Uzasadnienie
Decyzją z dnia 14 października 2011 r. znak [...] Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu I. B. z pobytu stałego z lokalu nr [...] położonego w G. przy [...].
Przedmiotowa decyzja została doręcza stronie w dniu 19 października 2011 r. a odbiór decyzji w/w stwierdziła własnoręcznym podpisem.
Odwołanie od tej decyzji zostało wniesione przez pełnomocników strony – E. M. i G. B. w dniu 5 listopada 2011 r. (data nadania w urzędzie pocztowym). W uzasadnieniu odwołania odniesiono się do złego stanu zdrowia strony i kwestii eksmisji z przedmiotowego lokalu. Wraz z odwołaniem nie został złożony wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Wojewoda, postanowieniem z dnia 19 grudnia 2011 r. znak [...], działając na podstawie art. 134 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie k.p.a.) w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stwierdził wniesienie w/w odwołania z uchybieniem terminu.
W uzasadnieniu wydanego postanowienia Wojewoda wskazując na doręczenie decyzji w dniu 19 października 2011 r. podniósł, iż odwołanie zostało przez pełnomocników strony wniesione w dniu 5 listopada 2011 r., a więc już po upływie ustawowego 14 – dniowego terminu (upływającego 2 listopada 2011 r.). Jednocześnie organ podał, iż we wniesionym odwołaniu strona została prawidłowo pouczona o terminie na wniesienie odwołania.
Co nadto istotne, wraz z odwołaniem nie został złożony wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W takiej sytuacji należało zatem stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku działające w imieniu I. B. E. M. i G. B. wskazały, że powodem wniesienia odwołania po terminie był fakt, iż I. B. zbyt późno dostarczyła im stosowną korespondencję. Nadto strona nie została poinformowana przez organ o możliwości przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 11 maja 2012 r. stanowiącym uzupełnienie skargi wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącej podniósł zarzut naruszenia przez Wojewodę art. 58 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że wniesione odwołanie nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Nadto pełnomocnik podniósł zarzuty naruszenia art. 7 i art. 12 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie przez Wojewodę wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
W uzasadnieniu pisma podniesiono, że w odwołaniu wskazano na zły stan zdrowia strony oraz fakt, iż I. B. wymaga pomocy w prowadzeniu swoich spraw. W ocenie pełnomocnika były to okoliczności uprawdopodabniające przekroczenie terminu bez winy strony postępowania. Organ zobligowany był zatem do uznania wskazanych przyczyn opóźnionego wniesienia odwołania za wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Z kolei jeżeli organ miał w w/w zakresie jakiekolwiek wątpliwości winien był wezwać stronę do uzupełnienia braków pisma w oparciu o regulację zawartą w art. 64 § 2 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) rozstrzygając w granicach danej sprawy, sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi.
Dokonując kontroli decyzji wydanych w niniejszej sprawie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać należy, iż ocenie sądu administracyjnego w niniejszej sprawie poddane zostało postanowienie Wojewody stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. Postanowienie to wydano w oparciu o art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, przy czym postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Sąd zwraca uwagę, iż w fazie wstępnej każdego postępowania odwoławczego zadaniem organu odwoławczego jest ustalenie czy odwołanie jest generalnie dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu.
Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie od decyzji administracyjnej organu Pierwszej instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia stronie.
Uchybienie ustawowego terminu do wniesienia odwołania powoduje jego bezskuteczność i w rezultacie ostateczność decyzji. Przyjmuje się przy tym, iż uchybienie terminu jest okolicznością w pełni obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu zgodnie z bezwzględnie obowiązującą normą prawną art. 134 k.p.a. W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy w żaden sposób od uznania organu odwoławczego.
Jako że uchybienie terminu do wniesienia odwołania może być następstwem okoliczności za które strona nie ponosi winy, ustawodawca wprowadził możliwość wystąpienia z wnioskiem o jego przywrócenie. Art. 58 § 1 i 2 k.p.a. stanowi, iż w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy; prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu jednocześnie dopełniając czynności, dla której określony był termin.
Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić wyłącznie na prośbę strony, przy czym zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że prośba ta nie może być prośbą dorozumianą. Instytucja przywrócenia terminu oparta jest bowiem na zasadzie skargowości co oznacza, że wnoszący podanie musi w sposób nie budzący wątpliwości domagać się przywrócenia uchybionego terminu.
Oceniając wydane przez Wojewodę postanowienie pod kątem zarzutów skargi jak i z urzędu (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) Sąd uznał, że jest to rozstrzygnięcie prawidłowe.
