Uzasadnienie
W dniu 29 maja 2019 roku "A" Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: skarżąca, wnioskodawca) zwróciła się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR (dalej: Kierownik) z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej, oraz płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych. Do wniosku skarżąca załączyła materiał graficzny, na którym zaznaczyła położenie działek rolnych zadeklarowanych we wniosku oraz oświadczenie o powierzchni obszarów proekologicznych. Skarżąca zadeklarowała działki rolne o łącznej powierzchni 102,19 ha.
Kierownik decyzją z dnia 4 marca 2020 r. przyznał wnioskodawcy płatności na rok 2019 z tytułu:
- 1. Jednolitej Płatności Obszarowej - 2019 w wysokości 38 289,22 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę 507,89 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;
- 2. Płatności za zazielenienie - 2019 w wysokości 25 697,71 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę 340,87 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;
- 3. Płatności redystrybucyjnej - 2019 w wysokości 4 929,08 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę 65,38 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;
- 4. Płatność do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno - 2019 w wysokości 31 296,64 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę 415,14 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;
oraz kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 1 278,77 zł.
W uzasadnieniu decyzji Kierownik wskazał, że początkowa powierzchnia działek rolnych zadeklarowana do jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowej wynosiła 102,19 ha. Powierzchnia kwalifikowana do płatności wyniosła 82,26 ha. Kierownik wskazał, że działka ewidencyjna nr [...] wchodzi w skład ZWRSP i na dzień 31 maja 2019 r. żaden producent nie posiadał do niej tytułu prawnego. W związku z powyższym pismem z dnia 7 sierpnia 2019 r. organ wezwał wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi Skarżąca złożyła wyjaśnienia, które nie miały wpływu na uwzględnienie spornej działki do płatności. Wobec nieprzedłożenia dokumentów potwierdzających tytuł prawny do działki ewidencyjnej nr [...], organ wykluczył z płatności sporną działkę.
W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca podniosła, że nie zgadza się z wyłączeniem działki ewidencyjnej nr[...] z płatności, gdyż jest użyczeniobiorcą tej działki i nie dotyczą jej stosunki osoby trzeciej.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, decyzją z dnia 10 lipca 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając w całości stanowisko Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Odnosząc się do kwestii spornej, dotyczącej nieprzyznania płatności do działki ewidencyjnej nr [...] położonej w powiecie s., gmina D., obręb D., organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z pismem Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy z dnia 4 czerwca 2019 r., umowa dzierżawy nr [...] z dnia 4 września 2000 r. zawarta z P. W. została rozwiązana ze skutkiem na dzień 24 kwietnia 2019 r. i trwa postępowanie o przejęcie nieruchomości do Zasobu WRSP. Organ zaznaczył, że od dnia 25 kwietnia 2019 r. P. W. nie posiada tytułu prawnego do użytkowania nieruchomości pochodzących z rozwiązanej umowy dzierżawy, a określonych jako działka nr [...]. Ponadto od dnia rozwiązania umowy dzierżawy nie została zawarta żadna umowa cywilnoprawna na użytkowanie ww. działki.
Zgodnie z art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2018 r., poz. 1312 ze zm.), płatność bezpośrednia do działki rolnej będącej własnością Skarbu Państwa, państwowej osoby prawnej, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządowej osoby prawnej przysługuje rolnikowi, który, na dzień 31 maja danego roku, ma do tej działki tytuł prawny. Jednocześnie, zgodnie z art. 668 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks Cywilny (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1145 z pózn. zm.) stosunek wynikający z zawartej przez najemcę umowy o bezpłatne używanie lub podnajem rozwiązuje się najpóźniej z chwilą zakończenia stosunku najmu. Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ odwoławczy ustalił, że od dnia 24 kwietnia 2019 r. P. W. nie mógł skutecznie użyczyć gruntów rolnych znajdujących się na przedmiotowej działce. Oznacza to, że na dzień 31 maja 2019 r. Skarżąca nie miała tytułu prawnego do powyższej działki, zatem należało ją wykluczyć z uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "A" Sp. z o.o. wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 10 lipca 2020 r. oraz przychylenie się do wcześniejszego odwołania oraz pierwotnego wniosku obszarowego i rolnośrodowiskowego.
W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że organ w nienależyty sposób interpretuje kwestię gospodarowania przez nią na działce [...] położonej w D. Organy obu instancji są w posiadaniu pisma Skarżącej z dnia 29 sierpnia 2019r., jak i umowy dzierżawy zawartej pomiędzy P. W.a KOWR której to częścią składową jest działka [...]. Umowa jest ważna do 30 września 2021r.
Potwierdza to jednoznacznie P. W i nie zgadza się z jednostronnym twierdzeniem KOWR o jej wypowiedzeniu.
Jako główny czynnik dowodowy Skarżąca wniosła o natychmiastową kontrolę na miejscu. Kontrola taka została przeprowadzona w okresie od 26 września 2019r. do 9 października 2019 r. i nie stwierdzono braku uprawy działki [...]
