Uzasadnienie
W dniu z dnia 9 stycznia 2009 r. Wydział Spraw Społecznych Urzędu Miasta wystąpił o wymeldowanie Z. K. z lokalu socjalnego nr [...] przy ul. [...] w G. We wniosku wskazano, że lokal pozostaje niezamieszkały.
Decyzją z dnia 6 maja 2009 r. Prezydent Miasta na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) - zwanej dalej ustawą, orzekł o wymeldowaniu Z. K. z wymienionego lokalu.
Organ podał, że Z. K. wraz z synem od 2 - 3 lat mieszka przy ul. [...] w G. gdzie opiekuje się właścicielką tego lokalu - J. M. W toku postępowania strona twierdziła, że opuściła przedmiotowy lokat z powodu powtarzających się kradzieży. Nadto sąsiedzi odgrodzili część wspólnego korytarza murkiem wstawiając dodatkowe drzwi, do których nie miała kluczy, to zaś uniemożliwiało jej dostatnie się do mieszkania. Podkreśliła, że płaciła czynsz i ma zamiar wrócić do lokalu, jak tylko jej podopieczna zostanie umieszczona w domu opieki społecznej. Jej zdaniem nie było podstaw do wymeldowania, ponieważ interesowała się mieszkaniem, nie ma żadnych zaległości czynszowych i nie zapadł wyrok eksmisyjny. Stronie została wypowiedziana umowa najmu spornego lokalu, należącego do zasobów Gminy.
Organ uznał jednak, że w sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, gdyż zameldowanie strony nie odzwierciedla faktycznego miejsca pobytu. Zaznaczył przy tym, że zameldowanie nie daje żadnych prawa do lokalu, podobnie jak wymeldowanie nie przekreśla takich praw.
Odwołując się od tej decyzji strona powtórzyła dotychczasową argumentację dodając, że podopieczna wymagała całodobowej opieki. Podkreśliła, że posiada już klucze do drzwi usadowionych na korytarzu, ale nie do lokalu, ponieważ administracja zleciła wymianę zamków w drzwiach i odmawia wydania jej kluczy.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia 24 sierpnia 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu niższej instancji.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy zaznaczył, że strona nie kwestionowała ustaleń organu w zakresie zamieszkiwania, a jedynie podnosiła zarzuty co do dobrowolności opuszczenia lokalu.
Organ odwoławczy uznał za prawidłowe wcześniejsze ustalenia, że lokal został opróżniony przez stronę dobrowolnie i od tej chwili stanowił pustostan. Strona została jedynie pozbawiona możliwości powrotu do lokalu przez wymianę zamków w drzwiach przez dysponenta lokalu. Urząd Miasta poinformował Wojewodę, że rzeczywiście dokonał wymiany zamków i lokal nie zostanie udostępniony stronie przed upływem okresu wypowiedzenia. Po tym okresie natomiast zostanie on zasiedlony przez nowego najemcę, zgodnie z jego przeznaczeniem. Tym samym strona w sposób trwały została pozbawiona możliwości zamieszkania w lokalu. W tej sytuacji prawidłowe jest zastosowanie art. 15 ust. 2 ustawy.
Organ odwoławczy podkreślił, że ewidencja ludności służy rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Strona błędnie upatruje związku zameldowania z możliwością nabycia prawa do lokalu socjalnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Z. K. zarzuciła decyzji Wojewody naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a. przez brak dogłębnego i wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności towarzyszących decyzji mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a nadto art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. przez nieuwzględnienie całego materiału dowodowego.
Zdaniem skarżącej opuszczenie przedmiotowego lokalu nie miało charakteru trwałego i początkowo wiązało się z koniecznością opieki nad schorowaną J. M. oraz ojcem skarżącej zamieszkałym w D. Obecnie sytuacja się zmieniła, gdyż podopieczna została umieszczona w zakładzie opiekuńczo - leczniczym, a ojciec zmarł we wrześniu 2008 r. Skarżąca podejmowała próby powrotu do lokalu, jednakże z przyczyn od niej niezależnych nie było to możliwe. Najpierw z powodu wstawienia dodatkowych drzwi w korytarzu, a następnie wymiany zamków w lokalu.