Zauważyć bowiem należy, że stosownie do przepisu art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Nie można w związku z tym podzielić poglądu zaprezentowanego w piśmie pełnomocnika skarżącej z dnia 11 maja 2012 r. (stanowiącego uzupełnienie skargi), zgodnie z którym organ zobligowany był do uznania wskazanych w odwołaniu przyczyn opóźnionego wniesienia odwołania za wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Nawet gdyby przyjąć, że celem strony było przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wniosek taki, w przypadku gdy nie złożono go w oddzielnym piśmie, powinien wynikać wprost z treści odwołania), a nie być ustalany przez organ w sposób niejako pośredni, w tym w procesie domysłów, względnie wątpliwej interpretacji celu wynikającego z oświadczenia zawartego we wniosku. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 stycznia 2011 r. (sygn. akt I OSK 397/10; www.orzeczenia.nsa.gov.pl) obowiązek wyjaśnienia, czy skarżący wnioskuje o przywrócenie terminu, wywiedziony z art. 7 k.p.a. stoi w sprzeczności ze szczegółową regulacją określoną w art. 58 k.p.a. Przepisy art. 58 k.p.a. i art. 134 k.p.a. są bowiem przepisami prawa materialnego, mimo iż zostały zamieszczone w procesowym akcie normatywnym.
Stanowią one podstawę prawną do wydawania stosownych do stanu faktycznego i prawnego sprawy, indywidualnych aktów administracyjnych, tj. postanowień w przedmiocie przywrócenia lub odmowy przywrócenia terminu w pierwszym przypadku i postanowień o niedopuszczalności odwołania względnie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania w drugim przypadku.
Zestawiając powyższy pogląd z transparentną w swej wymowie treścią odwołania (vide: k. [...] akt administracyjnych) należało przyjąć, że w odwołaniu osoby działające w imieniu skarżącej I. B. nie zawarły prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu zasadnie zatem organ odwoławczy uznał, że odwołanie w swej treści nie zawierało prośby o przywrócenie terminu, co przy charakterze postępowania w tym przedmiocie czyniło niedopuszczalnym wyjaśnianie przez Wojewodę – w oparciu o zasady ogólne postępowania administracyjnego - czy wnoszący odwołanie wraz z odwołaniem nie składa prośby o przywrócenie uchybionego terminu.
Organ nie mógł również wezwać strony do uzupełnienia braków odwołania w postaci wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia w oparciu o regulację zawartą w art. 64 § 2 k.p.a., jak podnosi pełnomocnik w piśmie z dnia 11 maja 2011 r. Przepis art. 64 § 2 k.p.a. stanowi podstawę do wezwania wnoszącego pismo do usunięcia braków polegających na tym, że nie czyni ono zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa. W niniejszej sprawie takim brakiem było niedołączenie do odwołania pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej przez osoby wnoszące odwołanie, wobec czego, w oparciu o cytowanych przepis organ wezwał do jego złożenia, co też uczyniono. Bezsporne jest natomiast, że za taki brak odwołania nie można uznać braku wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania – o tym co powinno zawierać odwołanie stanowią art. 63 § 2 i 3 oraz art. 128 k.p.a.
W konsekwencji, przy braku prośby, we wstępnej fazie postępowania odwoławczego organ odwoławczy nie mógł wyjaśniać, z jakich przyczyn doszło do uchybienia terminu, czy nastąpiło to bez winy strony, jak również czy strona miała świadomość uchybienia terminu. W związku z tym zarzut naruszenia art. 7 i art. 12 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 64 § 2 k.p.a. Sąd uznał za chybiony.
Nadto, odpowiadając na kolejny zarzut skargi Sąd stwierdza, że organ wydający decyzję nie ma obowiązku informowania stron o możliwości wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
W rozpatrywanej sprawie przedstawiając stan faktyczny sprawy Wojewoda zasadnie przyjął, że odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a., czemu nie zaprzeczano w skardze. Zasadne tym samym było - przy braku prośby o przywrócenie terminu – wydanie postanowienia w oparciu o dyspozycję art. 134 k.p.a.
W reasumpcji, mając na uwadze powyżej przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że prowadzone przez Wojewodę postępowanie oraz wydane w jego wyniku postanowienie były prawidłowe.
Przedmiotowa konkluzja prowadzić musiała do oddalenia wniesionej skargi, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł jak w pkt I wyroku na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania znajduje z kolei swoją podstawę w dyspozycji art. 200 i art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 29 ust. 1 ustawy dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r., Nr 146, poz. 1188 ze zm.) w zw. z § 2 ust. 1 i 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1648 ze zm.).