Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 11 lutego 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględnił skargę Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe – Nadleśnictwa [...] i uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 5 czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych.
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikom strony skarżącej w dniu 8 marca 2021 r. (potwierdzenie odbioru - k. 56 akt sądowych) oraz pełnomocnikowi organu administracji publicznej w dniu 3 marca 2021 r. (urzędowe poświadczenie przedłożenia – k. 52 akt sądowych).
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 30 kwietnia 2021 r. stwierdzono, że wdany w spawie wyrok jest prawomocny od dnia 8 kwietnia 2021 r.
W dniu 14 maja 2021 r. (data nadania) reprezentowany przez pełnomocnika organ administracji publicznej wniósł do Sądu skargę kasacyjną od wydanego w dniu 11 lutego 2021 r. wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej pełnomocnik organu wskazał, że w dniu 7 maja 2021 r. do Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wpłynął wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 857/20 wraz z aktami administracyjnym oraz klauzulą jego prawomocności.
W wyniku poczynionych przez organ ustaleń stwierdzono, że na elektroniczną skrzynkę podawczą organu w dniu 3 marca 2021 r. nie wpłynął przedmiotowy wyrok. Ustalenia telefoniczne pełnomocnika z Biurem Informacji WSA w Gdańsku świadczą, że poczta została nadana na RZGW w [...]. Niestety do dnia sporządzania wniosku o przywrócenie terminu nie udało się potwierdzić, czy rzeczywiście orzeczenie zostało doręczone. Wygenerowane z systemu e-PUAP urzędowe poświadczenie przedłożenia nie zawierało jakiegokolwiek załącznika stanowiącego doręczany dokument.
Pełnomocnik organu powołał się nadto na okoliczność, że skrzynki e-PUAP nie działają prawidłowo i wielokrotnie, mimo posiadania przez nadawcę UPP, pisma faktycznie nie wpływają. Wadliwie działający system doręczeń poprzez e-PUAP może być uznany za przesłankę wskazującą na brak winy w uchybieniu terminowi do złożenia skargi kasacyjnej.
Niezależnie od tego istnieje wątpliwość, czy wyrok został skierowany do właściwego organu. Wobec okoliczności, że z UPP wynika, iż Identyfikator poświadczenia: [...] świadczy o nadaniu poczty do adresata PGW Wody Polskie - RZGW [...] uzasadnione jest stanowisko, że odpis orzeczenia nie został skierowany do Dyrektora Zarządu Zlewni w [...]. W związku z powyższym termin na złożenie skargi kasacyjnej biegnie od dnia doręczenia odpisu wyroku, to jest od dnia 7 maja 2021 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.").
Podkreślić należy, że dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć m.in. zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminowi wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, prowadząc do bezskuteczności podjętej czynności, o czym wyraźnie stanowi art. 85 p.p.s.a.
Od negatywnych skutków uchybienia terminowi strona może bronić się wyłącznie poprzez złożenie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. W świetle art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z przytoczonego przepisu wynika, że sąd postanawia o przywróceniu terminu, jeżeli strona wykaże, że w okresie, w którym powinna dokonać czynności w postępowaniu sądowym, nie dokonała jej bez swojej winy.
Przesłanki przywrócenia terminu, wynikające z art. 87 p.p.s.a., to:
- - uprawdopodobnienie przez podmiot zainteresowany braku swojej winy;
- - wniesienie wniosku o przywrócenie terminu,
- - dochowanie terminu do wniesienia powyższego wniosku i dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin.
Podkreślić należy, iż brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku.
Podnieść należy, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W razie, gdy ustalone przez sąd okoliczności uchybienia terminu świadczą o zachowaniu się strony noszącym znamiona winy – w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, sąd nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się bowiem z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony.
Przenosząc powyższe zapatrywania w realia rozpatrywanej sprawy Sąd uznał, że organ nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Zdaniem pełnomocnika organu, za zasadnością wniosku przemawia to, że odpis wyroku wraz z uzasadnieniem nie został organowi skutecznie doręczony. Jednakże na okoliczność tę, poza dywagacjami odnośnie powszechnie znanych problemów z dokonywaniem doręczeń za pomocą środków komunikacji elektronicznej, pełnomocnik organu nie przytoczył żadnych wiarygodnych argumentów, które podważyłyby udokumentowany za pomocą urzędowego poświadczenia przedłożenia skutek doręczenia. Znajdujący się w aktach sprawy wydruk dokumentu elektronicznego z dnia 3 marca 2021 r. (k. 80 akt sądowych) potwierdza tymczasem jednoznacznie, że adresowana do organu przesyłka, w postaci załączników, zawierała zarówno skierowane do organu pismo przewodnie, jak i przedmiotowy odpis wyroku wraz z uzasadnieniem. Dokument ten wygenerowany został przez system teleinformatyczny Sądu automatycznie. Wygenerowanie w treści pisma wskazania dołączanych załączników jest jednoznaczne z ich wysłaniem. Kwestie te są ze sobą powiązane i z technicznego punktu widzenia nie jest możliwe wygenerowanie i wysłanie pisma wskazującego na dodanie załączników bez ich wysłania.
Co więcej, wbrew podnoszonej we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej argumentacji, przesyłka zawierająca m.in. odpis wyroku z uzasadnieniem została nadana na właściwy adres elektroniczny organu. Preferowany przez organ sposób doręczeń jak i - co warte podkreślenia - adres elektroniczny został jednoznacznie wskazany w piśmie Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 10 listopada 2020 r. nr [...], w którym wprost wskazano, że kierowaną do Zarządu Zlewni w [...] korespondencję należy wysyłać na skrzynkę: "[...]", w tytule wpisując: "Zarząd Zlewni w [...]". Przedmiotowa przesyłka została doręczona przez Sąd na wskazany adres i w pożądany przez organ sposób. Widniejący w urzędowym poświadczeniu przedłożenia identyfikator poświadczenia "[...]" jak i nazwa adresata dokumentu – "PGW Wody Polskie – RZGW [...]" wynika nie z błędu pracownika sekretariatu wykonującego czynność techniczną wysyłki korespondencji lecz wyłącznie ze specyfiki funkcjonowania systemu teleinformatycznego, który po wpisaniu przez pracownika sekretariatu Sądu pełnego adresu odbiorcy (to jest "[...]") automatycznie generuje identyfikator podmiotu.
Fakt, że ten sam adres elektroniczny odnosi się do korespondencji kierowanej do Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] jak i Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] oznacza, że organy PGW Wody Polskie winny wprowadzić skuteczny (również w płaszczyźnie procesowej) mechanizm rozdziału korespondencji kierowanej na wskazany wyżej adres elektroniczny. Brak takiego mechanizmu w żaden sposób nie może usprawiedliwiać organu. W konsekwencji uznać należy, że doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem było w pełni skuteczne, natomiast leżące po stronie organu kwestie organizacyjne dotyczące obiegu dokumentów doręczanych w formie elektronicznej nie mogą wpływać na postrzeganie powyższego doręczenia jako wadliwego.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia.