Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.
Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
Okręgowa Rada Adwokacka w G. pełnomocnikiem skarżącego w rozpatrywanej sprawie wyznaczyła adwokat A. S. – T., o czym Sąd został poinformowany pismem datowanym na dzień 29 grudnia 2015 r. (data wpływu – 4 stycznia 2016 r.).
W dniu 4 kwietnia 2016 r. doręczono wyznaczonemu pełnomocnikowi odpis wydanego w sprawie wyroku wraz z uzasadnieniem. Wcześniej, to jest w dniu 1 lutego 2016 r. pełnomocnik złożyła w imieniu skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, który został uwzględniony postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 lutego 2016 r.
W dniu 18 kwietnia 2016 r. adwokat A. S. – T. wysłała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku z dnia 17 grudnia 2015 r. Wraz z opinią do Sądu wysłany został wniosek o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu (sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej).
Na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy referendarz sądowy ustalił, że pełnomocnik składając ww. opinię nie miała świadomości co do tego, że w dniu 17 marca 2016 r. skarżący zmarł.
W tym stanie uznano, co następuje.
W świetle art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku - Prawo o adwokaturze (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 625 ze zm.) koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa. Z kolei zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W odniesieniu do adwokatów powyższe zasady od dnia 1 stycznia 2016 r. określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801).
Należy mieć jednakże na uwadze, że zgodnie z § 22 tego rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Do kwestii ustalania wynagrodzenia za pomoc prawną w drugiej instancji (rozpoczętej w istocie od momentu wydania wyroku oddalającego skargę, a zatem od dnia 17 grudnia 2015 r.) w sprawie wszczętej przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., to jest przed dniem 1 stycznia 2016 r., należy stosować przepisy dotychczasowe, tj. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.).
Stosownie do treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) tego rozporządzenia stawka minimalna za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji – 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł.
Zgodnie zaś z § 2 ust. 3 ww. rozporządzenia opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.
Ponieważ w niniejszej sprawie stawka minimalna określona w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) powołanego rozporządzenia wynosi 240 zł, wynagrodzenie należne pełnomocnikowi wyznaczonemu po wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie w pierwszej instancji za sporządzenie powyższej opinii przysługuje w wysokości 180 zł (75 % x 240 zł), co po podwyższeniu o 23 % stawkę podatku od towarów i usług daje finalnie kwotę 221,40 zł.
Orzekając w powyższym zakresie referendarz sądowy miał na względzie, że umocowanie do reprezentowania strony skarżącej przez adwokat A. S. – T. wygasło wraz ze śmiercią skarżącego. Należy mieć jednakże na uwadze, że w następstwie wyznaczenia przez Okręgową Radę Adwokacką w G. pełnomocnik z urzędu dokonała szeregu czynności stanowiących udzielenie skarżącemu pomocy prawnej. Istotne jest również to, że w momencie sporządzania opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej pełnomocnik nie miała świadomości co do zaistniałych zdarzeń. Odmowa przyznania wynagrodzenia byłaby w tej sytuacji sprzeczna z regulacją art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku - Prawo o adwokaturze, zgodnie z którą koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa.
Z powyższych względów, referendarz sądowy działając na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz cytowanych powyżej przepisów orzekł jak w sentencji postanowienia.