Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 10 stycznia 2014 r. (data wpływu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku – 13 stycznia 2014 r.) skarżący M. S. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
W świetle zawartego w formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym ww. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką będącą emerytką.
Z kolei w świetle oświadczenia o majątku i dochodach oraz dokumentów źródłowych przedłożonych w następstwie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 14 stycznia 2014 r. (m.in. wyciągu z rachunku bankowego wnioskodawcy, kserokopii decyzji w przedmiocie waloryzacji świadczenia rentowego wypłacanego wnioskodawcy, potwierdzenia wypłaty emerytury dla matki wnioskodawcy) ustalono, że wnioskodawca wraz z matką generują łączne dochody w kwocie około 2.146,82 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca nie posiada nieruchomości ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Miesięczne, udokumentowane koszty utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego wynoszą około 800 zł.
W tym stanie uznano, co następuje:
W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej skarżący uczynił decyzję wydaną w sprawie dotyczącej utraty statusu bezrobotnego.
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Powyższe oznacza, że wnioskodawca jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania.
W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia.
Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawcy w zakresie dotyczącym ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ww. aktu normatywnego, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stosownie do przepisu art. 246 § 3 ww. ustawy adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy.
Z kolei zgodnie z regulacją zawartą w art. 262 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Z ww. regulacji wynika, że to podmiot wnoszący o przyznanie prawa pomocy obciążony jest ciężarem dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. W związku z powyższym rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Dając wiarę oświadczeniom wnioskodawcy oraz biorąc pod uwagę zestawienie wysokości comiesięcznych dochodów dwuosobowego gospodarstwa domowego wnioskodawcy z należycie udokumentowanymi, miesięcznymi kosztami utrzymania uznano, iż wnioskodawca dostatecznie wykazał, że nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i matki.
Stąd też w ocenie referendarza rozpoznającego złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy zasadnym jest zniesienie ww. ciężaru finansowego w pełnej wysokości. Prawo pomocy ma bowiem zapewnić osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania (zob.: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 314).
W konsekwencji powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie drugim sentencji postanowienia przyznając wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.