Uzasadnienie
W dniu 23 marca 2010 r. Komendant Miejski Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277 ze zm.) z urzędu wszczął postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby aspiranta sztabowego J. W. – funkcjonariusza Komisariatu Policji VI w G. Podstawę do wszczęcia postępowania stanowiło przedstawienie funkcjonariuszowi zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 1 Kodeksu karnego. W tym samym dniu w/w funkcjonariusz złożył raport o zwolnienie ze służby w oparciu o art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.
Decyzją z dnia 18 czerwca 2010 r. nr [...] Komendant Miejski Policji działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie k.p.a.) umorzył postępowanie w przedmiocie zwolnienia ze służby w oparciu o regulację zawartą w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji – jako bezprzedmiotowe.
Rozkazem personalnym nr [...] z tej samej daty Komendant Miejski Policji działając na podstawie art. 41 ust. 3 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji z dniem 22 czerwca 2010 r. zwolnił ze służby Policji aspiranta sztabowego J. W. Decyzji nie nadano w oparciu o art. 108 k.p.a. rygoru natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu wydanego rozkazu wskazano, że J. W. osobiście zwrócił się o zwolnienie ze służby w Policji z dniem 23 marca 2010 r. Nie mniej jednak treść art. 41 ust. 3 ustawy o Policji nie wiąże przełożonego w sprawach osobowych w zakresie terminu wskazanego w raporcie funkcjonariusza. W związku tym przełożony funkcjonariusza skorzystał ze swojego uprawnienia i określił termin zwolnienia ze służby na dzień 22 czerwca 2010 r.
W odwołaniu od w/w rozkazu funkcjonariusz wniósł o jego uchylenie z powodu cofnięcia oświadczenia woli o zwolnieniu ze służby w Policji oraz o przywrócenie do służby w Policji.
W uzasadnieniu odwołania wskazano m.in., że w dniu 18 czerwca 2010 r. została wydana decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie zwolnienia, co uniemożliwiło funkcjonariuszowi złożenie oświadczenia o cofnięciu oświadczenia o zwolnieniu.
Z kolei oświadczenie policjanta o zwolnieniu ze służby ma naturę publicznoprawną i może być cofnięte do uprawomocnienia się orzeczenia o zwolnieniu. Nadto skuteczność takiego oświadczenia nie jest uzależniona od zgody przełożonego w sprawach osobowych.
Rozkazem personalnym z dnia 29 lipca 2010 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 268a k.p.a. uchylił w/w rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w zakresie daty zwolnienia ze służby i ustalił przedmiotową datę na dzień 15 sierpnia 2010 r. W pozostałym zakresie rozstrzygnięcie organu I instancji zostało utrzymane w mocy.
W uzasadnieniu wydanego rozkazu organ odwoławczy przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania wskazał, że funkcjonariusz celowo nie odwołał oświadczenia o zwolnieniu ze służby w Policji czekając na umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.
W momencie gdy funkcjonariusz wiedział, że w/w postępowanie zostanie umorzone a podstawa prawna zwolnienia będzie inna, tj. art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, odwołał się od rozkazu z dnia 18 czerwca 2010 r. cofając jednocześnie swoje oświadczenie w przedmiocie zwolnienia. Co istotne, wniesienie odwołania przez funkcjonariusza spowodowało, że rozkaz personalny z dnia 18 czerwca 2010 r. wydany w oparciu o art. 41 ust. 3 ustawy o Policji nie został wykonany. W związku z tym należało określić nową datę zwolnienia ze służby, którą ustalono na dzień15 sierpnia 2010 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J.W. wniósł o uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć.
Rozkazowi personalnemu Komendanta Wojewódzkiego Policji skarżący zarzucił niewłaściwe zastosowanie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji oraz art. 6 – 9, art. 11, art. 15, art. 75 – 77 i art. 80 – 81 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że treści art. 41 ust. 3 ustawy o Policji nie umożliwia organom zwolnienia policjanta ze służby w każdym czasie, a zwłaszcza po upływie 3 miesięcznego okresu, o którym mowa w tym przepisie. Wskazana regulacja umożliwia bowiem policjantowi dysponowanie zgłoszeniem wystąpienia ze służby. W związku z tym obowiązkiem organu jest dokonanie zwolnienia w nieprzekraczalnym terminie 3 miesięcy, chyba że w tym terminie dokonano zwolnienia na innej podstawie. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca gdyż postępowanie prowadzone w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji zostało umorzone.
W odpowiedzi na wniesioną skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 41 ust. 3 ustawy o Policji policjanta zwalnia się ze służby w terminie do trzech miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego takiego wystąpienia. Zwolnienie ze służby na podstawie tego przepisu ma zatem charakter obligatoryjny, gdyż ustawodawca użył w nim sformułowania "zwalnia się". Zauważyć przy tym należy, że zwolnienie ze służby jest w tym przypadku konsekwencją złożenia oświadczenie woli o wystąpieniu funkcjonariusza ze służby.
Przyjęta w tym przepisie konstrukcja stanowi potwierdzenie zasady dobrowolności służby w policji, nie oznacza to jednak, że organ policji nie ma wpływu na określenie daty zwolnienia funkcjonariusza za służby. W przypadku złożenia wniosku o zwolnienie ze służby organ policji ma swobodę, by - w zależności od aktualnych potrzeb służby – określić datę zwolnienia, z zastrzeżeniem, że dzień zwolnienia ze służby nie może nastąpić po upływie 3 miesięcy od daty złożenia wniosku.
