczny sprawy wskazuje zatem, że zarówno rozpoznawana sprawa (to jest sprawa zainicjowana wnioskiem złożonym w dniu 31 października 2022 r.), jak i sprawa z wniosku skarżącego z dnia 25 października 2022 r., w której przyznano skarżącemu dodatek osłonowy, są z punktu widzenia podmiotowego oraz przedmiotowego tożsame. Tożsamość sprawy zachodzi wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy.
W kontrolowanym postępowaniu zaistniała zatem sytuacja, gdy sprawa tożsama przedmiotowo (dodatek osłonowy) i podmiotowo (skarżący) była już przedmiotem innego, wcześniej zainicjowanego postępowania administracyjnego. Nie ulega wątpliwości, że jest to uzasadniona przyczyna, dla której kolejne postępowanie administracyjne nie mogło być wszczęte.
W związku z powyższym organom orzekającym nie można zarzucić naruszenia art. 61a § 1 k.p.a., jak również art. 61 § 1 k.p.a., zgodnie z którym postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
Za niezasadne należało zatem uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. Ponadto, na co warto zwrócić uwagę, organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. Zastosowanie w sprawie nie miał zatem powołany przez skarżącego art. 138 § 2 w związku z art. 144 k.p.a., który daje organowi odwoławczemu możliwość uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Jeśli natomiast skarżący zarzuca organowi odwoławczemu naruszenie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez niezastosowanie tych przepisów, Sąd zarzutu tego nie podziela. Nie było bowiem podstaw do uchylenia przez organ odwoławczy postanowienia organu I instancji.
Mając na uwadze przedmiot zaskarżenia, bez wpływu na dokonaną przez Sąd ocenę należało uznać zarzuty skargi, dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, warunkujących przyznanie skarżącemu dodatku osłonowego.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie.