Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 25 października 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. (dalej: Prezydent) z dnia 27 sierpnia 2024 r., nr [...] w sprawie zwrotu dotacji do budżetu miasta G. przez G. J., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą G w K. (dalej: Skarżący).
Rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Na podstawie ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, G. - miasto na prawach powiatu (dalej: Zleceniodawca) zawarło w dniu 26 sierpnia 2021r. ze Skarżącym umowę nr [...] na realizację zadania publicznego pn. "Organizacja opieki nad dziećmi do lat 3 w Żłobku K przy ul. [...] G." w okresie od 1 września 2021 r. do 31 sierpnia 2022 r. (dalej: umowa dotacyjna).
Zleceniodawca przekazał Skarżącemu dotację w łącznej kwocie 279.840,00 zł, w tym: I transzę w wysokości 93.280,00 zł dnia 9 września 2021 r., II transzę w wysokości 93 280,00 zł dnia 21 stycznia 2022 r. oraz III transzę w wysokości 93.280,00 zł dnia 20 maja 2022 r.
Zgodnie z § 1 ust. 8 i ust. 11 umowy Skarżący zobowiązał się do: wykonania zadania zgodnie z ofertą, z uwzględnieniem jej aktualizacji (§ 1 ust. 8), niepobierania od rodzica/opiekuna dziecka świadczeń pieniężnych i rzeczowych w wysokości wyższej niż to wskazano w ofercie i jej aktualizacji oraz do niepobierania świadczeń niewskazanych w tych dokumentach (§ 1 ust. 11 pkt 1), umieszczenia w umowie zawartej z rodzicem/opiekunem dziecka informacji o wysokości pobieranych świadczeń pieniężnych i rzeczowych, zgodnej z informacją zawartą w ofercie i jej aktualizacji, wraz ze zobowiązaniem się Skarżącego do niepobierania świadczeń wyższych lub niewskazanych w ww. umowie (§ 1 ust. 11 pkt 2).
W aktualizacji oferty, stanowiącej załącznik nr 2 do umowy zawartej ze Zleceniodawcą Skarżący wskazał, iż wysokość świadczeń pieniężnych i rzeczowych pobieranych od rodziców/opiekunów dziecka wynosić będzie: 709,00 zł - miesięczna opłata stała dla rodziców (świadczenie usługi w zakresie opieki żłobkowej, zapewnienie pełnego wyżywienia dla dziecka); 300,00 zł - jednorazowa opłata za pakiet startowy wpłacana przez rodzica przy zapisie dziecka do żłobka.
W dniu 17 grudnia 2021 r. Skarżący zwrócił się do Zleceniodawcy z prośbą o wyrażenie zgody na zmianę wysokości opłaty pobieranej od rodziców z kwoty 709,00 zł na 809,00 zł motywując prośbę wejściem w życie ustawy o Rodzinnym kapitale opiekuńczym. Pismem z dnia 29 grudnia 2021r. Skarżący został poinformowany, iż nie ma możliwości dokonania zmiany w umowie w zakresie zwiększenia opłaty pobieranej od rodziców/opiekunów dzieci.
W dniu 27 stycznia 2022 r. Skarżący złożył sprawozdanie częściowe z realizacji zadania określonego ww. umową za okres 01 września 2021r. – 31 grudnia 2021r. W sprawozdaniu, w części II pkt 4 "Informacja o świadczeniach pieniężnych i rzeczowych pobranych w związku z realizacją zadania od odbiorców zadania" Skarżący wskazał, iż: "Opłata stała została ustalona po uwzględnieniu rabatu przyznanego z UM w G. w wysokości miesięcznej dotacji na jedno dziecko w kwocie 440 zł, rabatu z programu MALUCH+2021 w kwocie 80 zł na jedno dziecko, a także dodatkowego rabatu własnego. Finalnie w trakcie obowiązywania umowy od rodziców pobierana była opłata stała za czesne w wysokości 709 zł miesięcznie. Rodzice ponosili również dodatkowo koszty z tytułu wyżywienia dla dziecka zgodnie z cennikiem oraz wybraną opcją. Jednorazowo została pobrana od rodziców opłata 300 zł z tytułu przygotowania pakietu startowego - obejmująca opłatę za ubezpieczenie NNW za cały okres obowiązywania umowy, przygotowanie dostępu do systemu Cangoo, przygotowanie szafki oraz identyfikacji Dziecka w żłobku".
Pismem z dnia 21 marca 2022 r. poinformowano Skarżącego o nieprawidłowościach w złożonym sprawozdaniu częściowym i zwrócono się o dostarczenie w terminie do 14 dni od dnia otrzymania pisma skorygowanego sprawozdania wraz z dokumentami, w tym: potwierdzonych za zgodność z oryginałem kopii umów z rodzicami dzieci objętych dofinansowaniem z budżetu gminy G., informacji, za które dzieci pobrano opłatę wyższą niż to wskazano w ofercie wraz ze wskazaniem kwoty opłaty pobranej ponad opłatę wskazaną w ofercie, dokumentów potwierdzających zwrot nadmiernie pobranych opłat.
W dniu 11 kwietnia 2022 r. wpłynęła od Skarżącego korekta sprawozdania częściowego. Nie dołączył on jednak potwierdzeń zwrotu rodzicom nadmiernie pobranych opłat. W dołączonych do korekty sprawozdania trzech umowach zawartych z rodzicami dzieci widniały zapisy dotyczące pobierania jednorazowej bezzwrotnej opłaty za przygotowanie pakietu startowego w wysokości od 0 zł do 200 zł oraz opłaty w wysokości 1.700 zł miesięcznie w całym okresie obowiązywania umowy, tj. od 1 września 2021 r. do sierpnia 2022 r. Ze względu na otrzymanie dotacji z programu Maluch+ oraz przyznanie dodatkowego rabatu, opłata miesięczna zostaje pomniejszona z kwoty 1.700 zł do kwoty 749 zł; dodatkowo każda z ww. umów zawierała zapisy, iż: opłata miesięczna, o której mowa powyżej obejmuje opiekę nad dzieckiem w wymiarze do 10 godzin dziennie we wszystkie dni robocze, realizację zajęć edukacyjnych, realizację zajęć zgodnych z profilem żłobka oraz z języka angielskiego, udział w imprezach okolicznościowych w żłobku, udział w warsztatach i konsultacjach ze specjalistami, dostęp do systemu Cangoo lub innego o podobnych funkcjach; natomiast opłata miesięczna nie obejmowała kosztów wyżywienia dziecka - w tym zakresie zostanie podpisana odrębna umowa z Rodzicem, zajęć i innych imprez okolicznościowych, organizowanych poza terenem żłobka lub na terenie żłobka i wskazanych przez Realizatora jako dodatkowo płatne, indywidualnej terapii psychologicznej lub logopedycznej - w zależności od potrzeb; ponadto opłata miesięczna, o której mowa powyżej, będzie waloryzowana raz w roku w przypadku, gdy obniżeniu ulegnie kwota przyznanej dotacji z urzędu gminy lub programu Maluch - o wartość dotacji w danym roku w styczniu w stosunku do wartości dotacji w grudniu roku poprzedniego, jednak nie więcej niż o 100 zł.
Wezwano Skarżącego do dostarczenia w nieprzekraczalnym terminie do 7 dni od dnia otrzymania pisma skorygowanego sprawozdania wraz z brakującymi dokumentami (w tym wszystkich umów zawartych z rodzicami dzieci objętych dofinansowaniem wraz ze wszystkimi aneksami, jeśli zostały zawarte - dotyczy umów za pobyt, za wyżywienie i wszelkich innych, które powodują zobowiązanie finansowe dla rodziców). Poinformowano również o konsekwencjach wynikających z § 10 ust. 1 lit. b umowy dotacyjnej.
Dnia 20 maja 2022 r. do Zleceniodawcy wpłynęła kolejna korekta sprawozdania częściowego. Skarżący dołączył do niego skany wszystkich umów zawartych z rodzicami dzieci objętych dofinansowaniem w ramach umowy z miastem G..
