Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia 30 czerwca 2005 r., nr [...] na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj: Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 19 stycznia 2005 r. o wymeldowaniu M. H. i jej córki I. H. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w S. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że z wnioskiem o wymeldowanie wyżej wymienionych wystąpił A. H. twierdząc, iż od około 4 lat nie zamieszkują w przedmiotowym lokalu.
W ramach postępowania organ I instancji dokonał m.in. oględzin lokalu oraz zebrał zeznania wnioskodawcy i świadków, a następnie na podstawie materiału dowodowego orzekł o wymeldowaniu wskazanych osób.
W odwołaniu M. i I. H. wskazały na krzywdzący charakter decyzji i stwierdziły, że świadkowie przesłuchani w sprawie złożyli nieprawdziwe wyjaśnienia. Ponadto stwierdziły, iż nie opuściły spornego lokalu.
Organ odwoławczy powołał się na art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który stanowi, że podmiotem decyzji o wymeldowanie może być jedynie osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Ponieważ zeznania stron były sprzeczne, organ niżej instancji przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem świadków. W czasie rozprawy świadek M. O. zeznała, że nie jest w stanie stwierdzić czy panie H. zamieszkują w spornym lokalu, ponieważ przez ostatnie 3 lata widywała je rzadko, a od września 2004 r. wcale. J. O. wskazał, że w spornym lokalu był 6 lat temu i nie pamięta kiedy ostatni raz widział M. H., I. H. widział jakieś 2 lata temu. Z. B. zeznał, że w lokalu był w kwietniu 2005 r. i nie wydaje mu się, aby mogły w nim zamieszkiwać panie H. W lokalu panuje zaduch spowodowany nieużywaną kanalizacją, nie ma wody w akwarium.
Nie widać również wieczorem zapalonych świateł w lokalu. Świadek B. I. wskazała, że widuje często panie H. wchodzące i wychodzące z klatki schodowej budynku w którym znajduje się przedmiotowy lokal, jednak nie wie, czy zamieszkują one w lokalu. Świadek R. B. widział M. H. ostatnio jakieś 3 lata temu, natomiast jej córkę około 2 lat temu. Dodał, że gdy państwo H. byli małżeństwem widywał ich często. K. W. zeznała, iż wyprowadziła się ze swojego mieszkania 3 lata temu i nie wie czy panie H. mieszkają w spornym lokalu. Natomiast świadek J. B. zeznała, że jej córka M. H. i wnuczka I. H. zamieszkują w przedmiotowym lokalu, a następnie dodała, że w nim jedynie nocują. Wskazała przy tym, że nie nocują one co noc, a córka rzadziej.
W podsumowaniu organ odwoławczy stwierdził, iż poza matką M. H. wszyscy świadkowie potwierdzili okoliczność nie zamieszkiwania M. i I. H. w przedmiotowym lokalu. Ponadto z kontroli meldunkowej przeprowadzonej przez Policję w lokalu na ulicy [...] wynika, iż zamieszkuje tam K. K. wraz z konkubiną M. H. i jej córkami I. i A. Kierując się tymi ustaleniami organ II instancji uznał, iż strony nie mieszkają w lokalu nr [...] przy ul. [...] w S. Ich centrum życiowe znajduje się w innym lokalu a decyzja o wymeldowaniu znajduje uzasadnienie faktyczne i prawne.
Organ odwoławczy podkreślił, że instytucja zameldowania ma charakter ewidencyjno-rejestracyjny i powinna odzwierciedlać istniejący stan faktyczny, wskazywać aktualne miejsce pobytu osób i tylko tym celom służyć.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. i I. H. wniosły o uchylenie decyzji obu instancji.
W uzasadnieniu skargi wskazały, iż do wymeldowania trzeba ustalić, że opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny. Ponieważ właściciel mieszkania A. H. robi wszystko, aby je zniechęcić do dalszego mieszkania w przedmiotowym lokalu; wobec odcięcia gazu i prądu, normalne zamieszkiwanie stało się niemożliwe. Obie skarżące nadal traktują to mieszkanie jako ich centrum życiowe. Wobec braku prądu i gazu są zmuszone do korzystania z uprzejmości osób trzecich, żeby się wykąpać lub zrobić pranie.
Skarżące podniosły, że wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, sąsiedzi wcale nie stwierdzili jednoznacznie, że nie mieszkają w przedmiotowym lokalu. Zeznania świadków były w zasadzie przypuszczeniami, a nie kategorycznymi stwierdzeniami.
