Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę R. K. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia 4 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby.
Wnioskiem datowanym na dzień 5 stycznia 2016 r. (data wpływu do Sądu – 8 stycznia 2016 r.) skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Na podstawie zawartego w formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz na podstawie oświadczeń i dokumentów nadesłanych w następstwie zarządzeń referendarza sądowego z dnia 14 stycznia i 1 lutego 2016 r. ustalono, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i dwojgiem małoletnich dzieci. Rodzina utrzymuje się z dochodów małżonków wynoszących łącznie około 3.950 zł netto miesięcznie (dochody za styczeń 2016 r.). Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawca oraz jego żona spłacają kredyt hipoteczny z ratą wynoszącą 342,95 franków szwajcarskich. Miesięczne koszty utrzymania rodziny obejmujące opłaty za zamieszkiwany lokal oraz media wynoszą około 900 zł miesięcznie. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawca wraz z żoną posiada trzy bankowe lokaty terminowe na łączną kwotę 3.000 zł.
W tym stanie uznano, co następuje.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem wniesionej do Sądu skargi skarżący uczynił decyzję wydaną w sprawie dotyczącej zwolnienia ze służby.
Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach ze stosunków służbowych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Powyższe oznacza, że wnioskodawca jest w rozpatrywanej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania.
W świetle obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. art. 249a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się, jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne.
Z uwagi na to, że skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych uznać należy, że w realiach rozpatrywanej sprawy spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych.
W konsekwencji referendarz sądowy działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia.
Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawcy dotyczące ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
W świetle art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (to jest m. in. poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny.
Uwzględniwszy potwierdzony przez wnioskodawcę fakt uzyskiwania stałych dochodów jak i posiadanie wspólnych oszczędności pieniężnych w kwocie 3.000 zł stwierdzić należy, że wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy nie hierarchizuje się bowiem ponoszonych przez stronę wydatków (nawet tych koniecznych), lecz zestawia się rozmiar kosztów jakie musi ponieść strona wnioskująca o prawo pomocy z jej aktualnymi możliwościami płatniczymi.
Przedmiotowe zestawienie z oczywistych względów nie daje podstaw do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez wnioskodawcę procesu sądowego w sytuacji, gdy wnioskodawca wraz z żoną generuje comiesięczne, stałe dochody oraz posiada oszczędności pieniężne, które mogą być przeznaczone na koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru.
Ponadto należy mieć na uwadze, że możliwość przyznania prawa pomocy dotyczy sytuacji, gdy dany podmiot nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania z przyczyn natury obiektywnej. Z powyższego należy zaś wykluczyć sytuację, w której niemożliwość poniesienia kosztów postępowania uzasadnia wyłącznie subiektywne przekonanie strony nie znajdujące - jak wykazano - potwierdzenia w poczynionych ustaleniach faktycznych.
W konsekwencji powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie drugim sentencji postanowienia, odmawiając przyznania prawa pomocy w żądanym przez wnioskodawcę zakresie.