Po ich przeanalizowaniu Zleceniodawca uznał, iż we wszystkich umowach brak jest zapisów, o których mowa w § 1 ust. 11 umowy dotacyjnej oraz, że w umowach z rodzicami widnieją zapisy niezgodne z ww. umową - dotyczy m.in.: § 5 ust. 1, gdzie w części umów wskazano opłatę za przygotowanie pakietu startowego w wysokości 400,00 zł, tj. wyższą niż w ofercie i jej aktualizacji; § 5 ust. 4, w którym wskazano, iż opłata miesięczna nie obejmuje: kosztów wyżywienia dziecka i w tym zakresie zostanie podpisana osobna umowa z rodzicem, zajęć i innych imprez okolicznościowych, organizowanych poza terenem żłobka lub organizowanych na terenie żłobka i wskazanych przez Zleceniobiorcę jako dodatkowo płatne, indywidualnej terapii psychologicznej lub logopedycznej - w zależności od potrzeb; § 5 ust. 8 i ust. 9 w których mowa, że opłata miesięczna będzie waloryzowana raz w roku w przypadku, jeżeli obniżeniu ulegnie kwota przyznanej dotacji z urzędu gminy lub programu Maluch - o wartość dotacji w danym roku w styczniu w stosunku do wartości dotacji z grudnia roku poprzedniego, jednak nie więcej niż o 100 zł, a waloryzacja nastąpi poprzez powiadomienie rodzica i nie wymaga zmiany umowy; § 3 ust. 1 lit. g, w którym Skarżący zobowiązuje się do zapewnienia wyżywienia, dostarczanego przez firmę cateringową, na podstawie odrębnej umowy o wyżywienie.
Wobec dokonanych ustaleń Zleceniodawca uznał, że zadanie realizowane przez Skarżącego nie było zgodnie z zawartą umową dotacyjną. Skarżący nie dochował warunków określonych w § 1 ust. 8 i ust. 11 umowy dotacyjnej - co stanowiło podstawę do rozwiązania umowy ze skutkiem natychmiastowym, zgodnie z § 10 ust. 1 lit. b umowy. O powyższym Skarżący został poinformowany pismem z dnia 14 czerwca 2022 r. W piśmie tym Zleceniodawca wskazał kwotę dotacji podlegającą zwrotowi jako dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Przeznaczeniem dotacji miało być wsparcie realizacji zadania na warunkach określonych w umowie i ofercie Skarżący, przy czym jednym z istotnych warunków był zakaz pobierania od rodziców dodatkowych lub wyższych opłat oraz świadczeń rzeczowych, niż te, które zostały określone w ofercie i jej aktualizacji oraz obowiązek poinformowania rodziców/opiekunów o wysokości pobieranych opłat.
W dniu 14 lipca 2022 r. wpłynęło do organu pismo Skarżącego informujące, iż uznaje on wypowiedzenie umowy za bezskuteczne.
W dniu 19 września 2022 r. Skarżący, pomimo rozwiązania z nim umowy, złożył sprawozdanie końcowe z realizacji umowy dotacyjnej. Zleceniodawca poinformował, iż przesłane sprawozdanie jest nieskuteczne i wiążące jest oświadczenie o rozwiązaniu umowy ze skutkiem natychmiastowym.
W dniu 27 września 2022 r. przekazano Skarżącemu ostateczne wezwanie do zwrotu dotacji w łącznej wysokości 277.691,20 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, od dnia przekazania dotacji.
W związku z brakiem zwrotu przez Zleceniobiorcę dotacji wraz z należnymi odsetkami, pismem z dnia 28 kwietnia 2023 r. przesłano Skarżącemu zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego.
Skarżący zgłosił żądanie udostępnienia akt sprawy w wersji elektronicznej, przeprowadzenia mediacji na zasadzie art. 96a k.p.a., udostępnienia opinii prawnej, na którą powołuje się organ w treści wezwań i włączenia jej do akt sprawy jako dowodu, jak również do przeprowadzenia wskazanych dowodów.
Pismem z dnia 1 czerwca 2023 r. przekazano Skarżącemu akta sprawy w wersji elektronicznej na płycie CD. Prezydent postanowił też uwzględnić częściowo wnioski dowodowe Skarżącego.
Po przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia 27 sierpnia 2024r. Prezydent określił Skarżącemu do zwrotu kwotę udzielonej dotacji, tj. 277 691,20 zł.
Od tej decyzji Skarżący złożył odwołanie,
SKO po ponownej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego utrzymało w mocy decyzję.
