Uzasadnienie
Skarżącej M. T. zostało przyznane postanowieniami referendarza sądowego z dnia 3 sierpnia 2016 r., sygn. akt III SO/Gd 56/16 i III SO/Gd 57/16, prawo pomocy przez ustanowienia adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka [...] wyznaczyła tym adwokatem – P. R. Pełnomocnik brał udział w rozprawie w dniu 10 listopada 2016 r., na której wydano wyrok oddalający skargi, składając wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.
Przed wydaniem wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach akt III SA/Gd 737/16 i III SA/Gd 738/16, zainicjowane ww. skargami.
W dniu 5 stycznia 2017 r., z zachowaniem ustawowego terminu, pełnomocnik wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku, podtrzymując wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W odniesieniu do adwokatów powyższe zasady od dnia 2 listopada 2016 r. określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714) i od tego dnia utraciło moc rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). Jednakże na mocy § 22 nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Z powyższego wynika, że w niniejszej sprawie wszczętej i niezakończonej do dnia 2 listopada 2016 r., tj. do dnia wejścia w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. – w odniesieniu do kosztów pomocy prawnej obejmującej udział w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji – należy stosować przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. Z kolei w odniesieniu do kosztów pomocy prawnej obejmującej sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, która stanowi pomoc prawną udzieloną w drugiej instancji (rozpoczętej od dnia wydania wyroku z dnia 10 listopada 2016 r.), należy stosować przepisy nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r.
W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Jednak zgodnie z dyspozycją § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
Opłata maksymalna w sprawie przed sądem administracyjnym, w sprawie, w której przedmiotem sporu nie jest należność pieniężna oraz nie należy ona do właściwości Urzędu Patentowego, wynosi w pierwszej instancji - w myśl § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z 22 października 2015 r. - 480 zł.
W rozpatrywanym przypadku ww. opłata maksymalna winna wynosić dwukrotność wskazanej wyżej kwoty, tj. 960 zł. Należy bowiem podkreślić, że w dniu 10 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 111 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi połączył do wspólnego rozstrzygnięcia dwie oddzielne sprawy zainicjowane skargami wniesionymi przez M. T. reprezentowaną przez wnioskującego pełnomocnika. Połączenie oddzielnych spraw w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia nie oznacza, że takie połączenie tworzy z tych spraw jedną, nową sprawę, nie pozbawia bowiem połączonych spraw ich odrębności oraz nie zmienia faktu, że łącznie rozpoznawane i rozstrzygane sprawy są nadal samodzielnymi sprawami. Oznacza to, że w każdej z tych spraw należne byłoby wynagrodzenie dla pełnomocnika. W sytuacji zatem, gdy wyrokiem z dnia 10 listopada 2016 r. rozstrzygnięto sprawy połączone na podstawie art. 111 § 2 ww. ustawy, pełnomocnik skarżącej udzielił pomocy prawnej w każdej z dwóch połączonych spraw. Dlatego też pełnomocnikowi skarżącej należało się wynagrodzenie za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji w każdej z łącznie rozpoznanych i rozstrzygniętych spraw.
Tak określona opłata maksymalna stanowiła podstawę wyliczenia należnej opłaty, która zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., wynosi 1/2 wysokości opłaty maksymalnej, a więc, w niniejszym przypadku - 480 zł. W ocenie referendarza sądowego przedmiotowa kwota jest adekwatna do udziału pełnomocnika w postępowaniach po wzięciu pod uwagę niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika, a także charakteru przedmiotowych spraw (stopnia ich zawiłości).
Wskazaną powyżej opłatę należną, zgodnie z § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia, należało podwyższyć o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (obecnie 23 %) tj. o kwotę 110,40 zł.
Odnośnie zaś kosztów pomocy prawnej obejmującej sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej zastosowanie znajdował § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., zgodnie z którym opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Zgodnie z § 4 ust. 2 tego rozporządzenia Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem: 1) nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu;
- 2) wartości przedmiotu sprawy;
- 3) wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie;
- 4) stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
W świetle § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. w niniejszej sprawie opłata w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej wynosi 120 zł, bowiem skarżącą w pierwszej instancji reprezentował ten sam pełnomocnik, który wniósł skargę kasacyjną.
Wobec tego, że wyrokiem z dnia 10 listopada 2016 r. rozstrzygnięto sprawy połączone na podstawie art. 111 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pełnomocnikowi skarżącej należało się wynagrodzenie za wniesienie skargi kasacyjnej w każdej z łącznie rozpoznanych i rozstrzygniętych spraw, to jest w wysokości 240 zł.
Wskazaną powyżej opłatę należną, zgodnie z § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia, należało podwyższyć o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (obecnie 23 %) tj. o kwotę 55,20 zł.
Z powyższych względów, referendarz sądowy działając na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz cytowanych powyżej przepisów orzekł jak w sentencji postanowienia.