Uzasadnienie
W. J. (zwany dalej także "skarżącym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę Nr [...] Rady Miasta W. z dnia 29 września 2020 r. w sprawie rozpatrzenia skargi. Skarżący wskazał, że niniejszą skargę wnosi w oparciu o art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz zaznaczył, że przedmiotową uchwałą uznano za bezzasadną jego skargę wniesioną uprzednio w dniu 17 września 2020 r. na działalność Prezydenta W., a która dotyczyła zablokowania profilu W. J. na portalu społecznościowym Facebook na oficjalnym koncie miasta W. i W. Centrum Kultury.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak właściwości sądów administracyjnych do rozpoznawania skarg na uchwały gmin podjęte w postępowaniu skargowo-wnioskowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu jako nienależąca do właściwości sądów administracyjnych.
Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na te akty jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości rzeczowej danego sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie.
Wstępne badanie wystąpienia przesłanek dopuszczalności skargi jest dokonywane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a."). Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych określono w art. 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydawanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w tych sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a).
Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, co oznacza, że skarga wniesiona na akt lub czynność niewymienione w powyższym katalogu podlega odrzuceniu zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż zainicjowana taką skargą sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi skarżący uczynił uchwałę Nr [...] Rady Miasta W. z dnia 29 września 2020 r. w sprawie rozpatrzenia skargi. Ze wskazanej w uchwale podstawy prawnej wynika, że przedmiotowy akt został podjęty w oparciu o art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 713 ze zm. – dalej w skrócie jako "u.s.g.") w zw. z art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. - dalej w skrócie jako "k.p.a.").
W podjętej uchwały Rada Miasta W. uznała za bezzasadną skargę W. J. z dnia 17 września 2020 r. dotyczącą zablokowania jego profilu na oficjalnym koncie Miasta W. i W. Centrum Kultury na portalu społecznościowym Facebook, wskazując w jej uzasadnieniu, że profil skarżącego na portalu społecznościowym Facebook nie został zablokowany przez administratorów konta Miasta W. oraz konta W. Centrum Kultury, a złamanie regulaminu portalu często powoduje zablokowanie konta przez administratorów portalu Facebook.
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że zaskarżona uchwała została podjęta w trybie postępowania skargowego uregulowanego w Dziale VIII k.p.a., który został zatytułowany "Skargi i wnioski". Przedmiotem takiej skargi, stosownie do treści art. 227 k.p.a., może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe ograny albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Załatwienie takiej skargi następuje na podstawie art. 238 § 1 k.p.a. poprzez zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, które stanowi prawną formę działania organu administracji.
Sąd wskazuje, że powszechne jest stanowisko, zgodnie z którym sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg, których przedmiotem jest zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi wniesionej w trybie Działu VIII k.p.a. Postępowanie skargowo-wnioskowe uregulowane w Dziale VIII k.p.a. ma bowiem charakter odrębny od postępowania administracyjnego, a do czynności podejmowanych w tym postępowaniu nie stosuje się przepisów Działu II k.p.a., ponieważ - w odróżnieniu od postępowania administracyjnego - postępowanie skargowo-wnioskowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Tryb ten - art. 221 i następne k.p.a. - jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi lub wniosku, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego (zob. w tej materii m.in.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 3045/15 oraz z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 3207/17).
Również fakt, że skarga z dnia 17 września 2020 r. została rozpatrzona przez Radę Miasta W. w formie uchwały, w żadnym wypadku nie może automatycznie skutkować uznaniem, że jest to akt podlegający zaskarżeniu na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Zauważyć bowiem należy, że kolegialne organy jednostek samorządu terytorialnego podejmują uchwały we wszystkich sprawach należących do ich właściwości (co sugerowałoby możliwość zaskarżenia ich do sądu administracyjnego), jednak uchwały podjęte w wyniku skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a., mimo specyficznej formy, wykazują cechy czynności informującej o sposobie załatwienia skargi, takiej samej jak czynności innych organów wymienionych w art. 229 k.p.a., którym nie przypisano uchwały jako prawnej formy działania (zob. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 2760/17). Innymi słowy, istotną dla wyniku postępowania sądowoadministracyjnego nie jest to, w jakiej formie podjęto dany akt ale to, że zaskarżona uchwała zapadła w trybie skargowym, do czego kompetencję - zgodnie z art. 229 pkt 3 k.p.a. - posiadała Rada Miasta W. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznając, że zainicjowana skargą sprawa nie podlega właściwości sądu administracyjnego - na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - odrzucił skargę, o czym orzeczono w punkcie 1. sentencji postanowienia.
Zwrot wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że od pisma odrzuconego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis (punkt 2. sentencji postanowienia).
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).