Uzasadnienie
Decyzją z dnia 20 listopada 2008 r. nr [...] Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych uchylił decyzję Prezydenta Miasta i Gminy z dnia 29 września 2008 r. nr [...] orzekającą o wymeldowaniu z pobytu stałego T. S. z lokalu nr [...] na Osiedlu [...] w S. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania, wskazując w uzasadnieniu, iż organ pierwszej instancji nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Głównym zagadnieniem w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy T. S. zamieszkuje w spornym lokalu, czy znajduje się tam jej centrum życiowe, czyli miejsce, gdzie koncentrowałby się ogół najważniejszych spraw życiowych. Organ odwoławczy ma wątpliwości czy sporny lokal, którego dotyczy postępowanie jest centrum życiowym T. S., czy też wymieniona zamieszkuje w innym miejscu.
W niniejszej sprawie zebrano materiał dowodowy w postaci zeznań strony i wyniku kontroli meldunkowej. Jednakże nie rozstrzygnięto w sposób nie budzący wątpliwości, że T. S. opuściła przedmiotowy lokal w sposób dobrowolny i trwały. Po pobycie za granicą powróciła do miejsca zameldowania stałego. Przedstawiła dokumenty potwierdzające jej powrót do kraju oraz domu. Decyzję organu pierwszej instancji odebrała w miejscu zameldowania. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał jakie środki dowodowe powinien zastosować organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Powyższa decyzja została zaskarżona przez C. S. Skarżący zarzucił naruszenie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych i wniósł o jej uchylenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi zawarł polemikę wobec stanowiska Wojewody wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Wskazał, że centrum życiowe jego byłej żony jest poza granicami kraju.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda i wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W świetle zarzutów podniesionych w skardze punkt wyjścia do rozważań na temat prawidłowości procedowania przez organy administracji jak i wydanych w toku postępowania aktów administracyjnych stanowić winna wykładnia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który w dacie orzekania przez organy administracji stanowił, iż organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Sąd zwraca uwagę, iż instytucje zameldowania oraz wymeldowania z lokalu mają charakter wyłącznie ewidencyjny i jako takie – nie rodzą żadnych uprawnień do lokalu, ani też nie przesądzają o ich utracie. Są to zatem wyłącznie akty, których istota sprowadza się do administracyjnej rejestracji danych o rzeczywistym miejscu pobytu oznaczonej osoby.
W całej rozciągłości podzielić należy zaś pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażony w wyroku z dnia 22 września 2005 r. (sygn. akt IV SA/Wa 600/05, baza Lex nr 192912), w świetle którego miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. Miejscem stałego pobytu jest równocześnie miejsce, w pobliżu którego lub w możliwie jak najmniejszym oddaleniu od którego zameldowany stara się koncentrować miejsce pracy lub nauki (ewentualnie miejsce dojazdu do miejsc pracy lub nauki), miejsca robienia zakupów i korzystania z usług, opieki medycznej, itd.
Stąd też wieloaspektowość stanu przebywania na stałe w danym lokalu musi prowadzić do wniosku, iż sam fakt przejściowej nieobecności czy też występowanie nawet regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania nie upoważniają jeszcze do automatycznego stwierdzenia, iż zameldowany opuścił je w rozumieniu, jakie nadaje temu terminowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
O stosownym opuszczeniu może być mowa dopiero wtedy, gdy całokształt zachowań zameldowanego będzie wskazywał na to, iż lokal, w którym był na stałe zameldowany, przestał być miejscem koncentracji jego interesów życiowych.
W tym świetle podnieść również należy, iż organy administracyjne obu instancji, wydając decyzje w określonej sprawie, winny uwzględniać fakt wydania przez Trybunał Konstytucyjny w dniu 27 maja 2002 r. orzeczenia o niezgodności z Konstytucją art. 9 ust. 2 w/w ustawy (sygn. akt K 20/01, publ. OTK-A 2002/3/34). Organy administracji nie badają zatem uprawnień danej osoby do przebywania w lokalu. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 1999 r., V SA 252/99, baza Lex nr 49952 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2000 r., V SA 1784/99, baza Lex nr 49415) stosowne ustalenia winny się koncentrować jedynie wokół tego, czy dana osoba opuściła lokal i czy opuszczenie to nastąpiło w sposób dobrowolny i trwały. Co istotne, takie ustalenia muszą być dokonane w sposób rzetelny z poszanowaniem reguł wyznaczonych przez kodeks postępowania administracyjnego, przy czym organ administracji zobowiązany jest mieć na względzie zwłaszcza art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Generalnie zadaniem organu administracji publicznej jest bowiem wyczerpujące zebranie materiału dowodowego i wyjaśnienie okoliczności sprawy w sposób przekonywujący.
Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego z punktu widzenia zaistnienia przesłanki do wymeldowania uzasadnia ocenę dokonaną przez organ odwoławczy. Zważywszy niewątpliwy fakt opuszczenia przez T. S. lokalu, istotnym w sprawie było ustalenie - czy opuszczenie miało charakter trwały i dobrowolny i jak słusznie podkreślił organ odwoławczy, tej przesłanki organ pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób nie budzący wątpliwości.
W reasumpcji powyższych rozważań uznać należało, iż organ I instancji z naruszeniem podstawowych reguł postępowania administracyjnego wadliwie uznał, że zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie. Nie zostały podjęte bowiem wszelkie kroki celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ I instancji nie przeprowadził czynności umożliwiających stwierdzenie czy opuszczenie lokalu było trwałe i dobrowolne. Nie zebrał materiału, który umożliwiłby dokonanie oceny prawnej, czy wyjazd za granicę uczestniczki postępowania był jedynie czasowy i w związku z tym, lokal nr [...] przy ul. Osiedle [...] w S. jest nadal adresem pod którym chce ona zamieszkiwać z zamiarem stałego pobytu. Brak powyższych ustaleń organu pierwszej instancji przesądza o nietrafności zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 6 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Organ odwoławczy zasadnie uznał, że wadliwie przeprowadzone postępowanie przez organ pierwszej instancji powinno być przeprowadzone ponownie celem ustalenia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przy wykorzystaniu środków dowodowych temu służących.
Na marginesie jedynie wskazać należy, w związku z oświadczeniem skarżącego złożonym przed Sądem na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2009r., że - mimo ustalonego przez sąd powszechny obowiązku wyprowadzenia się jego byłej żony do lokalu socjalnego, nie podjęła ona dotychczas żadnych działań prawnych aby go uzyskać – iż przedmiotowa okoliczność nie ma wpływu na ocenę prawną przesłanek istotnych w postępowaniu o wymeldowanie. Sposobem na wykonanie pkt V postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 8 stycznia 2008r. nie jest złożenie wniosku o wymeldowanie byłej żony z przedmiotowego lokalu.
W tym stanie sprawy, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.