Uzasadnienie
W dniu 17 lipca 2017 Z. Ł. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia 29 maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy.
Postanowieniem z dnia 5 października 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 682/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił opisaną wyżej skargę Z.Ł. Podstawę odrzucenia skargi stanowił art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., obecnie Dz.U. 2018, poz. 1302, dalej jako p.p.s.a.).
W dniu 23 stycznia 2018 r. Z. Ł. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 5 października 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 682/17.
Na wniosek strony referendarz sądowy przyznał Z.Ł. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie adwokata (postanowienie z dnia 20 kwietnia 2018 r., sygn.. akt III SA/Gd 89/18).
Uzupełniając skargę ustanowiony z urzędu pełnomocnik strony wskazał w piśmie procesowym z dnia 12 czerwca 2018 r., że podstawę wznowienia stanowi art. 271 pkt 2 ustawy p.p.s.a. Zdaniem pełnomocnika w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 682/17 Z.Ł. został bowiem pozbawiony możliwości działania tj. zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi z dnia 5 października 2017 r. Odpis postanowienie został przesłany do skarżącego na adres: skrytka pocztowa [...] U.P.P. nr [...] w G. ul. [...] 10 G. Przesyłka była dwukrotnie awizowana. Pismem z dnia 20 września 2017 r. skarżący wskazał zaś, iż jego aktualnym miejscem pobytu jest Areszt Śledczy w B. Postanowienie z dnia 5 października 2017 r. zostało ponownie wysłane na niewłaściwy adres tj. na adres ww. skrytki pocztowej. Pełnomocnik wskazał, że z akt sprawy wynika, że ponownie nie było doręczone. Tym samym w ocenie pełnomocnika nie można uznać aby postanowienie o odrzuceniu skargi w ogóle zostało skutecznie doręczone stronie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopuszcza możliwość obalenia prawomocnego orzeczenia, jednak tylko w sytuacji, gdy zapadło ono z pogwałceniem obowiązujących zasad prawa i jest sprzeczne z rzeczywistym stanem sprawy. Wniesienie skargi o wznowienie powoduje uruchomienie trzyfazowego postępowania, w którym, w pierwszej fazie następuje badanie wymagań formalnych skargi o wznowienie postępowania i dopuszczalności wznowienia postępowania na posiedzeniu niejawnym (art. 280 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2018 r., poz. 1320, dalej w skrócie p.p.s.a.), następnie badanie jego dopuszczalności na rozprawie (art. 281 p.p.s.a.), zaś w trzeciej, wówczas gdy pozytywnie zakończona zostanie faza druga - rozpoznanie sprawy na nowo, w granicach jakie zakreśla podstawa wznowienia (art. 281, 282 p.p.s.a.).
Kierując się tą konstrukcją oraz mając na uwadze przepis art. 280 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że Sąd wstępnie bada na posiedzeniu niejawnym wymagania formalne skargi o wznowienie postępowania sądowego, a więc czy skarga została wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, wobec treści skargi o wznowienie postępowania, Sąd nie odrzucił skargi na posiedzeniu niejawnym, lecz wyznaczył rozprawę (zdanie drugie cyt. art. 280 § 1 p.p.s.a.). W pierwszej fazie postępowania wznowieniowego bada się bowiem jedynie ten element postępowania czy w ogóle wskazana przesłanka wznowieniowa została wymieniona w przepisach art. art. 271-273 p.p.s.a. Natomiast jej merytoryczna ocena należy do kolejnej fazy postępowania.
Dyspozycja art. 271 p.p.s.a. wskazuje na możliwość wznowienia postępowania sądowego z przyczyn nieważności - w pkt 2 tego przepisu ustawodawca postanowił, iż można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli wskutek naruszenia przepisów strona była pozbawiona możliwości działania; nie można jednak żądać wznowienia postępowania, jeżeli przed uprawomocnieniem orzeczenia niemożność działania ustała.
Tym samym koniecznym jest nie tylko spełnienie dwóch przesłanek pozytywnych - po pierwsze aby w sprawie doszło do naruszenia przepisów, po drugie aby istniał związek przyczynowy pomiędzy naruszeniem przepisów a pozbawieniem strony możliwości działania.
Pojęcie niemożności działania nie posiada bliższego określenia zarówno w teorii. jak i w orzecznictwie. Zdaniem Sądu, niemożność działania czyli niemożność obrony swych praw, jest pozbawieniem możliwości podejmowania w procesie czynności procesowych, przy czym konieczne jest wykazanie, iż zachodzi związek przyczynowy między naruszeniem prawa procesowego a pozbawieniem strony możliwości działania. Natomiast o pozbawieniu strony możliwości działania można mówić wtedy, gdy nie dano jej w ogóle możliwości działania. W innych przypadkach zachodzi tylko utrudnienie działania, co nie uzasadnia wznowienia postępowania (por. uchwała Sądu Najwyższego z 14 kwietnia 1980 r. w sprawie III CZP 19/80, opubl. w OSNCP1980, nr 11, póz. 250).
