Uzasadnienie
Decyzją z dnia 12 września 2018 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 9 ust.1 punkt 14 lit. a, art. 2 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 4 punkt 4 i ust. 4a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1265 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.: dalej w skrócie jako "k.p.a.") Starosta orzekł o utracie przez K. S. (dalej jako "skarżący") statusu osoby bezrobotnej z dniem 3 września 2018 r. na okres 120 dni z powodu nieusprawiedliwionego niestawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie.
Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art.33 ust. 4 ca o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że z posiadanych dokumentów wynika, że skarżący nie stawił się w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Zgodnie z przepisami wskazanej ustawy w takim przypadku następuje utrata statusu osoby bezrobotnej oraz następuje wygaśnięcie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Odzyskanie statusu osoby bezrobotnej w rozpatrywanym przypadku może nastąpić po upływie co najmniej 120 dni od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy - w wyniku ponownej rejestracji.
W odwołaniu od powyższej decyzji K. S. wskazał, że w dniu wyznaczonym, to jest 3 września 2018 r., od rana do wieczora przebywał w Szpitalnym Oddziale Ratunkowym Szpitala Wojewódzkiego w S., co potwierdza załączona do odwołania karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 3 września 2018 r.
Decyzją z 28 września 2018 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 punkt 1 k.p.a. oraz art. 33 ust. 3 i ust. 4 punkt 4 i ust. 4 ca ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy Wojewoda utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wydanej decyzji Wojewoda wskazał, że skarżący został zarejestrowany jako osoba bezrobotna w dniu 8 sierpnia 2017 r. W dniu 3 września 2018 r. wyznaczono skarżącemu termin stawiennictwa w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. w celu przyjęcia odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy oraz potwierdzenia tym samym gotowości do podjęcia pracy. Przyjęcie terminu stawiennictwa do wiadomości skarżący potwierdził podpisem na karcie rejestracyjnej bezrobotnego.
W wyznaczonym terminie K. S. nie stawił się w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. i nie powiadomił urzędu w ciągu 7 dni od wyznaczonej daty o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. W ocenie organu odwoławczego fakt bycia niezdolnym do pracy w dniu 3 września 2018 r. nie zwalniał bezrobotnego z obowiązku powiadomienia organu zatrudnienia pierwszej instancji o przyczynie niestawiennictwa w ciągu 7 dni od dnia wyznaczonego, co w sprawie nie miało miejsca. Skarżący mógł to uczynić chociażby drogą pocztową. Wówczas za datę powiadomienia zostałaby przyjęta data stempla pocztowego. Samo niepowiadomienie o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa w terminie 7 dni od dnia wyznaczonego stawiennictwa obligowało organ zatrudnienia do wydania orzeczenia o utracie statusu osoby bezrobotnej w oparciu o przepis art. 33 ust. 4 punkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z powyższą regulacją starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie stawiła się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa.
W takim przypadku pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w punkcie 3, w zależności od liczby niestawiennictw. Zgodnie z art. 33 ust. 4 punkt 3 wyżej wskazanej ustawy w pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 120 dni w przypadku pierwszego niestawienia się.
W skardze na opisaną powyżej decyzję organu odwoławczego skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K. S. podniósł, że do odwołania od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji przez swój błąd nie dołączył karty informacyjnej leczenia szpitalnego za okres 4 – 14 września 2018 r. W okresie tym skarżący przebywał w szpitalu na detoksykacji alkoholowej i nie mógł w żaden sposób skontaktować się z Powiatowym Urzędem Pracy w S. Do skargi skarżący załączył kartę informacyjną wystawioną przez Centrum Zdrowia Psychicznego w S. (Pododdział leczenia alkoholowych zespołów abstynencyjnych – detoksykacji) z dnia 14 września 2018 r. Z karty wynikało, że skarżący został przyjęty do Centrum w dniu 4 września 2018 r. o godz. 22:00. Wypisu skarżącego dokonano w dniu 14 września 2018 r. o godzinie 13:09.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska.
Odnosząc się do przedłożonego wraz ze skargą dokumentu organ wskazał, że nawet, gdy przyczyną niestawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy jest choroba i pobyt bezrobotnego w szpitalu nie jest to równoznaczne z wystąpieniem okoliczności uniemożliwiających danej osobie kontakt z urzędem pracy w jakiejkolwiek formie, w tym za pośrednictwem osób trzecich. Ponadto przedłożony przez skarżącego dokument w żaden sposób nie wskazuje, że stan zdrowia skarżącego był na tyle trudny, że całkowicie uniemożliwiał mu wywiązanie się z obowiązku terminowego powiadomienia urzędu o przyczynie niestawiennictwa. Istotnym jest wskazanie, że do placówki służby zdrowia skarżący został przyjęty w dniu 4 września 2018 r. o godz. 22:00.
Skarżący nie wskazał ani nie przedłożył jakiegokolwiek dokumentu, z którego by wynikało, że jego stan zdrowia czy też inne okoliczności uniemożliwiałyby kontakt z urzędem w dniu 4 września 2018 r. w godzinach jego urzędowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydawania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W świetle art. 3 § 2 punkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Co istotne, kontrola sądu nie obejmuje oceny wypełniania przez organy administracji publicznej tzw. pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego, ani kryteriów celowościowych, takich jak realizacja określonej polityki stosowania prawa.
