Uzasadnienie
M. G., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą A., świadczył w okresie od czerwca 2006 r. do października 2013 r. na rzecz Starosty usługi dozoru i przechowywania pojazdów.
Pismem z dnia 2 czerwca 2014 r. M. G. wniósł do Starosty wniosek o przyznanie wynagrodzenia z tytułu dozoru nad usuniętymi z drogi i przechowywanymi na parkingu pojazdami, w tym.m.in. samochodem marki Honda Civic, usuniętym z drogi w m. Ż. w dniu 15 sierpnia 2008 r. i następnie przechowywanym przez wnioskodawcę.
Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2014 r., nr [...] Starosta odmówił wszczęcia postępowania w sprawie.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 61 a Kpa w zw. z art. 130 a ust. 10 h łącznie z art. 130 a ust. 5 f, ust. 10 ust. 10d, ust. 10f ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz.U 2012, poz. 1137 ze zm.), art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U 2010 Nr 152, poz. 1018) oraz § 3 pkt 1 lit. a Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U 2011, Nr 46, poz. 237) w zw. z art. 102 § 1 i art. 174 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2012, poz. 1015 ze zm.).
Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy wskazano, że samochód istotnie został usunięty z drogi w dniu 15 sierpnia 2008 r., na polecenie funkcjonariusza Policji a następnie przetransportowany i przechowywany na parkingu strzeżonym prowadzonym przez wnioskodawcę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Pojazd nie został odebrany przez właściciela. W dniu 29 października 2013 r. Starosta na mocy art. 130 a ust. 5 f ustawy Prawo o ruchu drogowym jako organ właściwy w sprawie usuwania pojazdów z drogi w trybie w przepisów art. 130 a tej ustawy, fizycznie odebrał przedmiotowy pojazd z parkingu.
Następnie przystąpił do zgromadzenia niezbędnego materiału dowodowego celem wszczęcia przez Sądem Rejonowym postępowania cywilnego w przedmiocie orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Jednakże do chwili wydania niniejszego postanowienia nie zostało wydane prawomocne orzeczenie o przepadku.
W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 130 a ust. 10 h organem właściwym dla wydania decyzji o zapłacie tych kosztów w istocie jest Starosta, jednakże warunkiem koniecznym dla wszczęcia postpowania w przedmiocie ustalenia tych kosztów, jest zakończenie postępowania sądowego w sprawie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. W przedmiotowej sprawie postępowanie takie nie zostało wszczęte, wobec czego, w ocenie organu, strona przedwcześnie wystąpiła z żądaniem przyznania kosztów dozoru oraz wynagrodzenia za sprawowany dozór.
Organ zauważył, że stan prawny wynikający z wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw nie przewiduje odrębności proceduralnej w sprawach ponoszenia kosztów przechowywania pojazdów, aniżeli określonych w art. 10 a ust. 10 h ustawy - Prawo o ruchu drogowym.
W zażaleniu na postanowienie M. G. stanął na stanowisku, że okoliczność wszczęcia lub zakończenia postępowania sądowego w przedmiocie przepadku nie ogranicza możliwości żądania przez dozorcę należnego mu wynagrodzenia oraz kosztów związanych z dozorem nad pojazdem od właściwego organu, co wynika wprost z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z § 6 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Postanowieniem z dnia 10 września 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
W ocenie Kolegium ustalony w sprawie stan faktyczny potwierdza, że skoro nie ma podstaw do zastosowania art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, należało odmówić wszczęcia postępowania. Dopiero po orzeczeniu przepadku pojazdu Starosta rozstrzygający sprawę na podstawie art. 130 a ust. 10 h ustawy Prawo o ruchu drogowym, będzie miał obowiązek orzec o kosztach przechowywania pojazdu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. G. wniósł o uchylenie postanowienia Kolegium i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji podnosząc zarzuty naruszenia art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z § 6 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 107 i art. 138 § 1 KPA.