Badając skargę o wznowienie postępowania sądowo – administracyjnego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 października 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 682/17 odrzuceniu skargi Z. Ł. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia 29 maja 2003 r. nr [...] Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznał, że złożona przez skarżącego skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem o odrzuceniu skargi nie opiera się na podstawie wznowieniowej określonej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a.
Brakiem ustawowej podstawy wznowienia postępowania jest bowiem nie tylko sytuacja gdy skarga w ogóle nie opiera się na jednej z podstaw wznowienia opisanych w p.p.s.a., ale również gdy powołana podstawa treściowo odpowiada powyższym przepisom, ale już tylko na podstawie oceny akt sprawy sąd władny jest ocenić, że powołane przez stronę przesłanki nie stanowią rzeczywistej podstawy wznowienia (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 44/10, System Informacji Prawnej Lex nr 5990926).
Z treści skargi o wznowienie jak i z dalszych pism procesowych złożonych w sprawie wynika, że skarżący upatruje podstawę wznowieniową w naruszeniu przepisów prawa pozbawiających go możności działania (art. 271 pkt 2 p.p.s.a).
Nie mniej jednak wskazywane w skardze argumenty, w tym niedoręczenie skarżącemu, jak twierdzi w skardze, postanowienia o odrzuceniu skargi, co uniemożliwiło mu zaskarżenie tego orzeczenia oraz przekazanie przez skarżącego Sądowi informacji co miejsca pobyty (areszt śledczy), w żaden sposób nie przemawiają za uznaniem, że ww. podstawa wznowieniowa – jako rzutująca na nieważność postępowania - jest podstawą rzeczywistą.
Należy w pierwszej kolejności zauważyć, że argumentacja, którą posługuje się skarżący odnosi się do okoliczności, które miały miejsce już po wydaniu przez Sąd postanowienia o odrzuceniu skargi.
Dalej Sąd stwierdza, że w toku postępowania zakończonego postanowieniem z dnia 5 października 2017 r. skarżący został pouczony o treści art. 46, art. 47, art. 70 § 1 i § 2, art. 210 § 1 p.p.s.a. Został również wezwany do uiszczenia wpisu od skargi. Obie ww. przesyłki zostały odebrane osobiście przez skarżącego w dniu 8 września 2017r., co wynika ze zwrotnych poświadczeń odbioru znajdujących się w aktach sprawy o sygn. akt III SA/Gd 682/17 (k. 18 i 19).
Również izolacja penitencjarna skarżącego oraz jej skutki musi być oceniana w tych samych kategoriach. Postanowienie tutejszego Sądu z dnia 5 października 2017 r. o odrzuceniu skargi zostało w trybie art. 73 p.p.s.a doręczone skarżącemu na podany przez niego adres. Jakkolwiek w dniach awizowania przesyłki zawierającej ww. postanowienie oraz później skarżący przebywał w zakładzie penitencjarnym, zawiadomił zaś Sąd o zmianie miejsca swojego pobytu listem, który wprawdzie nosi datę 20 września 2017r., ale został nadany dopiero w dniu 27 października 2016r., zaś do Sądu wpłynął 20 listopada 2017 r.
Jako że skarżący zastał poinformowany przez Sąd o obowiązku wynikającym art. 70 § 1 p.p.s.a. i tego obowiązku w odpowiednim terminie nie dopełnił, brak jest możliwości uznania za zasadne stanowiska skarżącego, że postanowienie Sądu z dnia 5 października 2016 r. nie zostało mu doręczone.
Wymaga również podkreślenia, że w postępowaniu zakończonym postanowieniem z dnia 5 października 2018 r. skarżący nie składał wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zawarte w skardze twierdzenie, że w tym postępowaniu naruszono prawo nie przyznając mu adwokata z urzędu, nie znajduje więc oparcia w materiale zgromadzonym w aktach sprawy o sygn. akt III SA/Gd 682/17.
Z treści skargi o wznowienie jak i ze znajdujących się w aktach pism procesowych nie wynika, że skarżący podnosił inne argumenty, zmierzające do wykazania, że postępowanie przed sądem administracyjnym zakończone postanowieniem z dnia 5 października 2017r. o odrzuceniu skargi na uchwałę Rady Gminy S. dotknięte było inną wadą określoną w art. 271 - 273 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 281 p.p.s.a., ze względu na brak ustawowej podstawy wznowienia odrzucił skargę.