Uzasadnienie
Skarżąca wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na opisane decyzje Dyrektora Izby Celnej [...].
Zarządzeniami z dnia 2 października 2006 r. Przewodniczący Wydziału I, powołując art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej P.p.s.a. w związku z § 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193 ze zm.) – wezwał skarżącą do uiszczenia wpisów stosunkowych od skargi w wysokości 134 zł (sygn. akt III SA/Gd 623/06), 152 zł (sygn. akt III SA/Gd 624/06) oraz 400 zł (sygn. akt III SA/Gd 625/06).
Skarżąca uiściła wpisy we wskazanej wysokości oraz terminie.
Na rozprawie w dniu 10 stycznia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o ww. sygnaturach, zaś wyrokiem z dnia 24 stycznia 2007 r. sygn. akt III SA/Gd 623/06 w punkcie 1 oddalił skargi na opisane decyzje Dyrektora Izby Celnej [...], w punkcie 2 nakazał ściągnąć od skarżącej kwotę 814 zł tytułem nieuiszczonej części wpisów sądowych.
Wyrokiem z dnia 19 marca 2008 r. sygn. akt I GSK 657/07 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej spółki uchylił zaskarżony wyrok w punkcie 2 i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji; w pozostałej części oddalił skargę kasacyjną.
W uzasadnieniu wskazano m.in., iż nie można odmówić zasadności zarzutowi skargi kasacyjnej naruszenia art. 141 § 4 zd. 1 P.p.s.a. w zakresie, w jakim zarzut ten został sformułowany wobec rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 2 zaskarżonego wyroku. Zgodnie z treścią art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno m.in. zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W punkcie 2 zaskarżonego wyroku Sąd nakazał ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa od skarżącej kwotę 814 zł. Przy czym Sąd w motywach zaskarżonego wyroku nie wyjaśnił podstaw faktycznych tego rodzaju rozstrzygnięcia ani też nie powołał żadnego przepisu prawa, który dotyczyłby powyższej kwestii. Skoro Sąd nakazał ściągnąć kwotę nieuiszczonej części wpisów sądowych, to w tych warunkach obowiązkiem sądu wydającego zawarte w wyroku postanowienie o kosztach sądowych było wyjaśnienie z jakich przyczyn uznał (dlaczego), że nie została uiszczona należna opłata.
W niniejszej sprawie Sąd I instancji obowiązku tego nie wykonał, co spowodowało ten skutek, że ocena rozstrzygnięcia we wskazanym zakresie wymyka się spod kontroli NSA. Z tych przyczyn nie można ocenić trafności zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w spawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) w zw. z art. 230 P.p.s.a.
Dlatego w tej części uchylono zawarte w wyroku postanowienie o kosztach sądowych na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. i w tym zakresie przekazano sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Uchylenie zawartego w wyroku postanowienia o kosztach postępowania wynika ze wskazanej potrzeby wyjaśnienia i rozważenia podstaw rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
W myśl art. 190 zd. 1 P.p.s.a., Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Konsekwencją uchylenia zaskarżonego wyroku z dnia 24 stycznia 2007 r. w części dotyczącej kosztów sądowych jest powrót do sytuacji, która istniała przed wydaniem orzeczenia w tym zakresie przez sąd pierwszej instancji.
Stosownie do art. 230 § 1 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Natomiast art. 231 P.p.s.a. wprowadził zasadę, że wpis stosunkowy pobiera się wyłącznie w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, natomiast w innych sprawach pobiera się wpis stały. Oznacza to, że wpis stały może być pobrany w tych przypadkach, w których przepis ustawy nie nakazuje pobierania wpisu stosunkowego. Jeżeli więc przedmiotem sprawy nie są należności pieniężne, od których pobiera się wpis stosunkowy, sąd pobiera wpis stały. Stosownie do art. 216 P.p.s.a. tylko gdy przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, stanowi ona wartość przedmiotu zaskarżenia, od której pobiera się wpis stosunkowy. W postępowaniu sądowoadministracyjnym nie orzeka się o należnościach pieniężnych, a kontroli podlega legalność aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 i § 3 P.p.s.a., w których takie należności zostały określone lub ustalone.
Z tych względów uznać należy, że należność pieniężna w ścisłym tego słowa znaczeniu nie stanowi przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a należność pieniężną, o której mowa w art. 216 P.p.s.a., należy odnosić do należności pieniężnej objętej aktem lub czynnością – stanowiących przedmiot zaskarżenia. W konsekwencji stwierdzić należy, że ustawodawca wskazując, w jakich sprawach pobiera się wpis stosunkowy, a w jakich wpis stały, uzależnił pobranie wpisu stosunkowego od tego, czy przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne.
Z akt sprawy wynika, że organy celne prowadziły postępowania na wnioski strony o korektę zgłoszeń celnych wynikającą z innego określenia ilości towaru. Postępowanie dotyczące rozpoznania wniosku strony o dokonanie korekty zgłoszenia celnego nie jest postępowaniem dotyczącym należności pieniężnych w ujęciu art. 216 i 231 P.p.s.a., a tym samym nie uzasadnia pobrania od skarg wszczynających postępowania przed sądem administracyjnym wpisu stosunkowego. Istotą tego rodzaju sprawy jest bowiem ocena dopuszczalności wnioskowanych przez stronę zmian w dokonanych przez nią uprzednio zgłoszeniach celnych, wynikających z innego określenia ilości towaru, a nie kwestia wymiaru należności celnych w ścisłym tych słów znaczeniu (por. postanowienie NSA z dnia 11 października 2006 r. sygn. akt I GZ 242/06).
W tych okolicznościach strona skarżąca winna uiścić wpis stały w sprawach z zakresu prawa celnego na podstawie § 2 ust. 3 pkt 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193 ze zm.) w kwocie 500 zł od każdej ze spraw zarejestrowanych pod sygn. akt III SA/Gd 623/06, III SA/Gd 624/06 oraz III SA/Gd 623/06.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują dodatkową możliwość orzekania o obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, jeśli wcześniej nie zostały uiszczone na skutek zarządzeń lub orzeczeń, o których mowa w art. 220 § 1 i art. 223 P.p.s.a. Zatem skoro w toku postępowania przewodniczący nie orzeknie o obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w prawidłowej wysokości, zgodnie z art. 220 § 1 i 2 lub art. 223 § 1 P.p.s.a, albo też w końcowym orzeczeniu, stosownie do art. 223 § 2 p.p.s.a., Sąd nie obejmie całej kwoty należnej z tego tytułu, to wówczas na podstawie art. 224 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny ma obowiązek wydać w tej materii dodatkowe postanowienie na posiedzeniu niejawnym.
Ponieważ w niniejszej sprawie zachodzi powyżej wskazana okoliczność, tj. strona skarżąca uiściła wpisy w wysokości: 134 zł (sygn. akt III SA/Gd 623/06), 152 zł (sygn. akt III SA/Gd 624/06) oraz 400 zł (sygn. akt III SA/Gd 625/06) tj. niższej aniżeli w wysokości należnej (500 zł od każdej z trzech wymienionych skarg) i nie została wezwana do uiszczenia wpisu w prawidłowej wysokości, to na podstawie art. 224 P.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 3 pkt 13 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., należało orzec jak w sentencji postanowienia.