Uzasadnienie
Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPPr Syndyk Masy Upadłości "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w N. działający poprzez pełnomocnika zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Z uwagi na fakt, iż oświadczenia zawarte w formularzu PPPr okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 2 stycznia 2015 r., wezwano pełnomocnika wnioskodawcy do przedłożenia – w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania – następujących dokumentów i oświadczeń:
- a) kopii dokumentów księgowych obrazujących wszystkie przychody upadłej spółki w okresie 1 stycznia – 1 listopada 2014 r.;
- b) kopii dokumentu zawierającego wskazanie środków trwałych, których wartość przedstawiono w rubryce nr 7 formularza PPPr;
- c) kopii dokumentów potwierdzających dokonywanie wydatków z masy upadłości po dniu 14 listopada 2014 r.;
- d) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez upadłą spółkę rachunków bankowych, obrazujących historię i salda tych rachunków (wszystkie wpłaty i wypłaty oraz salda) w okresie ostatnich trzech miesięcy;
- e) oświadczenia w przedmiocie stanu środków pieniężnych w kasie upadłej spółki na dzień otrzymania wezwania;
- f) kopii orzeczeń wydanych względem upadłej spółki bądź syndyka przez organy egzekucyjne w prowadzonych postępowaniach zabezpieczających;
- g) oświadczenia, czy upadła spółka posiada przysługujące jej wymagalne i niesporne wierzytelności wobec kontrahentów i innych podmiotów (m.in. wspólników) - a jeżeli tak - do przedłożenia wszelkich dokumentów obrazujących aktualny stan tych wierzytelności.
Ww. wezwanie zostało skutecznie doręczone ustanowionemu pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu 8 stycznia 2015 r. (dowód: potwierdzenie odbioru w aktach sprawy – k. 94).
Do dnia wydania niniejszego postanowienia do akt sprawy nie wpłynęły jakiekolwiek dokumenty źródłowe oraz oświadczenia wymagane ww. zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 2 stycznia 2015 r.
W tym stanie uznano, co następuje.
W świetle art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie prawnej a także jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W związku z przedmiotową regulacją normatywną to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Warto mieć nadto na uwadze, że dany podmiot nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych. Podmiot ten musi bowiem wykazać, że ich nie ma pomimo podjęcia wszelkich niezbędnych działań, by zdobyć fundusze na pokrycie wymaganych w danym postępowaniu kosztów sądowych (por. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe zapatrywania w realia rozpatrywanej sprawy oraz mając na uwadze ww. okoliczności faktyczne związane z brakiem wykonania ww. zarządzenia z dnia 2 stycznia 2015 r. referendarz sądowy uznał, że wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Należy mieć bowiem na uwadze, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych danego podmiotu nie są znane, gdyż uchyla się ona od złożenia stosownych dokumentów bądź oświadczeń potwierdzających okoliczności wskazane we wniosku.
Jak już bowiem wskazano, wyłączną sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Warto podkreślić, że przepis art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który miał w sprawie zastosowanie, nakłada na wnioskodawcę obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć z kolei wpływ na dokonywaną ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. w tej materii: B. Dauter, Gromadzenie materiału dowodowego. Obowiązek współdziałania strony z sądem [w:] S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka – Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 244 i n.).
W realiach sprawy - wobec braku wyczerpującego wyjaśnienia aktualnej sytuacji finansowej upadłej spółki i braku szeregu danych co do stanu masy upadłości - nie jest możliwe określenie, że Syndyk Masy Upadłości "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w N. nie może ponieść pełnych kosztów niniejszego postępowania. Referendarz sądowy nie jest bowiem w stanie zweryfikować danych podanych w formularzu PPPr, w tym ustalić przychodów upadłej spółki w okresie poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Referendarz nie jest ponadto w stanie ustalić, jak wyglądają wydatki z masy upadłości dokonane po dokonanej zmianie sposobu prowadzenia postępowania upadłościowego (z postępowania z możliwością zawarcia układu na postępowanie obejmujące likwidację majątku upadłego). Na podstawie danych zawartych w formularzu PPPr nie wiadomo ponadto czy syndyk dysponuje jakimikolwiek zasobami pieniężnymi oraz czy upadła spółka posiada przysługujące jej jakiekolwiek wierzytelności.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się zaś, że niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej i kompleksowej analizy sytuacji finansowej strony i przemawia za odmową przyznania prawa pomoc (por. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Bierność wnioskodawcy w powyższym zakresie należy bowiem postrzegać jako niewykazanie ustawowo określonych przesłanek przyznania prawa pomocy.
W konsekwencji powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia, odmawiając przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.