Mając na uwadze powyżej wskazane kryterium kontroli jak i to, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd stwierdził bowiem naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Okoliczność ta, zgodnie z art. 145 § 1 punkt 1 lit. b) w zw. z art. 135 p.p.s.a. obligowała Sąd do uchylenia wydanych w sprawie rozstrzygnięć.
Decyzje organów obydwu instancji wydane zostały na podstawie art. 33 ust. 4 punkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który stanowi, że starosta z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w punkcie 3, w zależności od liczby niestawiennictw.
Organy obu instancji przyjęły ziszczenie się warunków do pozbawienia skarżącego statusu bezrobotnego w oparciu o wskazaną powyżej regulację. Bezspornym jest, że skarżący nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym dniu, to jest 3 września 2018 r. W ocenie organów skarżący nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Ta okoliczność obligowała organy do wydania decyzji negatywnych dla skarżącego.
Stwierdzenie konieczności zastosowania wobec skarżącego wskazanej wyżej regulacji było jednak - w ocenie Sądu - wadliwe.
Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela stanowisko, że jakkolwiek z przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wynika, że bezrobotny, który nie stawił się w wyznaczonym terminie w powiatowym urzędzie pracy winien w terminie 7 dni powiadomić organ o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, celem uniknięcia pozbawienia go statusu osoby bezrobotnej na podstawie art. 33 ust. 4 punkt 4 wymienionej ustawy i termin do podania uzasadnionej przyczyny nieobecności z samej istoty powiązania go z dniem obowiązkowego stawiennictwa w organie administracji publicznej wymaga, by - co do zasady - był liczony od dnia tej nieobecności, to jednak dopuszczalne jest, aby wyjątkowo, w określonych sytuacjach bieg powyższego 7 - dniowego terminu rozpoczynał się od dnia ustania obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej danej osobie dokonanie takiego powiadomienia (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2017 r.; sygn. akt I OSK 1252/16; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).
W realiach rozpatrywanej sprawy uznać należy, że skarżący nie miał obiektywnej możliwości powiadomienia o przyczynie niestawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy w ciągu 7 dni liczonych od dnia 4 września 2018 r. z uwagi na odbytą hospitalizację detoksykacyjną.
Hospitalizacja skarżącego, mająca miejsce w dniach 4 – 14 września 2018 r. i potwierdzona załączoną do skargi kartą informacyjną, stanowi w świetle art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nową, istotną dla sprawy okoliczność faktyczną, istniejącą w dniu wydania decyzji, nieznaną organom wydającym kwestionowane przez skarżącego decyzje. Zapatrywania tego - wbrew twierdzeniom organu odwoławczego zawartym w odpowiedzi na skargę - nie może zmienić okoliczność, że do placówki służby zdrowia skarżący został przyjęty w godzinach wieczornych w dniu 4 września 2018 r. Oczywistym jest wskazanie, że ustanowienie 7 – dniowego terminu na powiadomienie organu o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa uprawnia bezrobotnego do podjęcia czynności w każdym dniu tego terminu. Okoliczność, że skarżący nie dokonał powiadomienia w pierwszym dniu terminu i to przed przyjęciem do szpitala nie może stanowić podstawy do czynienia z tego tytułu zarzutu.
Prawo do powiadomienia nie daje bowiem podstaw do wywodzenia negatywnych skutków dla skarżącego z tego tylko powodu, że nie dokonał on tej czynności przed przyjęciem do szpitala. Skarżący miał możliwość dokonania powyższej czynności do ostatniego dnia terminu. Mógł więc to zrobić w ostatnim dniu terminu nie narażając się w żaden sposób na zarzut niedbalstwa.
Z obiektywnie istniejących przyczyn opisanych powyżej wynika jednakże, że w trakcie terminu na powiadomienie organu zatrudnienia (w dniach 4 – 10 września 2018 r.) skarżący takiego powiadomienia nie mógł dokonać.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w niniejszej sprawie, po wydaniu zaskarżonej decyzji z dnia 28 września 2018 r., została ujawniona nowa, istotna okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji, nieznana organom orzekającym w niniejszej sprawie.
Biorąc zatem pod uwagę ujawnienie tej okoliczności, która uniemożliwiała skarżącemu powiadomienie o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy w dniu 3 września 2018 r. w przewidzianym przez prawo terminie (art. 145 § 1 punkt 5 k.p.a.) decyzje organów orzekających uznać należało za wydane z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 punkt 1 lit. b p.p.s.a.). Ujawniona okoliczność faktyczna w postaci hospitalizacji detoksykacyjnej skarżącego w sposób bezpośredni i oczywisty rzutuje bowiem na zmianę oceny stanu faktycznego sprawy przyjętego przez organy orzekające jako podstawę zastosowania przepisów prawa materialnego nakazujących pozbawienie skarżącego statusu osoby bezrobotnej. Okoliczność ta jest okolicznością istotną, gdyż wiąże się z przedmiotem rozpatrywanej sprawy. Ma nadto znaczenie prawne, gdyż w konsekwencji jej uwzględnienia organ orzekający (Starosta) nie miałby podstaw do wydania decyzji pozbawiającej skarżącego statusu osoby bezrobotnej.
Mając na względzie wskazane okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 lit. b w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz oceny prawnej i wiążą organy orzekające w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a.