Uzasadnienie
W dniu 4 sierpnia 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wypłynęła skarga Gminy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 czerwca 2022 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg z dnia 15 lutego 2022 r. nr [...], stwierdzającą wygaśnięcie decyzji tego organu z dnia 22 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogi powiatowej nr [...] ulica L. i ulica D. w miejscowości K. w celu umieszczenia sieci kanalizacji sanitarnej.
Gmina wniosła jednocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazując, że w dniu 3 czerwca 2022 r. na jej elektroniczną skrzynkę podawczą (ePUAP) wpłynęła korespondencja z Samorządowego Kolegium Odwoławczego, obejmująca łącznie 9 przesyłek. W trakcie odbioru korespondencji przez pracownika Urzędu Gminy w każdej z 9 przesyłek ściągnięto tylko jeden dokument, stanowiący decyzję SKO, zamiast dwóch. W konsekwencji pobrano jedynie 9 z 18 przesłanych decyzji administracyjnych.
Strona skarżąca wskazała, że o zaistniałej sytuacji powzięła wiedzę 6 lipca 2022 r. na skutek rozmowy telefonicznej pracownika Gminy z pracownikiem SKO. Dołączyła notatkę służbową z tego dnia, sporządzoną przez Kierownika Referatu Ochrony Środowiska i Infrastruktury A. S., w której wskazał on, że w dniu 6 lipca 2022 r. pracownik SKO poinformował go telefonicznie, że do Kolegium wpłynęły tylko 3 skargi na decyzje wydane w dniu 2 czerwca 2022 r., wobec czego chciał się upewnić, czy Gmina zaskarżyła także pozostałe decyzje, czy też jest to już komplet, który ma być przekazany do sądu administracyjnego. Sporządzający notatkę udzielił odpowiedzi, że dotychczas Gmina trzymała tylko 9 decyzji Kolegium z 18 spraw, w których złożono odwołanie. Wtedy został poinformowany przez pracownika Kolegium, że do Gminy przesłano już wszystkie 18 decyzji poprzez system ePUAP w dniu 3 czerwca 2022 r. w 9 mailach, z których każdy zawierał dwa załączniki. Po sprawdzeniu tej informacji w sekretariacie Urzędu Gminy okazało się, że istotnie z przesłanych wiadomości ściągnięto 9 zamiast 18 załączników.
Skarżąca przedłożyła ponadto notatkę służbową z dnia 6 lipca 2022 r. sporządzoną przez K. C. - pracownika do spraw obsługi kancelaryjnej i sekretariatu, w której wskazano, że w związku z otrzymaniem w dniu 3 czerwca 2022 r. wiadomości za pomocą poczty ePUAP z Samorządowego Kolegium Odwoławczego nastąpił błąd odczytu przesłanych przesyłek w ilości 9 sztuk – "do każdej przesyłki sczytano 1 dokument – decyzji. W związku z powyższym z 18 decyzji odczytano tylko 9".
Skarżąca wskazała, że termin do wniesienia skarg na decyzje doręczone w dniu 3 czerwca 2022 r. upływał w dniu 4 lipca 2022 r., jednak uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy jako "następstwo nieumyślnej omyłki pracownika organu, polegającej na braku odczytania wszystkich załączników przesłanych za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., powoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.").
Dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć m.in. zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminu prowadzi do bezskuteczności podjętej czynności, o czym wyraźnie mówi art. 85 p.p.s.a.
Przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu strona może bronić się poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Na podstawie dyspozycji przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z przytoczonego przepisu wynika, że przywrócenie terminu determinuje wykazanie przez stronę braku winy w niedokonaniu czynności w terminie.
Przesłanki przywrócenia terminu, wynikające z art. 87 ustawy, to uprawdopodobnienie przez zainteresowany podmiot braku swojej winy, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia takiego wniosku i dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wymienionych przesłanek.
W orzecznictwie sądowym podnosi się, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W razie gdy ustalone przez sąd okoliczności uchybienia terminu świadczą o zachowaniu się strony noszącym znamiona winy – w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, sąd nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że okoliczności podniesione przez skarżącą nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na przedmiotową decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
W oparciu o przedłożone przez skarżącą notatki służbowe z dnia 6 lipca 2022 r. wykazała bowiem ona jedynie to, że na skutek błędu jej pracownika nie miała świadomości upływu terminu do wniesienia skargi m.in. na przedmiotową decyzję. Przeoczenie zawartej w załączniku decyzji skutkowało bowiem brakiem świadomości skarżącej, że decyzja została jej doręczona. Powyższe nie wpływa jednak ani na skuteczność doręczenia decyzji poprzez system ePUAP (co nie jest przez skarżącą kwestionowane), ani też - wbrew ocenie skarżącej – nie wskazuje na brak jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, który rozpoczął swój bieg w związku z dokonanym przez system ePUAP doręczeniem decyzji.
Z punktu widzenia procesowego zasadą pozostaje, że stronę skarżącą obciążają wszelkie uchybienia i błędy, których dopuszczają się zatrudnieni przez nią pracownicy. To na stronie skarżącej, w tym wypadku Gminie, ciążył obowiązek takiego zorganizowania pracy obsługującego ją urzędu gminy, w tym sekretariatu, aby zapewnić właściwe funkcjonowanie systemu doręczeń elektronicznych ePUAP oraz taki dobór pracowników - posiadających kwalifikacje i właściwie przeszkolonych do obsługi wskazanego systemu, który zapewni skuteczny i szybki przepływ dokumentów i informacji kierowanych do organu. Wyjaśnienia przy tym wymaga, że jak wynika z akt przedmiotowej sprawy i oświadczeń samej strony skarżącej "błąd odczytu" decyzji zawartej w załączniku do przesyłki w systemie ePUAP nie był związany z jakimikolwiek nieprawidłowościami w funkcjonowaniu systemu ePUAP natury technicznej i polegał w istocie jedynie na niezapoznaniu się przez pracownika organu z treścią skutecznie przesłanego przez ten system dokumentu elektronicznego.
Tego rodzaju uchybienie obciąża skarżącą. Nie bez znaczenia jest przy tym, że w treści przesyłki, do której dołączono przedmiotowy plik wskazano wprost, że dotyczy ona dwóch decyzji, z wyraźnym oznaczeniem daty ich wydania i numerów. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się bowiem wydruk z sytemu ePUAP dokumentujący treść wskazanej przesyłki, gdzie względem dwóch przesłanych w załączeniu plików oznaczonych odpowiednio jako: "1702_22 (...)" oraz "1703_22 (...)" wskazano, że "Samorządowe Kolegium Odwoławcze przesyła w załączeniu decyzje [...], [...], z dnia 02.06.2022 r."
W ocenie Sądu powyższe okoliczności wykluczają przyjęcie, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi bez swojej winy. Nie można potraktować zaistniałej sytuacji jako "niezawinionej omyłki" pracownika, jak twierdzi skarżąca, a uznać ją należy przynajmniej za niedbalstwo, które – jak już wyżej wskazano – jest postacią winy.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.