Wskazać również należy, że wynikająca art. 41 ust. 3 ustawy o Policji obligatoryjność będzie mieć miejsce tylko wówczas, gdyby w terminie, o którym mowa w tym przepisie, nie zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby na innej podstawie. Jak wynika z akt sprawy podobna sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem w dniu, w którym skarżący złożył rozkaz personalny o zwolnieniu go ze służby, doszło do wszczęcia postępowania w sprawie jego zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji i w zależność od wyników tego postępowania organ mógł zająć się sprawą zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 powołanej ustawy. W niniejszej sprawie, prowadzone na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji postępowanie zostało umorzone, wobec czego Komendant Miejski Policji rozkazem personalnym z dnia 18 czerwca 2010 r. wydał decyzję o jego zwolnieniu ze służby z dniem 22 czerwca 2010 r. powołując w postawie prawnej art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.
Wydając decyzję o takiej treści organ zachował wskazany w w/w przepisie termin, przy czym, z uwagi na toczące się inne postępowanie w sprawie zwolnienia, nie mogło dojść do jej wcześniejszego wydania. Wskazać przy tym należy, że organ nie nadał tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Konsekwencją złożonego przez skarżącego odwołania od powyższej decyzji było ponowne rozpatrzenie sprawy przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, który określił nowy termin zwolnienia skarżącego ze służby na dzień 15 sierpnia 2010 r.
Sąd nie uznał za słusznie twierdzeń skarżącego, że dokonując zmiany terminu zwolnienia go ze służby, organ nie zachował wynikającego z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji terminu, do czego nie był uprawniony i tym samym naruszył w/w przepis, jak również zawarte w k.p.a. przepisy regulujące przebieg postępowania dowodowego.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby wydana na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji ma charakter konstytutywny, tym samym termin zwolnienia ze służby nie może być wcześniejszy od daty ostatecznej decyzji w tej sprawie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 749/09 i przywołane tam orzecznictwo). Wniesienie odwołania od decyzji, której organ pierwszej instancji nie nadał rygoru natychmiastowej wykonalności powoduje, że rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy musi uwzględnić treść m.in. art. 130 § 1 i 2 k.p.a. Wynika z nich, że przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonania, zaś wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji. Z kolei art. 110 k.p.a. stanowi, że organ, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.
W sytuacji, jak miała miejsce w niniejszej sprawie, z uwagi na treść cytowanych wyżej przepisów, organ odwoławczy nie mógł orzec w sprawie nie zmieniając terminu zwolnienia skarżącego ze służby. W decyzji organu odwoławczego z dnia 29 lipca 2010r. ustalono datę zwolnienia na dzień 15 sierpnia 2010 r., co mając na uwadze, że skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika, zatem decyzja musiała zostać mu doręczona przez pocztę, był terminem prawidłowym. Takie stanowisko Sądu znajduje oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych, warto zwłaszcza zwrócić uwagę na wielokrotnie powoływany tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 958/05 (opublikowany – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Sąd wyraził tam pogląd, że przewidziany w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji termin jest zachowany, jeżeli określona w decyzji organu pierwszej instancji data zwolnienia policjanta ze służby mieści się w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia wystąpienia przez policjanta ze służby. Zagwarantowane są bowiem wówczas zarówno prawa policjanta, jak i potrzeby służby. Jeżeli zaś policjant wnosi odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, to godzi się na późniejsze, wynikające z wszczęcia postępowania odwoławczego, określenie daty zwolnienia.
Odnosząc się z kolei do zacytowanego przez skarżącego w uzasadnieniu skargi obszernego fragmentu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2009 r. Sąd pragnie zauważyć, że zapadł on w sprawie, której stan faktyczny znacznie różni się stanu sprawy rozpoznawanej w niniejszym postępowaniu.
Sąd pragnie nadto zauważyć, że podziela stanowisko organu odwoławczego, że do oświadczenia policjanta o wystąpieniu ze służby, o którym mowa w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, mają zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące składania oświadczeń woli oraz wad oświadczeń woli. Tym samym z uwagi na treść art. 61 k. c. skarżący, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie mógł uchylić się od skutków złożonego oświadczenia woli. Kwestia ta również była wielokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych i jej rozstrzygnięcie w chwili obecnej nie budzi już żadnych wątpliwości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 473/10 i przywołanej tam orzecznictwo – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organy przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Odnośnie zarzutu nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego, mając na uwadze charakter niniejszego postępowania tj. obligatoryjność zwolnienia ze służby i zasady zachowania terminu wskazanego w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, nie można uczynić organowi zarzutu niewłaściwie przeprowadzonego postępowania dowodowego. Sąd nie podziela również zarzutu naruszenia przepisów postępowania wymienionych w pkt 1 b) wniosków skargi, skarżący nie wskazał przy tym na czym to naruszenie miałoby polegać, zaś Sąd ze swej strony nie dopatrzył się takiego działania organów w sprawie, które zarzuty te czyniłyby zasadnymi.
W ocenie Sądu, dokonującego kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem nie tylko w świetle zgłoszonych w skardze zarzutów, zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Z tych względów Sąd na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.