W skardze wskazano na wstępie, że w chwili obecnej skarżący nie jest co prawda związany ze Starostą umową o świadczenie usług przechowywania pojazdów, przy czym faktycznie tych usług nie świadczy, bowiem wszystkie pojazdy (za wyjątkiem jednego motoroweru) będące przedmiotem przechowywania zostały przez organ odebrane od skarżącego najpóźniej w październiku 2013 r. Skarżący wielokrotnie bezskutecznie zwracał się do Starosty z wnioskiem o dokonanie na swoją rzecz zwrotu wydatków poniesionych z wykonywanym dozorem oraz wynagrodzenie za dozór pojazdów. Wnosił także o połączenie postępowań w sprawie dotyczących poszczególnych pojazdów, bowiem cały prowadzony przez skarżącego parking przeznaczony był wyłącznie na potrzeby przechowywania pojazdów zabezpieczonych na podstawie art. 130a ustawy o Prawo o ruchu drogowym.
Skarżący podtrzymał stanowisko, że w sprawie powinny znaleźć zastosowanie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z § 6 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które w sposób jednoznaczny przyznają skarżącemu jako przechowawcy pojazdów prawo do uzyskania stosownego wynagrodzenia i zwrotu wydatków. Powoływanie się przez organ na § 3 ust. 1 lit a ww. rozporządzenia skarżący uznaje za nieuprawnione. Przepis ten, podobnie jak § 4 rozporządzenia mają bowiem charakter ogólny i dotyczą wyłącznie przypadków związanych z przechowywaniem, oszacowaniem i sprzedażą ruchomości po chwili przejścia ich własności na podstawie m.in. orzeczenia sądu na własność powiatu. Zdaniem skarżącego zakładając racjonalność ustawodawcy § 6 rozporządzenia jest szczególnym uregulowaniem zasad przechowywania rzeczy ruchomych oraz uzyskiwania z tego tytułu zwrotu kosztów oraz wynagrodzenia przez dozorcę przed datą przejścia własności ruchomości na rzecz powiatu.
Przepis § 6 rozporządzenia stanowi zatem lex specialis w stosunku do § 3 rozporządzenia. Uzasadniając zajęte w tej sprawie stanowisko w skardze powołano się na orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 października 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 358/09. Zaskarżone postanowienie zostało tym samym, w ocenie strony, wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie ma podstaw do odroczenia w czasie obowiązku zaspokojenia przez organ roszczeń skarżącego jako przechowawcy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a."). Sąd nie jest jednak uprawniony do kontrolowania zaskarżonych decyzji z punktu widzenia ich celowości i słuszności.
Skarga nie mogła zostać uwzględniona
Działania strony skarżącej zmierzają do uzyskania od organów wynagrodzenia za dozór sprawowany nad pojazdami usuniętymi z drogi, w tym m.in. przedmiotowym samochodem marki Honda Civic i następnie przechowywanym przez wnioskodawcę. Jak wynika z bezspornie ustalonego w sprawie stanu faktycznego przedmiotowy samochód w dniu 29 października 2013 r. został odebrany z parkingu skarżącego przez Starostę. Organ przystąpił następnie do gromadzenia niezbędnego materiału dowodowego celem wszczęcia przed Sądem Rejonowym postępowania cywilnego w przedmiocie orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz powiatu. W chwili orzekania o zgłoszonym przez skarżącego żądaniu przyznania wynagrodzenia za dozór nie zostało jednak wydane jeszcze prawomocne orzeczenie o przepadku roweru na rzecz powiatu.
Odnosząc się do meritum sprawy wskazać zatem należy, że z akt sprawy i twierdzeń skarżącego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że własność pojazdu nie przeszła na powiat. Powyższa okoliczność, wbrew stanowisku strony skarżącej, ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy zważywszy na treść regulacji wynikającej z art. 130 a ustawy - Prawo o ruchu drogowym.
Zgodnie z art. 130a ust. 10 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach o których mowa w art. 130a ust. 1 i ust. 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Przepis ten stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy w terminie 4 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu nie został ustalony jego właściciel lub osoba uprawniona do jego odbioru, pomimo dołożenia należytej staranności w jej poszukiwaniu, o czym stanowi ust. d przytoczonego artykułu. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z akt, przedmiotowy pojazd pomimo powiadomienia nie został odebrany przez właściciela lub inną uprawnioną osobę.