Powołując się na zasady współżycia społecznego podkreśliła, że samotnie wychowuje kształcącego się syna. Utrzymuje się z zasiłku stałego i dorywczych prac. Poza lokalem, którego była najemcą nie ma innego majątku i zaskarżona decyzja pozbawiła ją elementarnych warunków egzystencji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy uznać za prawidłowe ustalenia organów administracji, że skarżąca na dzień orzekania nie zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu. Co więcej wynika z niego, że lokal nie był zamieszkiwany od dłuższego czasu. W chwili wejścia do lokalu pracowników Administracji Budynków Komunalnych w dniu 19 grudnia 2008 r. w lokalu nie było żadnych mebli ani sprzętu codziennego użytku (wydruki zdjęć). Skarżąca sama przyznawała, że opuściła mieszkanie na początku 2008 r.
Zarzuty skarżącej dotyczyły w pierwszym rzędzie tego, że była zmuszona opuścić lokal w związku z kradzieżami oraz opieką nad osobą, która wymagała całodziennej opieki, po drugie zaś, że nie została dopuszczona do lokalu przez sąsiadów i dysponenta lokalu. Okoliczności te, wbrew zarzutom skarżącej nie świadczą o tym, że opuszczenie przez nią lokalu pozbawione było cechy dobrowolności. Sama zmiana sytuacji życiowej, która powoduje konieczność zmiany miejsca zamieszkania nie powoduje, by opuszczenie lokalu można by uznać za niedobrowolne.
Sąd podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie, że samo wyrażenie woli powrotu do lokalu, bez jednoczesnego zobiektywizowania tej woli i przejawienia jej przez wykorzystanie instytucji prawnych umożliwiających dopuszczenie do posiadania lokalu (np. powództwo o naruszenie posiadania) nie jest wystarczające do uznania, że nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 października 2008r. IIl SA/Wr 183/08, baza Lex nr 518466). Skarżąca nie wykazała, że próbowała korzystać z jakichkolwiek środków prawnych w celu uzyskania dostępu do lokalu przy ul. [...]. Wręcz przeciwnie, w kontekście całego zgromadzonego materiału dowodowego, można przyjąć, że opiekę nad J. M. w jej miejscu zamieszkania traktowała priorytetowo.
Należy podkreślić, że wymiana zamków przez administrację budynku miała miejsce po upływie około roku od opuszczeniu lokalu (według zeznań skarżącej z dnia 9 lutego 2009 r. - nawet 3 lata), a w momencie orzekania przez organy skarżąca w lokalu nie mieszkała. Skarżąca nie podjęła kroków prawnych w celu udostępnienia jej lokalu, do którego posiadała tytuł prawny.
W rozpatrywanej sprawie znajdował zatem zastosowanie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie nie jest kwestionowany pogląd, że aby doszło do wymeldowania z pobytu stałego, opuszczenie lokalu musi mieć charakter dobrowolny i trwały (np. wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z dnia 25 czerwca 2008 r. II SA/Sz 6/08, baza Lex nr 489189). W przytoczonych okolicznościach faktycznych, trafne było dokonane przez organy administracji ustalenie, że opuszczenie lokalu przez skarżącą miało charakter trwały i dobrowolny. Skarżąca wykazywała wolę zamieszkania w lokalu przy ul. [...], a nie w lokalu socjalnym przy ul. [...].
Zdaniem Sądu organy zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy niezbędny do wydania orzeczenia. W ramach postępowania odwoławczego organ drugiej instancji wystąpił o przeprowadzenie dodatkowej kontroli meldunkowej oraz wystąpił do Urzędu Miasta o dalsze wyjaśnienia w sprawie. Działania i stanowisko tego organu znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stąd zarzuty skarżącej w zakresie naruszenia art.75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. nie mogły być skuteczne.
Jeżeli chodzi o sytuację życiową i materialną skarżącej i zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego, Sąd podziela stanowisko organów, które podkreślały charakter ewidencyjno - porządkowy obowiązku meldunkowego. Wymeldowanie nie wpływa bynajmniej na przysługiwanie stronie jakichkolwiek praw do lokalu, a zwłaszcza jej takich praw nie pozbawia.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.