W ocenie skarżących organy administracyjne błędnie oceniły zgromadzony materiał dowodowy i nie zaistniała żadna z przesłanek uzasadniających zastosowanie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W szczególności brak jest dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu. Skarżące podały, że zarówno mieszkanie przy ul. [...] jak i lokal przy ul. [...] traktują jako miejsca, gdzie mogą się wykąpać, wyprać rzeczy czy też ugotować obiad. Nie miały zamiaru, ani możliwości przeprowadzić się do któregokolwiek z tych mieszkań. Ich rzeczy osobiste i meble znajdują się w mieszkaniu przy ul. [...] w S., zawsze po wypraniu ubrania są tam przechowywane, tam się przebierają, a I. H. odrabia tam lekcje i spotyka się z koleżankami. Ponadto skarżące wskazały, że organy I i II instancji uznały za bezsporne, iż rzeczy skarżących znajdują się w przedmiotowym lokalu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wyjaśnił, iż posiadanie ubrań i rzeczy osobistych nie jest równoznaczne z zamieszkiwaniem w lokalu. Jak same skarżące przyznają nie jest tam możliwe stałe zamieszkiwanie z uwagi na brak prądu i gazu. W takiej sytuacji nie można uznać, iż przedmiotowy lokal stanowi centrum życiowe skarżących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Sądy administracyjne zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być jedynie osoba, która opuściła miejsce stałego pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, aby wymeldować daną osobę, opuszczenie przez nią miejsca pobytu stałego musi być trwałe i dobrowolne (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., V SA 3169/00, Lex nr 50123; wyrok NSA z dnia 23 września 1999 r., V SA 252/99, Lex nr 49952). Żeby organ mógł wypowiedzieć się w tej kwestii, decyzja administracyjna w sprawie wymeldowania musi być poprzedzona postępowaniem administracyjnym, które winno toczyć się z poszanowaniem reguł przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Organ meldunkowy jest zatem w myśl art. 7 i 77 k.p.a. zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie z art. 80 k.p.a. organ ocenia na postawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Sąd rozpatrując niniejszą sprawę uznał, że organy I i II instancji postępowały zgodnie z powołanymi wyżej regulacjami. Należy podkreślić, iż organ I instancji zarządził i przeprowadził szereg czynności procesowych o charakterze dowodowym. Mianowicie przeprowadził rozprawę administracyjną, przesłuchał wskazanych przez strony świadków, zwrócił się o przeprowadzenie kontroli meldunkowej i wywiadu środowiskowego do Policji, dokonał oględzin spornego lokalu jak również w lokalu przy ul. [...] w S. Z kolei organ II instancji zwrócił się do Policji o dokonanie kontroli meldunkowej w lokalu przy ul. [...].
Zdaniem Sądu organ meldunkowy jak i organ odwoławczy prawidłowo dokonały oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Sąd zauważył, iż o zamieszkiwaniu skarżących w spornym lokalu zaświadczyła jedynie matka M. H., J. B., która mieszka przy ul. [...] w S. Zeznania innych świadków przesłuchanych na okoliczność zamieszkiwania przez panie H. w przedmiotowym lokalu wyrażają albo brak wiedzy w tym zakresie albo przekonanie tych osób, iż skarżące tam nie zamieszkują. W szczególności nie zamieszkiwanie w lokalu przez skarżące potwierdziły osoby zajmujące sąsiednie lokale: R. B., T. Budzyńska i M. T.. Takie zaznania złożył również Z. B. zamieszkały przy ul. [...] w S. Z akt sprawy wynika, iż skarżące posiadają klucze do przedmiotowego mieszkania i mają do niego dostęp.
Ponadto skarżące były w spornym lokalu podczas jego oględzin w dniu 23 grudnia 2003 r. i twierdziły, że I. H. tam się uczy. W ocenie Sądu nie przesądza to jednak o zamieszkiwaniu przez skarżące w tym lokalu. Należy zauważyć, że w chwili orzekania o wymeldowaniu lokal był pozbawiony prądu i gazu, a okazane przez A. H. rachunki za zużycie wody i energii świadczą, iż lokal nie był użytkowany, również przed odcięciem mediów. W trakcie postępowania skarżące twierdziły, iż w zasadzie jedynie nocują w lokalu ewentualnie przechowują odzież. Biorąc pod uwagę zeznania większości świadków i ustalenia z oględzin lokalu nie można przyjąć za wiarygodne tych twierdzeń skarżących.
Ponadto należy wskazać na informacje Policji zawarte w pismach z dnia 16 grudnia 2004 r. i 10 czerwca 2005 r. Wynika z nich, że skarżące nie mieszkają w lokalu przy ul. [...] w S. od ponad 2 lat a zamieszkują w lokalu przy ul. [...] w S. Za prawdziwością takich ustaleń przemawia także wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 24 lutego 2005 r., IRC 1789/04, w którym sąd oddalił powództwo o uregulowanie sposobu korzystania ze wspólnego mieszkania.
Z uwagi na wskazane wyżej okoliczności Sąd jest zdania, iż skarżące opuściły w sposób trwały i dobrowolny przedmiotowy lokal co uzasadnia ich wymeldowanie w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zatem na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.