W myśl art. 130a ust. 10f do wykonania orzeczenia sądu o przepadku pojazdu zobowiązany jest starosta, a jego wykonanie następuje w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwzględnieniem przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, natomiast ust. 10h wskazuje, że koszty związane z usuwaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ustępu 10 d i 10i, a decyzję taką wydaje starosta. Należy przy tym podkreślić, że w przepisie ust. 10f poprzez określenie "po zakończeniu postępowania" rozumie się zakończenie postępowania sądowego w przedmiocie stwierdzenia przepadku pojazdu na rzecz powiatu.
W przypadku odbioru pojazdu przez właściciela, pojazd wydaje się po uiszczeniu przez właściciela opłaty ustalonej przez dozorującego w oparciu o uchwałę Rady Powiatu. Koszty te, w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu przez właściciela bądź osobę uprawnioną w ustawowym terminie, ponoszone są przez powiat w oparciu o art. 102 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i obejmują jedynie rzeczywiste konieczne wydatki poniesione przez dozorcę związane ze sprawowaniem dozoru nad pojazdem. Przy tym postępowanie w przedmiocie ustalenia kosztów dozoru może być wszczęte dopiero po zakończeniu postępowania w przedmiocie orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz powiatu, bowiem zgodnie z art. 130a ust. 10 f do wykonania orzeczenia sądu o przepadku pojazdu zobowiązany jest starosta, a jego wykonanie następuje właśnie w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten stanowi zatem nie tylko materialnoprawne przesłanki dla orzekania w kwestii ponoszenia kosztów, ale określa jednocześnie wprost tryb postępowania w tymże zakresie.
Tym samym, przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie znajdują zastosowania w przedmiotowym przypadku, ponieważ zgodnie z § 3 pkt 1 lit. a przepisy działu II rozdziału 6 tejże ustawy dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości, stosuje się w stosunku do ruchomości, które stały się własnością powiatu na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu o przepadku.
Odnosząc przytoczone przepisy prawa do sytuacji zaistniałej w przypadku przedmiotowego pojazdu, należy stwierdzić, że bezsprzecznym pozostaje fakt ich usunięcia z drogi i przechowywani na parkingu skarżącego. W stosunku do pojazdu nie wydano jednak jak dotąd prawomocnego orzeczenia o przepadku.
Co więcej, należy również zauważyć, że stan prawny wynikający z wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw nie przewiduje odrębności proceduralnej w sprawach ponoszenia kosztów przechowywania pojazdów, niżeli określony w art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym. Należy przy tym uściślić, że podczas rozliczania tych kosztów wymagane jest uwzględnię ustaleń wynikających z art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.
W myśl art. 130a ust. 10h organem właściwym dla wydania decyzji o zapłacie tych kosztów w istocie jest starosta, jednakże warunkiem koniecznym dla wszczęcia postępowania w przedmiocie ustalenia tych kosztów jest zakończenie postępowania sądowego w sprawie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. W przedmiotowej sprawie postępowanie takie nie zostało wszczęte, wobec czego należy stwierdzić, że strona przedwcześnie wystąpiła z żądaniem przyznania zwrotu kosztów dozoru oraz wynagrodzenia za sprawowany dozór, ponieważ postępowanie w tym przedmiocie nie może zostać wszczęte z uwagi na niezakończenie postępowania w sprawie przepadku pojazdu na rzecz powiatu, a tym samym brak możliwości zastosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w oparciu o które właściwy starosta przyznaje na wniosek dozorcy zwrot koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za dozór ruchomości.
Innymi słowy, skuteczne domaganie się wypłaty wynagrodzenia za dozór oraz koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru możliwe jest zatem tylko wtedy, gdy własność przechowywanych pojazdów przeszła na rzecz powiatu w ww. trybie. Skoro tak – to organ prawidłowo ocenił sytuację prawną skarżącego jako przechowawcy i uznał, że podanie zostało wniesione przedwcześnie. W konsekwencji, zdaniem Sądu, organ zasadnie zastosował art. 61 a Kpa odmawiając wszczęcia postępowania na tym etapie sprawy.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie dopatrując się naruszenia prawa, oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.