W jej uzasadnieniu przedstawiło mające zastosowanie w sprawie przepisy prawne.
Podzieliło stanowisko Prezydenta, że wobec stwierdzonego pobierania przez Skarżącego od rodziców dzieci osobnej opłaty za wyżywienie nienależycie wykonywał on umowę dotacyjną zawartą z miastem G., skutkiem czego została rozwiązana ze skutkiem natychmiastowym. Na podstawie zawartej umowy dotacyjnej Skarżący winien był wykonać zadanie zgodnie z ofertą, z uwzględnieniem jej aktualizacji. Ponadto zobowiązał się do niepobierania od rodzica/opiekuna dziecka świadczeń pieniężnych i rzeczowych w wysokości wyższej niż to wskazano w ofercie i jej aktualizacji oraz do niepobierania świadczeń niewskazanych w tych dokumentach. Warunków umowy Skarżący nie dopełnił, ponieważ od rodziców/opiekunów pobierano osobną opłatę za wyżywienie; ponadto część rodziców płaciła wyższą niż zadeklarowana opłatę startową. Wobec naruszenia warunków umowy dotacyjnej Prezydent był uprawniony do jej rozwiązania ze skutkiem natychmiastowym.
Z żadnego postanowienia umowy nie wynika, iż przed skorzystaniem przez organ z możliwości jej rozwiązania konieczne było przeprowadzenie kontroli wykorzystania dotacji. Także z § 10 umowy dotacyjnej nie wynika w żaden sposób, jakoby był to warunek konieczny do jej rozwiązania ze skutkiem natychmiastowym.
SKO podkreśliło, że przyczyną orzeczenia o zwrocie kwoty dotacji był fakt nienależytego wykonywania umowy dotacyjnej przez Skarżący, co doprowadziło do jej rozwiązania przez organ. Nie miały zatem w sprawie żadnego znaczenia okoliczności związane z organizacją i rozstrzygnięciem konkursu, o których to okolicznościach mieliby zeznawać wnioskowani przez Skarżącego świadkowie. Zasadnie zatem niektóre wnioski dowodowe Skarżącego pominięto, uznając, że przesłuchanie wskazanych osób nie miałoby żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, zmierzając jedynie do wydłużenia postępowania.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasadnie też Prezydent wskazał, że rozwiązanie umowy o udzielenie dotacji z przyczyny nienależytego wykonywania umowy należy traktować jako rozwiązanie z powodu wykorzystania dotacji niezgodnie z jej przeznaczeniem (tj. celem określonym w umowie). W związku z tym w decyzji orzeczono o zwrocie całej kwoty dotacji. SKO podkreśliło przy tym, że kwestia ta była przedmiotem oceny przez WSA w Gliwicach, który w wyroku z dnia 28 maja 2024 r., sygn. III SA/Gl 51/24 uznał, że zobowiązanie do zwrotu dotacji w pełnej wysokości w związku z rozwiązaniem umowy zostało w wystarczający sposób uprawdopodobnione. Sąd zaakceptował zatem stanowisko, że w przypadku rozwiązania umowy z powodu jej nienależytego wykonywania, cała kwota dotacji winna być traktowana jako wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem.
Z kolei odnośnie złożonego wniosku o zawieszenie postępowania Kolegium wypowiedziało się w odrębnym orzeczeniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżący zaskarżając decyzję SKO zarzucił jej naruszenie prawa procesowego i materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- - naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. w związku z art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych poprzez wydanie decyzji przed ustaleniem czy umowa została skutecznie rozwiązana;
- - naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 k.p.a w związku z art. 77 k.p.a w związku z art. 107 k.p.a poprzez pominięcie wniosków dowodowych strony w zakresie w jakim Skarżący domagał się przesłuchania wskazanych świadków oraz pozostałych członków komisji konkursowej, a także poprzez dowolne określenie kwoty należnej do zwrotu;
- - naruszenie prawa materialnego, a to art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych poprzez ustalenie, iż kwota dotacji została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy Skarżący w ogóle nie badał w jaki sposób została wydatkowana kwota, a Skarżący w toku postępowania administracyjnego złożył sprawozdanie końcowe, z którego wynika, iż kwota dotacji została wydatkowana na pokrycie czynszu oraz wynagrodzeń pracowników, zaś Organ nie zakwestionował złożonego sprawozdania;
- - naruszenie prawa materialnego, a to art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych w związku z par. 10 umowy poprzez rozwiązanie umowy ze skutkiem natychmiastowym, pomimo braku zaistnienia przesłanek do jej rozwiązania;
Wobec powyższych zarzutów Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi w całości przez Organ w trybie autokontroli ewentualnie o uchylenie przez Sąd w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych;
W uzasadnieniu Skargi Skarżący zarzucił SKO błędne stawianie znaku równości pomiędzy rozwiązaniem umowy w związku z wykorzystywaniem dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, a rozwiązaniem umowy z tytułu nienależytego wykonania umowy. Są to dwie odrębne przesłanki określone w § 10 umowy. Prezydent rozwiązując umowę wskazał na przesłankę nieterminowego oraz nienależytego wykonywania umowy, a zatem zasadność rozwiązania umowy oraz żądania zwrotu dotacji należy oceniać li tylko przez pryzmat tej przesłanki.
