Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 9 marca 2009 r. Komendant Wojewódzki Policji zwrócił się do Prezydenta Miasta o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień (prawo jazdy kategorii B) M. D. zamieszkałego w S. Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2009 r. wydanym w następstwie wniosku M. D. organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie w sprawie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Przedmiotowe postępowanie zostało podjęte postanowieniem z dnia 13 czerwca 2012 r.
Następnie postanowieniem z dnia 12 lipca 2012 r. postępowanie zostało zawieszone po raz drugi. W tym przypadku organ uznał, że kwestią prejudycjalną jest dostarczenie przez ww. do organu orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań do kierowania pojazdami. W dniu 28 maja 2013 r. Prezydent Miasta wydał postanowienie, mocą którego podjął postępowanie w sprawie.
Decyzją z dnia 5 lipca 2013 r. znak [...] Prezydent Miasta działając na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137), po uwzględnieniu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji i w związku z przekroczeniem 24 punktów karnych skierował M. D. na egzamin teoretyczny i praktyczny w zakresie prawa jazdy kategorii B. W odwołaniu od ww. decyzji M. D. wskazał, że organ pierwszej instancji niewłaściwie zastosował art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Odwołujący w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji nie posiadał bowiem żadnych punktów karnych. W odwołaniu podniesiono również zarzut wadliwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz naruszenia art. 98 § 2 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego poprzez jego niezastosowanie.
Decyzją z dnia 10 kwietnia 2014 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy – Prawo o ruchu drogowym utrzymało w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, że wydana decyzja pomimo nieprawidłowego procedowania przed jej wydaniem jest zasadna. Odwołujący naruszał przepisy ruchu drogowego w okresie 25 czerwca 2008 r. – 18 lutego 2009 r. otrzymując łącznie 25 punktów karnych. Wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji został z kolei złożony w dniu 9 marca 2009 r. Nie ma tym samym znaczenia fakt, że w dacie wydania zakwestionowanego rozstrzygnięcia odwołujący się nie miał żadnych punktów karnych.
W ocenie organu odwoławczego w realiach sprawy nie mógł mieć zastosowania art. 98 § 2 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. Postępowanie zostało bowiem wszczęte nie na wniosek ale z urzędu. Ponadto odwołujący w następstwie zawieszenia postępowania na wniosek zobligowany był do poinformowania organu pierwszej instancji o rozstrzygnięciu sprawy w związku z zawieszeniem postępowania. Odwołujący się nie poinformował jednakże organu o postanowieniu Sądu Rejonowego w Z. z dnia 13 maja 2009 r. o odmowie wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie uchylenia prawomocnego mandatu karnego jak i o piśmie z dnia 30 kwietnia 2009 r. pochodzącego z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, którym to pismem ww. został poinformowany, że minister nie ma kompetencji do uchylania lub wzruszania prawomocnego mandatu karnego.
W skardze na ww. decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. D. wniósł o jej uchylenie.
Wydanemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie:
- a) prawa materialnego poprzez:
- - niewłaściwe zastosowanie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy – Prawo o ruchu drogowym polegające na przyjęciu, iż obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji dotyczy osoby, która w dacie rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy administracyjnej nie przekroczyła 24 punktów karnych, o których mowa w art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym;
- - niezastosowanie art. 130 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym skutkujące pominięciem okoliczności, iż skarżący w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie posiadał żadnych punktów karnych, o których mowa w art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym;
- - niezastosowanie art. 105 § 1 w zw. z art. 28 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego polegające na zaniechaniu umorzenia postępowania w przedmiocie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, kiedy stało się ono bezprzedmiotowe w całości albowiem skarżący nie przekroczył 24 punktów karnych, o których mowa w art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym;
- b) przepisów postępowania poprzez:
- - niezastosowanie art. 7 w związku z art. 77 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego i nierozpoznanie sprawy zgodnie z zasadą prawdy materialnej;
- - niezastosowanie art. 107 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego i stwierdzenie, iż brak uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji administracyjnej nie skutkuje koniecznością jej uchylenia;
- - naruszenie art. 98 § 2 w zw. z § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie umorzenia przedmiotowego postępowania pomimo tego, iż zostało ono zawieszone na wniosek strony i nie toczyło się ponad trzy lata.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Jednoznaczność tej regulacji sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny, co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności, będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostaje zasadność skierowania skarżącego na sprawdzenie kwalifikacji decyzją wydaną w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym z uwagi na przekroczenie liczby punktów karnych za wykroczenia drogowe popełnione w okresie 25 czerwca 2008 r. – 18 lutego 2009 r.
Kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcie przeprowadzona w oparciu o ww. kryterium prowadzi do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie z wniosku Wojewódzkiego Komendanta Policji z dnia 9 marca 20109 r. ewidentnie wynikało, że w dacie jego sporządzenia skarżący posiadał 25 punktów karnych za wykroczenia drogowe popełnione w okresie 25 czerwca 2008 r. – 18 lutego 2009 r.
Stosownie do § 6 ust. 1 pkt 3 obowiązującego w dacie sporządzenia przedmiotowego wniosku rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.) organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego jeżeli od dnia popełnienia naruszenia upłynął rok, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które liczba punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 punkty, a w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy - 20 punktów.
Identyczną regulację zawiera obowiązujące w dacie orzekania przez organy obydwu instancji rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488).
W świetle ww. regulacji normatywnej oraz w świetle art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy – Prawo o ruchu drogowym kierowca, który za naruszenie przepisów ruchu drogowego uzyskał więcej niż 24 punkty, w następstwie wniosku komendanta wojewódzkiego Policji ma bezwzględny obowiązek poddania się sprawdzeniu kwalifikacji.
Co istotne, decyzje podejmowane na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo o ruchu drogowym są tzw. rozstrzygnięciami związanymi. Oznacza to, że jeżeli wniosek właściwego komendanta wojewódzkiego Policji został sporządzony na podstawie wpisów ostatecznych organ zobligowany jest orzec o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Organ nie jest przy tym uprawniony do weryfikowania, czy wpisy ostateczne na dzień sporządzenia wniosku nadal są ujęte w ewidencji, czy też w okresie po skierowaniu wniosku nastąpiło ich wykreślenie. Kontrolne sprawdzenie kwalifikacji stanowi bowiem administracyjnoprawną konsekwencję przekroczenia określonej przez ustawodawcę liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
Odnosząc się do podniesionych zarzutów i argumentacji skarżącego wskazać należy, że ostateczność wpisu decyduje o przyznaniu określonej ilości punktów oraz o obowiązku sporządzenia wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Natomiast bez znaczenia pozostaje już kwestia, czy w dniu orzekania przez organ właściwy w sprawach sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami, wpisy stanowiące podstawę sporządzenia wniosku przez wojewódzkiego komendanta Policji, pozostają nadal w ewidencji, czy też zostały z niej usunięte. Usunięcie punktów po skierowaniu wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy nie ma w ocenie Sądu wpływu na możliwość orzekania przez właściwy organ w tym przedmiocie. Cel nadrzędny jakim jest poprawa bezpieczeństwa w ruchu drogowym zadecydował o przyjęciu przez ustawodawcę sztywnej zasady, w myśl której przekroczenie liczby 24 punktów w ciągu roku od pierwszego naruszenia przepisów ruchu drogowego, z którym wiązało się przypisanie odpowiedniej liczby punktów, skutkuje obligatoryjnym skierowaniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, jeżeli liczba punktów znajduje oparcie we wpisach ostatecznych istniejących na dzień sporządzenia wniosku (zob. w tej materii: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2010 r.; sygn. akt I OSK 1451/09; Centralna Baza Orzeczeń Sadów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).
W związku z powyższym za niezasadne należy uznać zarzuty naruszenia przez organy art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) i art. 130 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
Jako niezasadne uznać należy również zarzuty naruszenia art. 7, 77, 98 § 2 w zw. z § 1, 105 § 1 w zw. z art. 28 i art. 107 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. Należy bowiem zauważyć, że postępowanie w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie zostało wszczęte na wniosek skarżącego.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł jak w sentencji.