Tak kierownik jak i Dyrektor pomijają oczywiste fakty zawarte w raporcie i wbrew nim konstruują inny wirtualny stan prawny i tak dobierają dokumenty i argumenty aby w ostateczności pozbawić Skarżącą dużej części należnych dopłat.
Działka jest nadal użytkowana.
Z przeprowadzonej z Użyczeniodawcą P. W. rozmowy wynika, że ten nie posiada żadnych zaległości a dokonywane wpłaty są księgowane na poczet zawartej umowy dzierżawy [...]
Skarżąca wniosła o przesłuchanie P. W. w charakterze świadka.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) - dalej w skrócie "p.p.s.a." Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Stwierdzenie przez sąd, że zaskarżony akt wydano z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, musi skutkować jego uchyleniem - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c.
Na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn.zm.) i § 1 pkt 1 i 2 zarządzenia nr 49 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wstrzymania przyjmowania interesantów i ograniczenia obsad kadrowych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku w związku z istotnym zagrożeniem wirusem SARS-CoV-2 sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora ARiMR z dnia 10 lipca 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika ARiMR z dnia 4 marca 2020 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019, a spór dotyczy tego, czy organy zasadnie, nie przyznały pomocy finansowej do działki ewidencyjnej nr [...]
Zgodnie z art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2018 r., poz. 1312 ze zm.), płatność bezpośrednia do działki rolnej będącej własnością Skarbu Państwa, państwowej osoby prawnej, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządowej osoby prawnej przysługuje rolnikowi, który, na dzień 31 maja danego roku, ma do tej działki tytuł prawny.
Tym samym prawidłowo orzekające w sprawie organy dokonały analizy kwestii, czy na dzień 31 maja 2019 r. Skarżąca posiadała tytuł prawny do nieruchomości. W niniejszej sprawie organy uznały, że Skarżąca nie posiada tytułu prawnego do działki ewidencyjnej nr [...] Skarżąca zaś przeciwstawia twierdzeniom organów okoliczność, że posiada i użytkuje sporną działkę.
W tym sporze rację trzeba przyznać organom, albowiem przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe potwierdziło, że umowa dzierżawy zawarta pomiędzy Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa, a P. W., została skutecznie wypowiedziana przez Dyrektora Oddziału Terenowego KOWR w dniu 4 kwietnia 2019 r. ze skutkiem na dzień 24 kwietnia 2019 r. Tym samym uznać należało, że na dzień 31 maja 2019 r. P. W.nie mógł skutecznie użyczyć Skarżącej gruntów rolnych znajdujących się na przedmiotowej działce, co oznacza, że należało ją wykluczyć z uzyskania pomocy finansowej. W związku z rozwiązaniem umowy dzierżawy spornej działki odpadł tytuł prawny do działki, którym dotychczas legitymował się P. W., a Skarżąca nie przedłożyła dowodów przeczących ustaleniom organów administracji. Ponieważ w kwietniu 2019 r. rozwiązano umowę dzierżawy z P. W., to wtedy wygasło także prawo Skarżącej wynikające z umowy użyczenia.
Dalsze użytkowanie gruntu może jedynie świadczyć o bezumownym posiadaniu, niemającym oparcia w żadnym tytule prawnym. Zatem należało uznać, że na dzień 31 maja 2019 r. Skarżąca nie miała tytułu prawnego do nieruchomości. Z tego względu zasadnie organy wykluczyły ww. działkę z uzyskania pomocy finansowej.
Reasumując, w niniejszej sprawie organ zbadał wszechstronnie sprawę, w szczególności - w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały zgromadzony materiał dowodowy, a następnie podjął właściwe, oparte na ustalonym stanie faktycznym rozstrzygnięcie. Powyższe odzwierciedla wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji.
Końcowo, odnosząc się do wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka P. W., wyjaśnić należy, że z przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. stanowiącego, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, z wyjątkiem sytuacji określonej w art. 55 § 2 p.p.s.a., wprost wynika, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, uwzględniając również w tej mierze, zgodnie z art. 106 § 4 p.p.s.a., powszechnie znane fakty, a także, jak wynika z art. 106 § 3 p.p.s.a., dowody uzupełniające z dokumentów. Podkreślić więc należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym możliwość prowadzenia dowodów jest wyjątkowa, bo obejmuje tylko dowód z dokumentów i tylko o tyle, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania.
Sąd nie mógł zatem przesłuchać wskazywanego świadka, gdyż taki środek dowodowy nie jest dopuszczalny w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Wszelkie dowody i wnioski dowodowe strona powinna składać we właściwym, merytorycznym postępowaniu, czyli przed organem, bo ten podmiot dokonuje oceny wniosku. Sąd takich kompetencji nie posiada, gdyż kontroluje tylko sposób działania organu.
Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ww. p.p.s.a. oddalił skargę.