Uzasadnienie
Wraz z pismem z dnia 16 kwietnia 2015 r. znak [...] Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w P. przekazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu akta spraw oraz odwołania Z. J. od decyzji z dnia 5 grudnia 2013 r. oraz z dnia 18 kwietnia 2014 r. wydanych w przedmiocie świadczeń z pomocy społecznej. Przedmiotowe pismo zostało wysłane Z. J. przebywającemu w Areszcie Śledczym w G. W dniu 23 czerwca 2015 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęło pismo Z. J., który nawiązując do wyżej wskazanego pisma z dnia 16 kwietnia 2015 r. wskazał, że w całej rozciągłości popiera wniosek o umorzenie zaległości wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na rzecz K. J. Pismem z dnia 23 czerwca 2015 r. Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego wezwał Z. J. do sprecyzowania - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania - wniesionego pisma w zakresie zawartego w nim żądania.
W pisemnej odpowiedzi z dnia 1 lipca 2015 r. Z. J. wskazał, że jego pismo z dnia 15 czerwca 2015 r. dotyczy "odwołania od decyzji MOPS [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości alimentacyjnych, i należy je traktować zgodnie z k.p.a. jako skargę w trybie administracyjnym".
Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2015 r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania od wyżej wskazanego pisma z dnia 16 kwietnia 2015 r. znak [...] przekazującego odwołanie Z. J. z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
W podstawie prawnej wydanego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267).
W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ wskazał, że pismo Z.J., które do organu odwoławczego wpłynęło w dniu 23 czerwca 2015 r. potraktowane zostało jako odwołanie od pisma Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia 16 kwietnia 2015 r.
Z uwagi na to, że pismo z dnia 16 kwietnia 2015 r. nie stanowiło decyzji administracyjnej stronie nie przysługiwał środek zaskarżenia. Wniesienie odwołania od pisma wydanego w trybie art. 133 k.p.a. (to jest przekazującego akta sprawy) skutkować musiało stwierdzeniem niedopuszczalności wniesionego odwołania.
W dniu 2 października 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga Z. J. na wyżej wskazane postanowienie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie wskazując, że w dniu 10 lipca 2015 r. pracownik organu odwoławczego przeprowadził rozmowę telefoniczną z pracownikiem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., w wyniku której ustalił, że organ ten wydawał w przeszłości decyzje administracyjne odmawiające Z. J. umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego. Żadna z tych decyzji nie była wydawana w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień 15 czerwca 2015 r., który pozwalałby na przyjęcie, iż wniesione podanie stanowi odwołanie od tych decyzji.
Ponadto organ wskazał, że pod sygnaturą [...] zostało zarejestrowane zażalenie Z. J. na postanowienie Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia 10 lipca 2015 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia zaległości alimentacyjnych skarżącego. W aktach sprawy zakończonej postanowieniem organu pierwszej instancji znajduje się nadto decyzja z dnia 2 marca 2015 r. nr [...] orzekająca o odmowie umorzenia na wniosek Z.J. należności dłużnika alimentacyjnego wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na rzecz K. J. W piśmie z dnia 15 października 2015 r. stanowiącym uzupełnienie skargi skarżący podniósł argumenty odnoszące się do sprawy związanej z odmową umorzenia należności alimentacyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga na postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje bowiem regulacja art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a."), zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym m.in. wtedy, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie kończące postępowanie. Przepis ten, zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), ma zastosowanie również do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie nowelizacji p.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku skargi na określone wyżej postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona w oparciu o wyżej wskazane kryterium prowadzi do uznania, że skarga podlegała uwzględnieniu.
Kontroli Sądu poddane zostało w niniejszej sprawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania, czyli akt administracyjny o charakterze procesowym. Zadaniem sądu w niniejszym postępowaniu sądowym było zatem sprawdzenie czy w okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy administracyjnej istniały podstawy do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od – jak to przyjął organ odwoławczy - pisma Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P.z dnia 16 kwietnia 2015 r.
Podstawę podjętego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia stanowił dla organu odwoławczego art. 134 zdanie pierwsze ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie "k.p.a."), w świetle którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania.
Sąd podziela pogląd organu odwoławczego, który w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał, że niedopuszczalne jest odwołanie od czynności organu administracji publicznej nie będącej decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 i art. 107 k.p.a.
Należy mieć jednakże na uwadze, że w realiach rozpatrywanej sprawy skarżący nie wskazywał, że jego pismo z dnia 15 czerwca 2015 r. stanowi odwołanie od pisma przekazującego akta sprawy organowi odwoławczemu w trybie art. 133 k.p.a. Wręcz przeciwnie, w piśmie z dnia 1 lipca 2015 r. precyzującym zakres swojego żądania skarżący wskazał w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości, że jego pismo należy traktować jako odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji odmawiającej umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego.
Mając na uwadze fakt, że w aktach sprawy zarejestrowanej przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym pod sygnaturą [...] znajduje się decyzja z dnia 2 marca 2015 r. nr [...] orzekająca o odmowie umorzenia na wniosek Z. J. należności dłużnika alimentacyjnego wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na rzecz K. J. uznać należy, że wadliwym ze strony organu odwoławczego było przyjęcie, że skarżący odwołał się od pisma Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia 16 kwietnia 2015 r. Kwalifikacja ta była w ocenie Sądu kwalifikacją dowolną, nie korelującą z wyżej wskazanymi twierdzeniami skarżącego jak i z okolicznościami faktycznymi znanymi organowi z urzędu.
Z uwagi na to, że dokonana przez organ odwoławczy kwalifikacja wniesionego odwołania jako odwołania od pisma wydanego w trybie art. 133 k.p.a. była w ocenie Sądu nieprawidłowa zaskarżone postanowienie z dnia 20 sierpnia 2015 r. wydano z naruszeniem art. 134 k.p.a. W istocie bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w świetle okoliczności faktycznych znanych z urzędu oraz w następstwie informacji uzyskanej wprost od skarżącego winno potraktować jego pismo z dnia 15 czerwca 2015 r. jako odwołanie od decyzji z dnia 2 marca 2015 r. nr [...].
Powyższe okoliczności w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. obligowały Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku do uchylenia zaskarżonego postanowienia, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.
W dalszym toku postępowania organ odwoławczy winien uznać pismo skarżącego z dnia 15 czerwca 2015 r. jako odwołanie od decyzji z dnia 2 marca 2015 r. nr [...] oraz dokonać stosownych czynności proceduralnych zgodnie z wymogami określonymi w Rozdziale 10 Działu II ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego.