Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańskuz 8 listopada 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 941/16

Uzasadnienie

W. L. od 2008 r. pozostaje bez pracy i chce zostać żołnierzem zawodowym. W związku ze zgłoszeniem swojej kandydatury na żołnierza, przed wydaniem orzeczenia o zdolności do służby przez wojskową komisję lekarską, W. L. na podstawie art. 5 a ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. 2014, poz. 1414 ze zm.) został w dniu 30 czerwca 2016 r. skierowany przez Wojskowego Komendanta Uzupełniań w T. na badania psychologiczne do Wojskowej Pracowni Psychologicznej w B. w celu wydania orzeczenia psychologicznego stwierdzającego brak przeciwskazań lub istnienie przeciwskazań do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

W dniu 4 lipca 2016 r. Wojskowa Pracownia Psychologiczna w B. wydała orzeczenie psychologiczne nr [...], w którym na podstawie wyników badań psychologicznych, o których mowa w § 5 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 lutego 2015 r. w sprawie badań osób zgłaszających chęć pełnienia zawodowej służby wojskowej (DZ.U. 2015, poz. 245) stwierdzono istnienie przeciwskazań psychologicznych do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W. L. złożył odwołanie do Regionalnej Wojskowej Pracowni Psychologicznej w G. W dniu 10 sierpnia 2016 r. Regionalna Wojskowa Pracownia Psychologiczna w G. po przeprowadzeniu ponownych badań psychologicznych, wydała orzeczenie psychologiczne nr[...], w którym także stwierdzono istnienie u kandydata przeciwskazań psychologicznych do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

W. L. zaskarżył orzeczenie psychologiczne wydane przez Regionalną Wojskową Pracownię Psychologiczną w G. w drodze skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

W ocenie skarżącego orzeczenie psychologiczne z dnia 10 sierpnia 2016 r. nr [...] jest decyzją administracyjną, w której w sposób krzywdzący stwierdzono istnienie u skarżącego przeciwskazań do pełnienia zawodowej służby wojskowej i jednocześnie decyzji tej w żaden sposób nie uzasadniono.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje

Na wstępie należy wyjaśnić, że merytoryczne rozpoznanie skargi przez sąd administracyjny jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności objętych zakresem właściwości sądów administracyjnych.

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016 poz. 1066 ze zm.). W świetle tych przepisów sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016, poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Art. 3 § 2 ww. ustawy stanowi natomiast, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz.
5. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Nadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).

Przytoczony przepis wyznacza kategorię spraw, które mogą być przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego. Jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego Sąd na postawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzuca skargę.

Z uwagi na brzmienie ww. przepisów sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na orzeczenie Regionalnej Wojskowej Pracowni Psychologicznej. Orzeczenie psychologiczne nie przesądza kwestii zdolności skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W tym też znaczeniu, wbrew przekonaniu skarżącego, nie może być uznane za decyzję administracyjną. Zasadniczą cechą decyzji administracyjnych jest bowiem rozstrzyganie o indywidualnych uprawnieniach lub obowiązkach podmiotu, do którego jest kierowana.

Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. 2014, poz. 1414 ze zm.) orzeczenie ustalające zdolność fizyczną i psychiczną kandydata do pełnienia zawodowej służby wojskowej wydaje wojskowa komisja lekarska. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją, od której przysługuje odwołanie do wojskowej komisji lekarskiej wyższego stopnia, a następnie skarga do sądu administracyjnego. Zaskarżone przez W. L. orzeczenie Regionalnej Wojskowej Pracowni Psychologicznej nie stanowi orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej w rozumieniu § 3 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. 2015, poz. 761 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem właściwe do orzekania o zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej są: rejonowe wojskowe komisje lekarskie w B., E, L, Ł, S, W, W i Ż, Rejonowa Wojskowa Komisja Lotniczo-Lekarska w W., Rejonowa Wojskowa Komisja Morsko-Lekarska w G., Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. Osoby, które wyraziły chęć pełnienia zawodowej służby wojskowej są kierowane do właściwej komisji lekarskiej, która przed wydaniem orzeczenia ustalającego zdolność do służby każdorazowo zapoznaje się z orzeczeniem wojskowej pracowni psychologicznej, do której kandydat na żołnierza zawodowego jest kierowany w celu przeprowadzenia badań psychologicznych oraz wydania orzeczenia psychologicznego o istnieniu lub braku przeciwskazań do pełnienia tej służby (art. 5 a ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych).

Reasumując, wydawane przez wojskowe pracownie psychologiczne orzeczenia nie stanowią więc w swojej formie decyzji administracyjnej, ale konieczny do rozważenia przez organ administracji – tj. wojskową komisję lekarską, materiał dowodowy, na podstawie którego dopiero zostanie dokonana ocena zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej. Dokonywana przez sąd administracyjny kontrola legalności postępowania organów ustalających zdolność lub brak zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej nie jest możliwa przed wydaniem ostatecznego orzeczenia w tym przedmiocie przez właściwą wojskową komisję lekarską. Tego rodzaju orzeczenie nie zostało jeszcze wydane. Niniejszą skargą skarżący kwestionuje więc w istocie wartość i rzetelność materiału dowodowego, który nie został jeszcze oceniony przez wojskową komisję lekarską.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucił skargę W. L..