Orzekające w sprawie organy nie uzasadniły twierdzenia o wykorzystaniu środków przez Skarżącego niezgodnie z ich przeznaczeniem. Wbrew twierdzeniom SKO Skarżący zrealizował cel umowy, a to zorganizował opiekę nad dziećmi w wieku do lat 3 w żłobku - placówka została utworzona oraz świadczyła opiekę. Całość otrzymanej dotacji była przeznaczana na dofinansowanie bieżących wydatków w związku z organizacją opieki (§ 2 ust 2 umowy) tj. czynsz, opłaty za media, wynagrodzenia pracowników, co wykazano w sprawozdaniu końcowym. Żaden z wydatków nie został zakwestionowany przez Organ.
Określając kwotę dotacji do zwrotu organ winien wskazać podstawę prawną żądania oraz uzasadnić wysokość żądanej kwoty. Organ nie może arbitralnie żądać zwrotu całości dotacji, w ogóle nie rozważając, w jakim zakresie umowa została wykonana należycie, a w jakim nie.
Skarżący zarzucił, iż samo oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy ze skutkiem natychmiastowym jest bezskuteczne. Organ nie dopełnił obowiązków wynikających z § 5 umowy, bowiem nie wszczął postępowania kontrolnego, nie umożliwił wypowiedzenia się Skarżącemu w sprawie, ani też nie wydał jakichkolwiek zaleceń pokontrolnych, a tym bardziej nie wyznaczył terminu do usunięcia ewentualnych nieprawidłowości.
Skarżący zaznaczył również, iż jako podstawę rozwiązania umowy bezzasadnie wskazano naruszenie § 1 ust 8 umowy. Zapis ten nie jest wymieniony jako przesłanka do rozwiązania umowy ze skutkiem natychmiastowym.
Zaznaczył także, że w sprawach III SA/Gl 51/24 oraz III SA/Gl 23/24 WSA w Gliwicach uchylił decyzje SKO w G. Rozstrzygnięcie w sprawie III SA/Gl 50/24 nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem w niniejszym postępowaniu Organ winien wykazać kwotę należną do zwrotu, a nie tylko ją uprawdopodobnić jak w postępowaniu dotyczącym zabezpieczenia. Przytoczenie zatem ustaleń WSA w tym zakresie jest bezprzedmiotowe.
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniosło o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2025r. Skarżący wniósł o zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania w sprawie cywilnej i karnej. Dostrzega bowiem związek między tymi postepowaniami a sprawą administracyjną, ponieważ przedmiotem postępowania karnego jest zarzut wprowadzenia w błąd organu, co było przesłanką rozwiązania umowy.
Postanowieniem z 14 sierpnia 2025r. Sąd zawiesił postępowanie sądowe.
Pismem z 18 grudnia 2025r. Sąd Okręgowy w G. przesłał odpis wyroku tego Sądu o sygn. akt [...] informując, że jest to wyrok nieprawomocny wobec wniesionej apelacji powoda.
