Uzasadnienie
W dniu 29 sierpnia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego.
Do skargi dołączone zostało pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego synowi M. M. w dniu 5 sierpnia 2016 r.
Z uwagi na stwierdzony brak formalny skargi, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 sierpnia 2016 r., na podstawie art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zobowiązano pełnomocnika skarżącego do nadesłania jednego egzemplarza odpisu skargi.
W wydanym zarządzeniu zakreślono termin na jego wykonanie wynoszący siedem dni oraz rygor odrzucenia skargi.
Stosowne wezwanie wraz z pouczeniem doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 19 września 2016 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru podpisane przez pełnomocnika skarżącego – w aktach sprawy).
W przewidzianym 7 – dniowym terminie wskazany powyżej brak formalny nie został uzupełniony.
Pismem z dnia 29 września 2016 r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Do złożonego wniosku dołączony został odpis skargi z dnia 5 sierpnia 2016 r.
W uzasadnieniu złożonego wniosku pełnomocnik skarżącego wskazał, że uchybienie terminu wyniknęło z braku doświadczenia, gdyż dopiero w dniu 29 maja 2016 r. pełnomocnik uzyskał pełną zdolność do czynności prawnych. Ponadto w wyznaczonym na uzupełnienie braku formalnego skargi terminie pełnomocnik miał trzy sprawdziany (dwa z matematyki, jeden z historii), które oderwały jego myśli od innych spraw. Dopiero w dniu 29 września 2016 r. pełnomocnik zorientował się, że termin na złożenie odpisu skargi upłynął.
Pełnomocnik skarżącego wskazał również, że jest świadomy konsekwencji, które dotkną reprezentowanego przez niego ojca. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego zapewnił, że podobne uchybienie nie powtórzy się w przyszłości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
W świetle art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) przywrócenie terminu następuje na wniosek uprawnionego, złożony do Sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Co istotne, w składanym wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
W realiach sprawy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie przewidzianym w dyspozycji art. 87 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to jest w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
Oceniając przedmiotowy wniosek w zakresie kwestii merytorycznych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia.
Należy w tym miejscu wskazać, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa nie jest możliwe przywrócenie terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy.
Pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności, czyli również winę pełnomocnika. Jeżeli bowiem w danej sprawie ustanowiono pełnomocnika to jego postępowanie powinno być wzięte pod uwagę, przy ocenie zawinienia w uchybieniu terminu. Pełnomocnik, któremu powierzono prowadzenie sprawy, odpowiada bowiem za dokonywanie czynności procesowych w imieniu strony i na jej rachunek. Tym samym, to strona ponosi ryzyko działania pełnomocnika. Uchybienie przez stronę terminowi, spowodowane okolicznościami związanymi z osobą jej pełnomocnika odnosi negatywne skutki wobec niej samej. W tej sytuacji, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu, należy uwzględnić konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika.
Przenosząc powyższe zapatrywania w realia niniejszej sprawy wskazać należy, że pełnomocnik skarżącego wnioskując o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi i uprawdopodabniając okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu powołał się na brak doświadczenia życiowego spowodowany młodym wiekiem oraz konieczność przygotowania się do zaplanowanych w wyżej wskazanym okresie sprawdzianów szkolnych.
Nie są to w ocenie Sądu okoliczności, które uzasadniałyby przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej.
Należy mieć bowiem na uwadze, że w doręczonym pełnomocnikowi skarżącego wezwaniu do uzupełnienia braku formalnego skargi wskazano sposób wykonania wezwania, termin na jego wykonanie oraz - co istotne - skutki niewykonania wezwania w przewidzianym terminie. W ocenie Sądu doręczone pełnomocnikowi skarżącego wezwanie wraz z pouczeniem w swojej treści skonstruowane jest w sposób jak najbardziej czytelny i zrozumiały, zaś właściwe zrozumienie jego treści nie powinno sprawiać trudności osobie pełnoletniej, nawet nie posiadającej doświadczenia życiowego. Do jego interpretacji nie jest nadto wymagane posiadanie szczególnych kwalifikacji i wiedzy prawniczej.
Oczywistym jest przy tym, że nadesłanie odpisu skargi zgodnie z wezwaniem nie jest czynnością, która wymagałaby jakiegokolwiek profesjonalnego przygotowania. Uzyskanie i przedłożenie takiego dokumentu nie stanowiło przeszkody, której nie da się usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Należy nadto założyć, że pełnomocnik świadomy konieczności przygotowania się do zaplanowanych w szkole sprawdzianów mógł poinformować swojego ojca o obowiązku złożenia odpisu skargi w zakreślonym terminie. Pełnomocnik nie podjął jednak żadnej z wskazanych powyżej czynności.
Nieuwaga czy przeoczenie terminu ze strony pełnomocnika skarżącego stanowią w rozpatrywanym wypadku wyraz braku należytej dbałości o interesy reprezentowanej strony (w tym wypadku własnego rodzica) i nie uzasadniają - tak jak wskazano powyżej - przywrócenia terminu. Instytucja ta ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie nie jest możliwe w sytuacji stwierdzenia, że strona, względnie jej pełnomocnik dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.
Dla zasadności wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie mogą mieć ponadto znaczenia zapewnienia pełnomocnika, że podobne uchybienie nie powtórzy się w przyszłości.
W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uznania, że w rozpatrywanym przypadku uchybienie terminowi do uzupełnienia braku formalnego skargi było niezawinione, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił przywrócenia uchybionego terminu, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.