Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2020 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 27 § 1 w związku z art. 24 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256; dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a.") w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 570) Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego, po rozpatrzeniu wniosku K. K. (dalej jako "skarżący") o wyłączenie członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego od udziału w postępowaniu w sprawie odwołania skarżącego od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 8 stycznia 2020 r. nr [...] w sprawie uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji ostatecznej w przedmiocie świadczenia wychowawczego, odmówił wyłączenia członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego od udziału w postępowaniu.
W postanowieniu zawarte zostało pouczenie, że jest ono ostateczne.
Pismem z dnia 13 czerwca 2020 r. K. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na wskazane wyżej postanowienie.
W odpowiedzi na skargę Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł o jej odrzucenie.
W piśmie procesowym z dnia 16 września 2020 r. skarżący podtrzymał skargę przedstawiając swoje stanowisko odnośnie instytucji wyłączenia członka organu kolegialnego od udziału w postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, orzekając m.in. w sprawach skarg na: postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty oraz na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Podstawową przesłanką warunkującą możliwość zaskarżenia postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym do sądu administracyjnego jest więc to, czy służy na nie zażalenie, chyba że postanowienie kończy postępowanie lub rozstrzyga sprawę co do istoty.
Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. zażalenie przysługuje na postanowienie tylko w przypadkach wskazanych w k.p.a. Tym samym, katalog postanowień zaskarżalnych do sądu administracyjnego, wydanych w postępowaniu prowadzonym - jak w tej sprawie - na podstawie przepisów k.p.a. jest zamknięty.
Ocena możliwości merytorycznego rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez sąd administracyjny wymaga zatem dokonania oceny, czy zgodnie z regulacjami zawartymi w k.p.a. na postanowienie w przedmiocie wyłączenia organu lub pracownika organu przysługuje zażalenie, ewentualnie czy kończy ono postępowanie w danej instancji lub rozstrzyga sprawę co do istoty. Innymi słowy należy dokonać oceny, czy jest to postanowienie, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 albo 3 p.p.s.a., bowiem tylko na takie postanowienia przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Regulacja dotycząca wyłączenia członka organu kolegialnego od udziału w postępowaniu zawarta jest w art. 27 k.p.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24 § 1. O wyłączeniu tego członka w przypadkach określonych w art. 24 § 3 postanawia przewodniczący organu kolegialnego lub organu wyższego stopnia na wniosek strony, członka organu kolegialnego albo z urzędu. Art. 24 § 3 k.p.a., na podstawie którego wydano zaskarżone postanowienie stanowi z kolei, że bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika.
W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że wyłączenie pracownika lub odmowa jego wyłączenia od udziału w postępowaniu administracyjnym w określonej sprawie na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. powinno nastąpić w formie postanowienia, na które - zgodnie z regułą wynikającą z treści art. 141 § 1 k.p.a. - nie przysługuje zażalenie (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2019 r.; sygn. akt II OSK 3019/18; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).
W realiach rozpatrywanej sprawy nie ma również wątpliwości co do tego, że zaskarżone postanowienie nie jest postanowieniem kończącym postępowanie ani rozstrzygającym sprawę co do istoty, gdyż określony w nim przedmiot bez wątpienia świadczy o jego incydentalnym charakterze.
W sytuacji zatem, gdy na postanowienie o wyłączeniu organu, pracownika organu lub członka organu kolegialnego nie przysługuje zażalenie i nie jest ono postanowieniem kończącym postępowanie ani rozstrzygającym sprawę co do istoty, uznać należy, że postanowienie to nie może być kwalifikowane jako postanowienie, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 albo pkt 3 p.p.s.a.
Zaskarżenie postanowienia, które nie zostało wymienione w art. 3 § 2 pkt 2 albo pkt 3 p.p.s.a. oznacza, że zainicjowana przez dany podmiot sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym - zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – że skarga podlega odrzuceniu. W świetle wskazanej regulacji sąd administracyjny zobligowany jest bowiem odrzucić skargę, jeżeli zainicjowana nią sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.