Na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2026r. Skarżący zwrócił się o dopuszczenie dowodu w postaci wyroku Sądu Rejonowego w G. III Wydziału Karnego z dnia 18 marca 2026r. Podtrzymał swoje stanowisko co do tego, że brak było przesłanek dla zakwalifikowania dotacji jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143.; dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny rozpatrując skargę na rozstrzygniecie organu administracji ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszenia dającego podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi (art. 134 p.p.s.a.) co oznacza, że z urzędu bierze pod uwagę wszystkie uchybienia postępowania, a nie tylko podniesione w skardze.
Stwierdzić przychodzi, że skarga analizowana w przedstawionych wyżej granicach kontroli zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał bowiem, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa procesowego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem sporu jest zasadność żądania przez Prezydenta od Skarżącego dotacji w wysokości 277 691,20 zł uzyskanej na podstawie umowy dotacyjnej na realizację zadania publicznego pn. "Organizacja opieki nad dziećmi do lat 3 w Żłobku K przy ul. [...] G." w okresie od 1 września 2021 r. do 31 sierpnia 2022 r.
Przepisem materialnoprawnym na podstawie którego Prezydent, a potem SKO oparły wydane rozstrzygnięcie w sprawie był art. 252 ust. 1 pkt. 1 z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2025 poz. 1483; dalej: u.f.p.). Wynika z niego, że dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1.
Wymieniony przepis nie definiuje wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. Tym niemniej "wykorzystanie niezgodnie z przeznaczeniem będzie oznaczać w szczególności zapłatę za zadanie, które nie było przedmiotem dotowania z budżetu gminy, a w przypadku gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie niezgodnie z przeznaczeniem nastąpi przez realizację innych celów niż wskazane w tych przepisach. Pojęcie wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem rozumiane jest wąsko i polega w szczególności na zapłacie, ze środków pochodzących z dotacji, za inne zadania niż te, na które dotacja była udzielona. Podmiot, któremu przyznano dotację, winien każdy wydatek powiązać nie tylko ogólnie z przedsięwzięciem, ale precyzyjnie z właściwym, wskazanym w umowie, celem. Powiązanie to nie może być również dowolne, ale winno być adekwatne do celu wydatku. (por. A. Ostrowska [w:] Finanse publiczne. Komentarz, red. J. M. Salachna, M. Tyniewicki, Warszawa 2024, art. 252 i przywołana tam literatura).
W poddanej kontroli sądowoadministarcyjnej sprawie wszczęcie postępowania nastąpiło z urzędu. W zawiadomieniu Prezydent określając jego przedmiot wskazał, że jest nim określenie kwoty dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu miasta, udzielonej na podstawie umowy dotacyjnej (pkt.1) i terminu naliczenia odsetek z tytułu zwrotu kwoty, o której mowa w pkt. 1 (pkt.
2) (karta 564 akt administracyjnych). Tymczasem w toku prowadzonego postępowania Prezydent dążył nie tyle do faktycznego ustalenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, ale skupił się na potwierdzeniu istnienia przesłanek uzasadniających rozwiązania umowy dotacyjnej ze skutkiem natychmiastowym. Nie przeprowadził żadnego dowodu wskazującego na sposób wykorzystania dotacji i ustalenia co było przedmiotem zapłaty. Tego uchybienia nie zauważyło SKO, wręcz przeciwnie. W wydanej po ponownej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego podtrzymało stanowisko Prezydenta akceptując zobowiązanie Skarżącego do zwrotu 277 691,20 zł bez dokonania żadnych ustaleń na co te środki zostały wydane. W konsekwencji z wydanych w sprawie decyzji nie sposób wywnioskować jak została wyliczona kwota do zwrotu, ani też jakie pozycje i kategorie wydatków na pokrycie dotacji nie zostały uwzględnione i z jakiego powodu.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W tym stanie rzeczy, stwierdzając naruszenie przez organy administracji w niniejszej sprawie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a.
W ponownym postępowaniu Prezydent uzupełni materiał dowodowy o dokumenty potwierdzające sposób wydatkowania przekazanych umową dotacyjną środków, następnie podda je wszechstronnej ocenie i w zależności od poczynionych ustaleń wyda w sprawie stosowne rozstrzygnięcie.
O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 2 pkt. 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2026r. poz. 118 ze zm.). Na koszty te składa się wpis sądowy w wysokości 2 777,00 zł oraz stanowią wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącego w wysokości 10 800,00 zł.