Uzasadnienie
A. B., J. T. oraz A. K. wnieśli skargę na uchwałę Rady Gminy z dnia 19 maja 2020 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego Rady Gminy M. C. W uzasadnieniu wskazali, że czynne i bierne prawo wyborcze do rady gminy uzależnione jest od miejsca zamieszkania, a nie zameldowania, a miejsce stałego zamieszkania wskazanego radnego usytuowane jest od dawna na terenie innej gminy.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a." uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Poza zatem podmiotami szczególnymi, możliwość wniesienia skargi związana jest z istnieniem po stronie skarżącej interesu prawnego.
Z art. 50 § 2 p.p.s.a. wynika zaś, że uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
Przepis ten znajdzie zastosowanie w sprawie, albowiem w przypadku zaskarżenia uchwały rady gminy tego rodzaju ustawą przyznającą prawo do wniesienia skargi jest ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 713) - zwana dalej "u.s.g.", która w art. 101 ust. 1 przewiduje, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Z przepisu tego wyraźnie wynika, że legitymację do zaskarżenia uchwały rady gminy ma każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej.
Stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. może być zatem jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone zaskarżoną uchwałą. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02 (OTK-A 2003 Nr 8, poz.
4) zauważył, że skarga na podstawie art. 101 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Przyjmuje się, że skarżący winien udowodnić, iż zaskarżona uchwała naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/04). Obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, a nie jedynie hipotetycznym, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia, spoczywa na skarżącym. Interes prawny skarżącego, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę.
W ocenie Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, aby zaskarżona przez A. B., J. T. i A. K. uchwała w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego M. C. naruszyła interes prawny lub uprawnienie skarżących.
Kryterium "naruszenia interesu prawnego", na którym oparta jest legitymacja do wniesienia skargi w niniejszej sprawie oznacza, że zaskarżona uchwała musi naruszać interes prawny skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996r., II SA 74/96, ONSA 1997, z. 2, poz. 89). W orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984r., I SA 1748/83). Przyjmuje się, że w postępowaniu administracyjnym interes ten musi być wywodzony przede wszystkim z przepisów prawa materialnego, natomiast w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być on oparty także o przepisy prawa procesowego lub ustrojowego. Ze skargą może więc wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże "związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej" (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2003, s. 424).
W przypadku zatem skargi na uchwałę rady gminy należy wykazać związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a podjętą uchwałą organu w sprawie z zakresu administracji publicznej. Skoro interes prawny musi być "własny", oznacza to, że nie można go wywodzić z sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie związki pomiędzy tymi podmiotami byłyby związkami o charakterze prawnym (J. Zimmermann, Glosa do wyroku NSA z dnia 2 lutego 1996 r. o sygn. akt IV SA 846/95, OSP z 1997 r., nr 4, poz. 83A). A zatem, szczególną cechą interesu prawnego w prawie administracyjnym jest przede wszystkim bezpośredniość związku pomiędzy sytuacją danego podmiotu, a normą prawa materialnego, z którego wywodzi on swój interes prawny (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2001 r., sygn. akt II SA 3157/00).
Wobec zatem treści zaskarżonej uchwały, która dotyczy odmowy stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego M. C., stwierdzić należy, że nie dotyczy ona i nie narusza interesu prawnego skarżących. Nie dotyczy bowiem własnego ich interesu prawnego, a jednocześnie brak jest normy prawnej, na którą skarżący mogliby się powołać w celu ochrony ich interesu prawnego w związku z podjęciem zaskarżonej uchwały. Interes prawny skarżących nie może być również wywodzony z korporacyjnego (wspólnotowego) charakteru gminy, której są członkami, albowiem jak wskazano powyżej, skarga na uchwałę nie ma charakteru actio popularis.
W konsekwencji powyższych rozważań należało stwierdzić, że skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Skoro zaskarżona uchwała nie może naruszać interesu prawnego lub uprawnienia skarżących, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.