Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 11 marca 2020 r. M. D. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o udzielenie świadczeń finansowych z pomocy społecznej w celu sfinansowania jego zadłużenia w płatnościach za lokal mieszkalny wskazując, że zadłużenia tego nie jest w stanie pokryć ze względu na fakt przebywania w Zakładzie Karnym.
Decyzją z dnia 5 maja 2020 r., wydaną na podstawie art. 13 ust. 1 i art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 1507 ze zm., dalej zwanej " ustawą"), Prezydent Miasta odmówił przyznania wnioskującemu zasiłku celowego na pokrycie zadłużenia za lokal przy ul. T. [...].
Uzasadniając wydaną decyzję organ pierwszej instancji, wskazując na treść art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, wyjaśnił, że w świetle przeprowadzonego rodzinnego wywiadu środowiskowego wnioskujący odbywa karę pozbawienia wolności od dnia 29 sierpnia 2017 r. do dnia 27 sierpnia 2026 r.
W złożonym odwołaniu M. D. wniósł o pozytywne załatwienie sprawy podnosząc, że nie posiada środków finansowych na pokrycie swego zadłużenia z uwagi na brak zatrudnienia, świadczenia emerytalnego, a także ze względu na swój zły stan zdrowia, a jego sytuacja jest znana organowi, skoro uzyskiwał zasiłek stały i zasiłek celowy.
Decyzją z dnia 17 lipca 2020 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując art. 138 § pkt 1 k.p.a. i art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji co do braku możliwości uwzględnienia wniosku skarżącego z uwagi na odbywanie kary pozbawienia wolności. Jak bowiem ustalono w sprawie skarżący bezspornie nadal odbywa karę pozbawienia wolności, zaś przepis art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej nie pozwala w swym jasnym i wyraźnym brzmieniu na przyznanie zasiłku celowego osobom odbywającym karę pozbawienia wolności, choćby byli obarczeni chorobą czy też byli pozbawieni pracy przebywając w zakładzie karnym.
M. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, podnosząc że jego zadłużenie wynosi ponad 18.000 zł, którego nie jest w stanie zapłacić, ze względu na pobyt w zakładzie karnym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a." stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie mogła zostać uwzględniona.
Skarżący zwrócił się do organu pierwszej instancji o udzielenie świadczeń finansowych z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego, a działania organów administracji publicznej w tym zakresie regulowane są przepisami ustawy z dnia z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.
Jak wynika z art. 2 ust. 1 ustawy, świadczenia z pomocy społecznej mają na celu – zgodnie z polityką społeczną państwa - umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których te osoby nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
W następnych artykułach, w szczególności – w art. 7, ustawa wskazuje, w jakich sytuacjach i komu udzielić można świadczeń z zasobów pomocy społecznej, a w art. 13 – że prawo do świadczeń z pomocy społecznej nie przysługuje, z wyjątkiem osób odbywających karę pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, osobom odbywającym karę pozbawienia wolności.
W sprawie niniejszej, po rozpatrzeniu wniosku M. D., organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Odmowa udzielenia skarżącemu świadczeń finansowych nastąpiła zatem w myśl przytoczonego przepisu.
Stanowisko to, utrzymane w mocy przez organ drugiej instancji, jest zgodne z prawem. Przepis art. 13 ustawy ma charakter bezwzględnie obowiązujący, tzn. nie uprawnia organów administracji publicznej do stosowania go na zasadzie uznania. Oznacza to, że fakt odbywania kary pozbawienia wolności sprawia, że osoby odbywające karę pozbawienia wolności tracą prawo do świadczeń pomocowych i nie mogą nabyć uprawnień w trakcie odbywania tej kary. Przy orzekaniu brana jest pod uwagę sytuacja w dacie orzekania przez organ administracji publicznej.
Skoro już z wniosku skarżącego wynikało, że wnioskujący o udzielenie pomocy społecznej przebywa w zakładzie karnym, a okoliczność tę potwierdziły ustalenia z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, to ustalenie tej okoliczności skutkowało bezwzględnie odmową przyznania pomocy społecznej z tej przyczyny. Stan taki motywowany jest faktem, że osoba osadzona pozostaje na utrzymaniu Państwa, w związku z czym powinna mieć zapewnione przez zakład karny, w którym przebywa, odpowiednie warunki mieszkaniowe, opiekę zdrowotną, posiłki, odzież, nie ma zatem potrzeby dodatkowego dofinansowania jej podstawowych potrzeb bytowych, a tym bardziej finansowania innych potrzeb, w tym artykułowanej przez skarżącego potrzeby spłaty zadłużenia z tytułu posiadania lokalu mieszkalnego.
Oceniając prawidłowość przeprowadzonego postępowania i zastosowanie przepisów prawa materialnego nie można stwierdzić, by organy orzekające w sprawie z wniosku skarżącego naruszyły prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku skargę, jako bezzasadną, oddalił na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.